वायुपुराणम्

सर्वे देवाः, उत्तमाय, वामदेवाय, ईशानाय, प्राज्ञाय, दीर्घकालाय, दीप्ताय, प्रभाय, हासमानाय च नमस्कुर्वन्ति। धनुष्मते, चातुर्ययुक्ताय, सारथये, सैन्ययुक्ताय, भृगुपतये, शुद्धाय, वह्नये, काम्याय, मत्ताय च पुनः पुनः प्रणम्यते। पापाय, निन्दकाय, अमित्राय, मित्राय, दिगम्बराय, चर्माम्बराय, भाग्यनाशकाय च नमः। पशुपतये, प्रजापतये, प्राणाय, ऋग्यजुःसामभ्यः, हविषे, अमृताय च नमस्कारः। वषट्कारस्वरूपाय, अन्तर्यामीणे, सृष्टिकर्त्रे, धात्रे, यजमानाय, संहर्त्रे, विघ्नहर्त्रे च नमः। भूते, भविष्यति, वर्तमानाय, कालात्मने, वसुभ्यः, साध्येभ्यः, रुद्राय, आदित्येभ्यः, अश्विभ्यश्च नमः। व्यापिने, मरुते, देवात्मने, अग्नये, सोमाय, ऋत्विजे, स्तुत्याय, पशुपतये, ओषधिभ्यश्च नमः। दक्षिणस्नानाय, अन्त्यस्नानाय, यज्ञात्मने, तपसे, सत्याय, त्यागाय, शमाय च नमः। योगात्मने, अहिंसायै, अलोभाय, कल्याणरूपाय, सर्वभूतात्मने च नमः। पृथिव्याद्यात्मने, अन्तरिक्षात्मने, दिव्यात्मने, महः, जनः, तपः, सत्यात्मने च नमः। अव्यक्तात्मने, महात्मने, भूतेन्द्रियात्मने, तन्मात्रात्मने, महते च नमः। नित्यात्मने, अर्थलक्षणाय, सूक्ष्माय, प्रज्ञाय, शुद्धाय, बलिने च नमस्कारः। त्रिलोक्यां, दिवान्ते, सत्त्वादिषु, सत्यान्ते, महान्ते, चतुर्ष्वपि, त्वां नमामि। भगवन्, मया कृतायाम् स्तुतौ, यद् यथावत् किम् अपि उक्तं, भक्तया ब्रह्मनिष्ठया च, तत् सर्वं त्वया क्षन्तव्यम्। एवं स भगवान् ईशानः, नीललोहितरूपधारी, ब्रह्मस्वरूपेण पूजितः, सुतया कृताञ्जलिना स्तुतः। तदनन्तरं प्रसन्नचित्तः भवः, काव्यायाः शरीरे हस्तस्पर्शं कृत्वा, इच्छितदर्शनं तस्यै दत्तवान्, ततः स एव तत्रैव अन्तर्धानं गतः। देवेश्वरस्य तदन्तर्धानात्, तस्याः परिचारिका जयन्ती, कृताञ्जलिः स्थित्वा, वाक्यमिदम् उवाच— "काऽसि शुभे? कस्यासि? मम दुःखे त्वं किं दुःखिता? तपसा युक्ता, किमर्थं मां पालयसि?" तदा जयन्त्या नित्यभक्त्या, विनयेन, दमेन, स्नेहेन च तुष्टः स भगवान् ताम् उवाच— "किं इच्छसि? किं वाञ्छसि? वरं वृणु, यद् दुर्लभं तदपि अद्य दास्यामि।" सा तु प्राह— "त्वं स्वेन तपसा मम मनः प्रज्ञासि, ब्रह्मनिष्ठोऽसि, यथार्थं वेत्सि।" तदनन्तरं दिव्यदृष्ट्या तां निरीक्ष्य, "श्रेयोवती त्वं, इन्द्रपत्नी, मम हितायागता। मया सह एकान्ते, सर्वेषां प्राणिनां दृष्ट्यगम्या, दशवर्षाणि एकत्र स्थातुम् इच्छसि।" ततः स भगवान् तां गृहं नीत्वा, तया सह दशवर्षाणि, स्वमायया आवृण्वानः, सर्वैः अदृष्टः, सुखेन स्थितवान्। तस्मिन्नन्तरे काव्यः स्वकार्यसिद्धये आगतः, दितिसुताः सर्वे हर्षेण तस्य गृहं गत्वा, तं द्रष्टुम् उत्सुकाः अभवन्। न तं दृष्ट्वा, जयन्त्या रक्षितं विज्ञाय, गुरुं न दृष्ट्वा, तदनुग्रहम् अनुभूय, यथागतं प्रतिनिवृत्ताः। एतेन कालेन बृहस्पतिः, काव्यस्य विघ्नं ज्ञात्वा, पितुः हिताय, जयन्त्याः कल्याणाय, दशवर्षाणि कृतवान्। तदनन्तरं, दैत्यप्रेरित इव, काव्यरूपं धारयित्वा, असुरान् सम्बोधितवान्— "स्वागतं यजमानाः! भवद्भ्यः हिताय आगतः। शिक्षयिष्यामि, ज्ञानं मया लब्धम्।" तेन तत्र असुराः हर्षेण शिक्षां प्रति उपगताः। एवं दशवर्षे समाप्ते, काव्यस्य कामः सिद्धः, स तस्मिन्नेव क्षणे निर्गतः। तस्मिन्नन्तरे, देवयानी नाम कन्या तस्य जाताऽभूत्। सा च यजमानान् द्रष्टुम् उद्यता। ततः काव्यः ताम् उवाच— "देवि, यजमानान् द्रष्टुं गच्छामः।" सा तु प्राह— "भक्तान् सेवस्व, एष धर्मः साधूनाम्, अहं तव धर्मं न लंघयिष्यामि।" ततः तौ गत्वा, असुरान् दृष्ट्वा, तत्र देवगुरुणा, काव्यरूपधारिणा, तान् मोहयित्वा, सृष्टिकर्ता असुरान् उवाच— "काव्यः अहमेवात्र, अयं चाङ्गिराः पृथिवीतले। हे दानवाः, मया बलिनाऽस्मि, युष्मद्भिः मोहिता इति।" एवं तस्य वचनं श्रुत्वा, दितिसुताः मोहिता अभवन्। तत्र तौ शुक्लकृष्णरूपौ, शुद्धस्मितौ, निरीक्ष्य, किंचिदपि न बुबुधिरे। सर्वे मोहिता, किंचिदपि न अवगच्छन्। तेषु एवम् स्थितेषु, काव्यः पुनः तान् सम्बोधितवान्।