वायुपुराणम्

सुदासः तु तस्य पुत्रः, हंसमुखधारी राजा बभूव। तस्य सुतः सौदास इति ख्यातः, स एव कल्माषपादः नाम्ना, मित्रसह इति च प्रसिद्धः। अस्य क्षेत्रे, महातेजाः वसिष्ठमहर्षिः, इक्ष्वाकुवंशवृद्धये, अश्मकं पुत्रं उत्पादितवान्। अश्मकस्य पुत्रः उरकामः, उरकामस्य तु मूलकः अभवत्। अत्रैव, मूलकस्य राज्ञः कथा प्रसिद्धा अस्ति—स राजा रामभीत्या स्त्रीभिः परिवृतः, रक्षणकामः, स्त्रीवेषधारी, नग्नवसनः अवसत्। मूलकस्य धर्मात्मा पुत्रः शतरथः, तस्मात् बलवान् वैडिविडः राजा जातः। वैडिविडः प्रशस्तकीर्तिः, समृद्धः, पराक्रमशाली च, तस्य पुत्रः पुत्रिकायां विश्वमहान् अभवत्। तस्मात् खट्वाङ्ग इति विख्यातः दिलीपः उत्पन्नः। स खट्वाङ्गः दिवः पृथिवीं प्राप्य, क्षणमात्रं जीवितं प्राप, ज्ञानसत्ययोः प्रभावेन त्रीन् लोकान् एकीकृतवान्। तस्य पुत्रः दीर्घबाहुः, तस्मात् रघुः, रघोः पुत्रः अजः, अजात् बलवान् दशरथः, इक्ष्वाकुवंशस्य हर्षवर्धनः। दशरथस्य पुत्रः रामः, वीरः धर्मात्मा, लोके प्रसिद्धः; तस्य भ्रातरः भरतः, लक्ष्मणः, शत्रुघ्नः च, महाबलिनः आसन्। शत्रुघ्नः माधवम् लवणं च हत्वा, मधुवनं गत्वा, तत्रैव मथुरानगरीं स्थापितवान्। स शत्रुघ्नः, सुबाहुना शूरसेनेन च सह, मैथिलीनन्दिनां मथुरां शासितवान्। लक्ष्मणस्य पुत्रौ अङ्गदः चन्द्रकेतुश्च, हिमवत्पार्श्वे समृद्धप्रदेशयोः अधिवासं कृतवन्तौ। अङ्गदस्य पुरी अङ्गदी नाम्ना कारपथदेशे स्थिताऽभवत्, चन्द्रकेतोः पुरी चन्द्रवक्ता, मल्लानां रम्या नगरी। भरतस्य पुत्रौ, वीरौ तक्षकः पुष्करः च, गान्धारदेशे नगरी स्थापयामासतुः। तक्षकस्य पुरी तक्षशिला, सर्वदिक् प्रसिद्धा रम्या नगरी; पुष्करस्य पुरी पुष्करावती, सा अपि ख्यातिमती। अत्र, रामस्य पुण्यगुण greatness च वर्णयन्तः, प्राचीनविद्याविदः गीतिं गायन्ति। स रामः श्यामवर्णः, तरुणः, रक्तलोचनः, तेजस्विमुखः, अल्पभाषी, जानुपर्यन्तबाहुः, सुन्दरमुखः, सिंहस्कन्धः, महाबाहुः च आसीत्। रामः दशसहस्रवर्षाणि राज्यं कृतवान्। तत्र ऋग्वेद, सामवेद, यजुर्वेद घोषः, धनुषः प्रत्यञ्चीध्वनिः च, महता शब्देन निनादितम्। भूमौ न किञ्चिद् विघ्नमासीत्—"दीयताम्, भोक्तव्यम्" इति शासनम्; जनस्थाननिवासी स देवकार्याणि अपि साधितवान्। स पुरुषर्षभः, सीतायाः मार्गणाय, पौराणिकं पापिनं पौलस्त्यं हत्वा, धर्मे स्थितः। गुणसम्पन्नः, तेजसा स्वयमेव दीप्तिमान् रामः, सूर्याग्निभ्यां अपि अधिकं व्यराजत्। स महाबाहुः, इक्ष्वाकुवंशवर्धनः, रावणं तस्य च अनुचरान् हत्वा, दिवं जगाम। रामस्य पुत्रः कुशः नाम्ना जातः; लवः अपि महाबलवान् तस्य सुतः। कुशस्य राज्यं कोशलदेशे, तस्य पुरी कुशस्थली नाम्ना, विंध्यपर्वतपादेषु रम्या स्थापिता। उत्तरकोशले लवस्य राज्यं, श्रावस्ती पुरी लोके प्रसिद्धा। कुशस्य वंशः श्रूयताम्। कुशस्य धर्मात्मा पुत्रः अतिथिः, स एव सर्वेषां प्रियः; अतिथेः सुप्रसिद्धः पुत्रः निःषधः राजा। निःषधस्य पुत्रः नलः, नलस्य पुत्रः नभः; नभसः पुत्रः पुण्डरीकः, तस्मात् क्षेमधन्वा अभवत्। क्षेमधन्वनः पुत्रः देवनिकः, तस्य पुत्रः अहिनगुः अभवत्। अहिनगुसेः पुत्रः प्रसिद्धः परियात्रः, तस्य पुत्रः दलः, तस्मात् बला नाम राजा जातः। बलस्य धर्मात्मा पुत्रः औन्कः, तस्य पुत्रः वज्रनाभः, वज्रनाभस्य शङ्खनः। शङ्खनस्य विद्वान् पुत्रः ध्युषिताशः, तस्मात् राजा विश्वसहः अभवत्। विश्वसहस्य पुत्रः हिरण्यनाभः कौशलः, जैमिनेश्वास्य वसिष्ठस्य शिष्यः, सर्वशास्त्रेषु प्रसिद्धः। स पञ्चशतानि संहिताग्रन्थान् अधीतवान्; तस्मात् याज्ञवल्क्यः योगविद्यां प्राप्तवान्। तस्य पुत्रः विद्वान् पुष्यः, तस्य पुत्रः ध्रुवसन्धिः, ध्रुवसन्धान्महाबलः सुदर्शनः, सुदर्शनस्य पुत्रः अग्निवर्णः। तस्य शीघ्रः नाम्ना, ज्वलनवर्णः, शीघ्रस्य पुत्रः मनुः अभवत्। स मनुः योगमास्थाय, कलापग्रामे वसन्, एकोनविंशे चक्रे, क्षत्रपाणां प्रवर्तकः अभवत्। मनोः पुत्रः प्रसुश्रुतः, तस्य पुत्रः सुसन्धिः; सुसन्धेः पुत्रः अमर्षः, अमर्षस्य सहस्वान्। सहस्वतः पुत्रः प्रसिद्धः राजा विश्रुतवान्, तस्य पुत्रः बृहद्बलः अभवत्। एते इक्ष्वाकुवंशजा राजानः, मुख्यत्वेन स्मर्यन्ते, अत्रैव संकीर्तिताः। यः कश्चित् एतत् आदित्यविवस्वतः सृष्टिवृत्तं सम्यक् पठति, स मनोः वैवस्वतस्य सायुज्यं, समृद्धिं च प्राप्नोति। स पापमुक्तः, शुद्धः, दीर्घायुष्मान्, अचलः च भवति, श्राद्धदेववत्, यः प्रजासु श्रेयः ददाति।