वायुपुराणम्

एकः पण्डितः पुत्रः तस्यासीत्, यः तु तुम्बुरोः सखा चन्दनोदकदुन्दुभिनाम्ना प्रसिद्धः। तस्मात् अभिजित् नामकः पुत्रः जातः, तस्य च पुत्रः पुनर्वसुः। स पुनर्वसुः पुत्रार्थं अश्वमेधयागं महात्मा अकरोत्। तस्मिन् अतिरात्रयागे, यज्ञमण्डपस्य मध्ये, धर्मात्मा, दानशीलः, यज्ञशीलः, पण्डितः च पुनर्वसुः उत्पन्नः। तस्य अपि द्वौ पुत्रौ जातौ—बाहुबाणः अजितश्च। तथा आहुकः आहुक्यपि, उभौ मनीषिषु प्रसिद्धौ। तत्र आहुकस्य चरितं, अनुयायिभिः, ध्वजिनः, सेनायुक्तैश्च सहितं, श्लोकाः गायन्ति। आहुकस्य दशसहस्ररथाः घोरनादिनः आसन्; स कदापि अनृतं न उक्तवान्, न यज्ञान् विहाय, न च कदापि कृपणः। स कदापि अशुचिः नासीत्, नाधार्मिकः, न मूढः, न दुर्बलः; एवं आहुकस्य पुत्रः धृतिः इति श्रूयते। श्वेतचामरयुक्तः, नवयुवराजिहययुक्तैः अशीतियोगैः रथैः, आहुकः इव अग्रे अगच्छत्। पूर्वदिशि एकविंशतिसहस्रगजान् भोजस्य, रजतस्वर्णकवचैः शोभमानान्, दृष्टवन्तः। तथा एव उत्तरदिशि अपि तावत्संख्यानां सहस्राणि भोजराजस्य घंटानिनादः श्रूयते। आहुकः स्वसारं आहुकिं आहुकान्धाय दत्तवान्। आहुकान्धस्य कन्यायाः द्वौ पुत्रौ जातौ—देवकः उग्रसेनश्च, दिव्यतेजस्विनौ। देवकस्य पुत्र्यः वीर्यशालिन्यः देवतुल्याः जाताः। तेषु देवेषु सुदेवः श्रेष्ठः, देवैः भूषितः। तेषां सप्त कन्याः वसुदेवाय दत्ताः—वृकदेवा, उपदेवा, देवरक्षिता, श्रीदेवा, शान्तिदेवा, महादेवा, अपराऽपि। तासु देवकी सप्तमी, सुषमा, सुप्रसिद्धा। उग्रसेनस्य नव पुत्राः, तेषु कंसः ज्येष्ठः—न्यग्रोधः, सुनाम, कद्व, शङ्कुः, भूमयः, सूतनुः, राष्ट्रपालः, युद्धतुष्टः, सुपुष्टिमान्। तेषां पञ्च भगिन्यः—कर्मधर्मवती, शतान्क्रू, राष्ट्रापाला, कङ्वा, वराङ्गना च। उग्रसेनः महाबलः, कुकुरवंशसम्भूतः, अतीव प्रसिद्धः। कुकुरवंशस्य पालनात्, मनुष्यः सुतसमृद्धिं वंशवृद्धिं च प्राप्नोति। भजमानस्य पुत्रः विदूरथः, रथिनां श्रेष्ठः। तस्य पुत्राः—राज्याधिदेवः, शूरः, विदुरः च। शूरस्य महाबलिनः पुत्राः—वातः, निवातः, शोणितः, श्वेतवाहनः। शमी, गदवर्मा, निदातः, शक्रशक्रजित्, शम्याः पुत्रः प्रतिक्षिप्तः, प्रतिक्षिप्तस्य अपि पुत्रः। स्वयम्भोजः जातः, तस्मात् ह्रदिकः। ह्रदिकस्य दश पुत्राः, सर्वे महाबलिनः। तेषु कृतवर्मा ज्येष्ठः, कृतः, शतधन्वा मध्यस्थः; देवार्हः, वनार्हः, भिषक्, द्वैतरतः, सुदान्तः, धियान्तः, नकवान्, कनकोद्भवः च। देवार्हस्य पण्डितः पुत्रः कम्बलबर्हिषः अभवत्। तस्य पुत्रः असमौजा, महाबलशाली, प्रसिद्धः। असमौजस्य सुतौ सुदंष्ट्रः सुरूपश्च, आन्धकौ, कृष्णश्च दत्ताः। यः एषां आन्धकवंशस्य वंशानुक्रमं सततम् पठति, स निःसंशयं स्ववंशवृद्धिं प्राप्नोति। शूरः अस्मक्यां दिव्यमानुषं पुत्रं, मास्यायां दिव्यं तेजस्विनं पुत्रं च उत्पादितवान्। शूरस्य भाष्यायां भोजेषु दश पुत्राः अभवन्। वसुदेवः महाबाहुः, पूर्वं आनकदुन्दुभिः इति प्रसिद्धः। तस्य जन्मनि आकाशे दुन्दुभीनां शब्दः, महद् दुन्दुभिनिनादः उत्पन्नः। शूरस्य गृहे पुष्पवृष्टिः अभवत्; भूमण्डले तस्य सदृशः रूपेण कोऽपि नासीत्। तस्य कीर्तिः पुरुषश्रेष्ठस्येव, शशिनः प्रभेव, व्याप्ता। तस्मात् देवभागः, ततो देवश्रवा उत्पन्नः। अनादृष्टिकडः, नन्दनः, भृञ्जिनः, श्यामः, शमीकः, गण्डूषः च, तथा चत्वारः उत्तमाः स्त्रियः। पृथा, श्रुतवेदा, श्रुतकीर्तिः, श्रुतश्रवा, राजाधिदेवी—एताः पञ्च वीरमातरः। कुन्ती पृथां स्वकन्यां कृतवती, पाण्डुः तां भार्यां कृतवान्। कुन्तिभोजः वृद्धः अपुत्रश्च सतीं तां तस्मै दत्तवान्। तस्मात् पृथा कुन्तीति प्रसिद्धा, सा पाण्डोः भार्या अभवत्। पृथायाः त्रयः पुत्राः जाताः, ज्वलनतेजसः, रणाङ्गणे अद्वितीयाः, इन्द्रसमानवीर्याः। धर्मात् युधिष्ठिरः, वायोः वृकोदरः, इन्द्रात् धनञ्जयः तस्याः पुत्राः अभवन्। माध्रवत्याः तु अश्विन्यौ, नकुलः सहदेवश्च, रूपबलगुणसम्पन्नौ, उत्पन्नौ। श्रुतदेवायाः वृद्धशर्मणा पुत्रः दन्तवक्रः, करूषाधिपः, महाबलः अभवत्। श्रुतकीर्तेः कैकेय्याः सुतः सन्तर्दनः, चेकितानः, बृहत्क्षत्रः, अन्यौ द्वौ महाबलिनौ अपि जातौ।