वायुपुराणम्

एवं शृणु, श्रद्धायाः विधिं फलञ्च, यथा वायुपुराणे विधायते। द्वितीयं श्रद्धायाः प्रकारः प्राजापत्यः कथ्यते, तृतीयः वैश्वदेविकीति प्रसिद्धः। प्रथमं तु सदा पिष्टकैर्योज्यते, अन्ये तु मासे मासे विधेयाः। तृतीयं शाकैः कार्यं, इति द्रव्यविधिः निश्चितः। अन्वष्टका पितृभ्यः सदा विधेयाः। यदि चतुर्थी अष्टका भवति, सा अपि विशेषेण कार्या; सर्वेषु एषु, बुद्धिमन्तः सर्वसाधनैः श्रद्धां सदा कुर्युः। यः एताः श्रद्धाः सदा करोति, स सर्वेषु लोकेषु, इह परत्र च, सुखी भवति; यजमानाः सदा उन्नतिं यान्ति, अयाजकाः अधो गच्छन्ति। पितरः सर्वदा, यथाकालं तिथिषु, मनुष्याणामन्तिकं आगच्छन्ति, यथा गावः आप्यायनस्थलं यान्ति। देवैर्युक्ताः अष्टका विधयः त्वां न अतिवर्तन्तु; यः तु ताः न करोति, तस्य लोकः व्यर्थः, लब्धं च नष्टं भवति। यजमानाः देवांश् प्राप्तवन्तः, अयाजकाः अधो यान्ति; दानेन पुत्रान्, संपदं, स्मृतिं, बुद्धिं, पुत्रान्, ऐश्वर्यं च लभ्यते। पूर्णचन्द्रे श्रद्धां कृत्वा, पूर्वमेव सर्वसिद्धिं प्राप्नोति; प्रतिपदि लब्धं न नश्यति। द्वितीयायां श्रद्धां कृत्वा, द्विपदां स्वामी भवति; वरकाम्याय तृतीयायां, शत्रुक्षयः पापहानिः च। चतुर्थ्यां श्रद्धां कृत्वा, शत्रु दोषान् पश्यति; पञ्चम्यां, महतीं संपदं लभते। षष्ठ्यां श्रद्धां कृत्वा, द्विजातयः तं पूजयन्ति; सप्तम्यां सदा श्रद्धां कृत्वा, महायज्ञं प्राप्नोति, गणेश्वरत्वं च। अष्टम्यां श्रद्धां कृत्वा, सर्वसंपदं प्राप्नोति। नवम्यां, धनं, काम्यां पत्नीं च लभते; दशम्यां ब्राहीं संपदं। वेदसंपत्तिं, पापक्षयं च लभते; एकादश्यां, उत्तमं दानं, नित्यं ऐश्वर्यं। द्वादश्यां, राज्यं, जयः, धनं च; त्रयोदश्यां, पुत्रान्, बुद्धिं, गोः, ज्ञानं, स्वातन्त्र्यं, उत्तमं पोषणं, दीर्घायुः, संपदं च। येषां गृहे युवा मृताः, तेषां तर्पणं कार्यं; शस्त्रहतानां चतुर्दश्यां तर्पणं विधेयम्। दुष्काले जातानां, युग्मजन्मनां च, सदा अमावास्यायां शुद्ध्या श्रद्धां कुर्यात्। यः अमावास्यायां सत्येन सोमं महादानं यजति, स सर्वकामान् प्राप्नोति, अनन्तं स्वर्गं भुङ्क्ते। सोमः एवं पोषितः, त्रिलोकं धारयति, सिद्धचारणगन्धर्वैः सदा स्तूयते। स्तुतिभिः, सुगन्धपुष्पैः, सर्वकामद्रव्यैः, नृत्यगीतवाद्यैः, सहस्राप्सरसां गीतैः। क्रीडाभिः, विमानैः, पितृभक्त्या, देवगन्धर्वसिद्धगणैः सदा पूज्यते। यः अमावास्यायां पितृभक्त्या श्रद्धां करोति, स सर्वकामान् प्राप्नोति; तेन पितरः सदा प्रत्यक्षं पूज्यन्ते। पितरः मघानक्षत्रदेवताः, तस्मात् सा अक्षया इति; तस्मिन्नेव दिने विद्वांसः विशेषेण पितृयज्ञं कुर्वन्ति। अतः पितरः सदा मघां कामयन्ते; पितृदेवताभक्ताः परमं पदं प्राप्नुवन्ति। अथ बृहस्पतिः उवाच – शृणु मम, यमेन शिवाय (शशबिन्दवे) यथानक्षत्रं श्रद्धाः कथिताः। यः कृतिकायां सदा श्रद्धां करोति, अग्निं स्थाप्य, स पुत्रवान् रोगरहितः भवति। पुत्रकाम्याय रोहिण्यां, सौम्यचन्द्रे, श्रद्धां कृत्वा, बलवान् भवति; सामान्यतः आर्द्रायां, कठिनकर्मणां श्रद्धा विधेयाः। पुनर्वसौ श्रद्धां कृत्वा, भूमिं, कन्याः, धनं, धान्यं, पुत्रपौत्रैः परिवृतः भवति। तुष्टिकाम्याय पुष्ये श्रद्धां कुर्यात्; आश्लेषायां पितृपूजया वीरपुत्रान् प्राप्नोति। मघायां श्रद्धां कृत्वा, कुलश्रेष्ठः भवति; फाल्गुन्यां पितृपूजया, शुभं भाग्यं लभते। उत्तरनक्षत्रेषु, मुख्याचार्यपुत्रैः, श्रेष्ठः भवति; हस्तायां पितृपूजया, प्रधानः भवति। चित्रायां, सुंदरान् पुत्रान् पश्यति; स्वात्यां, विद्वज्जनसंगं प्राप्नोति। पुत्रकाम्याय विशाखायां श्रद्धां कुर्यात्; अनुराधायां, संपदचक्रं प्रवर्तयति। ज्येष्ठायां श्रद्धां कृत्वा, ऐश्वर्यं, श्रेष्ठता च प्राप्नोति; मूलायां, आरोग्यं कामयन्ति; आषाढायां, महतीं कीर्तिं। उत्तराषाढश्रवणयोः श्रद्धां कृत्वा, दुःखमुक्तः भवति; श्रवणायां, श्रेष्ठं पदं प्राप्नोति। धनिष्ठायां, महत् धनं, ऐश्वर्यं च; अभिजित् नक्षत्रे, अजाविकपथफलम्। वारुण्यां, औषधविद्यायाम् ऐश्वर्यं; पूर्वप्रोष्ठपदायां, अजाविकपथफलम्। उत्तरनक्षत्रेषु, सहस्रगोः लाभः; रेवत्या, विविधं धनं; अश्विन्यां, अश्वलाभः; भरण्यां, उत्तमं दीर्घायुः। एतं श्रद्धायज्ञं कृत्वा, शशबिन्दुः समग्रां पृथ्वीं प्राप्तवान्; ततः सर्वं लब्ध्वा, स यज्ञं स्तुतवान्। एवं विंशतितमोऽध्यायः, 'नक्षत्रानुसारश्रद्धाफलवर्णनं' नाम, वायुपुराणे वायुनोदितः, समाप्तः।