ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਰਂ ਮਹਾ ਯੋਗਂ ਪੁਰੁषਂ ਕਾਞ੍ਚਨਪ੍ਰਭਮ੍। ਕृष੍ਣਾਜਿਨਧਰਂ ਦੇਵਂ ਕਮਣ੍ਡਲੁਵਿਭੂषਿਤਮ੍। ਨਿਮੇषਾਨ੍ਤਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਸੌ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੫੫.

ਚਾਰ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਜੋਗੀ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨਿਆ, ਕਮੰਡਲ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।

ਤਤੋ ਮਾਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕ ਨਮਸ੍ਕृਤਃ। ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕੁਤੋ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚੇਹ ਤਿष੍ਠਸੇ ਵਦ ਮੇ ਵਿਭੋ ।। ੫੫.

ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।'

ਅਹਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾऽਸ੍ਮਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ਬੂਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ। ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਦੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਹਮੁਵਾਚ ਤਮ੍ ।। ੫੫.

'ਮੈਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ, ਆਪੋਂ-ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।' ਐਂਜ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਅਹਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸਂਹਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ। ਏਵਂ ਸਮ੍ਭਾषਮਾਣਾਭ੍ਯਾਂ ਪਰਸ੍ਪਰਜਯੈषਿਣਾਮ੍। ਉਤ੍ਤਰਾਂ ਦਿਸ਼ਮਾਸ੍ਥਾਯ ਜ੍ਵਾਲਾ ਦृष੍ਟਾਪ੍ਯਧਿष੍ਠਿਤਾ ।। ੫੫.

ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ। ਜਿਵੇਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਅਚਾਨਕ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

ਜ੍ਵਾਲਾਨ੍ਤਤਸ੍ਤਾਮਾਲੋਕ੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਿਤ੍ਤੌ ਚ ਤਦਾਨਯੋਃ । ਤੇਜਸਾ ਚੈਵ ਤੇਨਾਥ ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਯੋਤਿਃਕृਤਂ ਜਲਮ੍ ।। ੫੫.

ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਅੰਦਰੋਂ ਵੇਖ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।

ਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨੇ ਤਦਾ ਵਹ੍ਨਾਵਤ੍ਯਨ੍ਤਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤੇ। ਅਤਿਦੁਦ੍ਰਾਵ ਤਾਂ ਜ੍ਵਾਲਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਾਹਞ੍ਚ ਸਤ੍ਵਰਃ ।। ੫੫.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਗ ਵਧਣ ਲੱਗੀ, ਬੜੀ ਅਚਰਜ ਭਰੀ ਤੇ ਅਸਧਾਰਣ ਸੀ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਮੈਂ ਦੋਵੇਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਸ ਲਪਟ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।

ਦਿਵਂ ਭੂਮਿਞ੍ਚ ਵਿष੍ਟਭ੍ਯ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਂ ਜ੍ਵਾਲਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਤਸ੍ਯ ਜ੍ਵਾਲਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਪਸ਼੍ਯਾਵੋ ਵਿਪੁਲਪ੍ਰਭਮ੍ ।। ੫੫.

ਆਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਗੋਲ ਲਪਟ ਖੜੀ ਸੀ। ਉਸ ਲਪਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਸੀਂ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਵੇਖੀ।

ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰਮਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਪਰਮਦੀਪਿਤਮ੍। ਨ ਚ ਤਤ੍ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਮਧ੍ਯੇ ਨ ਸ਼ੈਲਂ ਨ ਚ ਰਾਜਤਮ੍ ।। ੫੫.

ਉਸ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਹੱਥ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਜਿੰਨਾ, ਬੜੀ ਤੇਜ਼ ਚਮਕ ਵਾਲਾ। ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਸੋਨਾ ਸੀ, ਨਾ ਪਹਾੜ, ਨਾ ਚਾਂਦੀ।

ਅਨਿਰ੍ਦ੍ਦੇਸ਼੍ਯਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਞ੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ। ਮਹੌਜਸਂ ਮਹਾਘੋਰਂ ਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨਂ ਭृਸ਼ਂ ਤਦਾ। ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲਾਯਤਂ ਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਭਯਙ੍ਕਰਮ੍ ।। ੫੫.

ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਕਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਬੜਾ ਭਿਆਨਕ, ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੱਗ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ।

ਅਸ੍ਯ ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਯ ਯੋऽਨ੍ਤਂ ਵੈ ਗਚ੍ਛਤੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਕਾਰਣਮ੍। ਘੋਰ ਰੂਪਿਣਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਮਿਵ ਰੋਦਸੀ ।। ੫੫.

ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਾ ਅੰਤ ਜਾਣਨ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਂ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੜਾ ਡਰਾਉਣਾ ਰੂਪ ਲੈਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

ਤਤੋ ਮਾਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਅਧੋ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ। ਅਨ੍ਤਮਸ੍ਯ ਵਿਜਾਨੀਮੋ ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਯ ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੫੫.

ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਬਿਨਾਂ ਠਹਿਰੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਜਾ, ਆਓ ਇਸ ਮਹਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਾ ਅੰਤ ਲੱਭੀਏ।'

ਅਹਮੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਯਾਵਦਨ੍ਤੋऽਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ। ਤਦਾ ਤੌ ਸਮਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਤਾਵੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਮਧਸ਼੍ਚ ਹ ।। ੫੫.

'ਮੈਂ ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ ਜਦ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ।' ਇਉਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਉੱਤੇ ਤੇ ਇੱਕ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।

ਤਤੋ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਅਹਂ ਪੁਨਰਧੋ ਗਤਃ। ਨ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਭੀਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੫੫.

ਫਿਰ ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ। ਮੈਂ ਡਰ ਗਿਆ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਨ ਚਾਨ੍ਤਨ੍ਤਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਿ। ਸਮਾਗਤੋ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਮਹਾਮ੍ਭਸਿ ।। ੫੫.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਥੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ। ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਆ ਮਿਲਿਆ।

ਤਤੋ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਪਨ੍ਨਾਵੁਭੌ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ੫੫.

ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।

ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਨਗਤਨ੍ਤਤ੍ਰ ਈਸ਼੍ਵਰਂ ਸਰ੍ਵਤੋਮੁਖਮ੍। ਪ੍ਰਭਵਂ ਨਿਧਨ਼ਞ੍ਚੈਵ ਲੋਕਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭੁਮਵ੍ਯਯਮ੍ ।। ੫੫.

ਉਥੇ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਅੰਤ ਹੈ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਾਲਕ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼ਰ੍ਵਾਯ ਸ਼ੂਲਿਨੇ। ਮਹਾਭੈਰਵਨਾਦਾਯ ਭੀਮਰੂਪਾਯ ਦਂष੍ਟ੍ਰਿਣੇ। ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਯ ਮਹਾਨ੍ਤਾਯ ਨਮਸ੍ਕਾਰਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਮਹੇ ।। ੫੫.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਸ਼ਰਵਾ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ, ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਵਾਲੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ।

ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਲੋਕਸੁਰੇਸ਼ ਦੇਵ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਭੂਤਪਤੇ ਮਹਾਂਸ਼੍ਚ। ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤ ਸਿਦ੍ਧਯੋਨੇ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵਜਗਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠ ।। ੫੫.

ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਤੀ! ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਨੀਵ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਪਰਮੇष੍ਠੀ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍। ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਾਮਦੇਵਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਸ਼ਿਵਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੫੫.

ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬੈਠਣ ਵਾਲਾ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਕਦੇ ਨਾ ਮਿਟਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵਾਮਦੇਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸਕੰਦ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਮਾਲਕ ਹੈਂ।

ਤ੍ਵਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵषਟ੍‌ਕਾਰਸ੍ਤ੍ਵਮੋਙ੍ਕਾਰਃ ਪਰਂ ਪਦਮ੍। ਸ੍ਵਾਹਾਕਾਰੋ ਨਮਸ੍ਕਾਰਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ।। ੫੫.

ਤੂੰ ਹੀ ਯਜ੍ਨ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵਸ਼ਟ ਆਵਾਜ਼ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਓਂਕਾਰ ਹੈਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਕੜ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਵਾਹਾ, ਨਮਸਕਾਰ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੈਂ।

ਸ੍ਵਧਾਕਾਰਸ਼੍ਚ ਜਾਪ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਨਿਯਮਾਸ੍ਤਥਾ। ਵੇਦਾ ਲੋਕਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨੇਵ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੫੫.

ਤੂੰ ਹੀ ਸਵਧਾ, ਜਾਪ, ਵਰਤ ਤੇ ਨਿਯਮ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਵੇਦ, ਲੋਕ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਹੈਂ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪ ਹੀ ਹੈਂ।

ਆਕਾਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵਾਵ੍ਯਯਮ੍। ਭੂਮੇਰ੍ਗਨ੍ਧੋ ਰਸਸ਼੍ਵਾਪਾਂ ਤੇਜੋਰੂਪਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ ।। ੫੫.

ਤੁਸੀਂ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਮੂਲ ਹੋ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੁਆਦ, ਅੱਗ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਂਸਵਾਮੀ।

ਵਾਯੋਃ ਰੁਪਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਦੇਵਸ਼੍ਚ ਵਪੁਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਸ੍ਤਥਾ । ਬੁਧੋ ਜ੍ਞਾਨਞ੍ਚ ਦੇਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਕृਤੌ ਬੀਜਮੇਵ ਚ ।। ੫੫.

ਹਵਾ ਦਾ ਛੂਹ ਅਤੇ ਰੂਪ, ਚੰਦ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਬੁਧ ਦੀ ਸਮਝ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।

ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਕਾਲੋ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਯਮੋऽਨ੍ਤਕਃ। ਤ੍ਵਂ ਧਾਰਯਸਿ ਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਰੀਂਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਸृਜਸਿ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੫੫.

ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋ, ਸਮਾਂ, ਮੌਤ, ਯਮ ਅਤੇ ਅੰਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਰਚਦੇ ਹੋ।

ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਵਦਨੇਨ ਤ੍ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਞ੍ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸੇ। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਚ ਵਕ੍ਰੇਣ ਲੋਕਾਨ੍ ਸਂਕ੍ਸ਼ੀਯਸੇ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੫੫.

ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੂਰਬੀ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਦੱਖਣੀ ਵਕਰੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹੋ।

ਪਸ਼੍ਚਿਮੇਨ ਤੁ ਵਕ੍ਰੇਣ ਵਰੁਣਤ੍ਵਂ ਕਰੋषਿ ਵੈ। ਉਤ੍ਤਰੇਣ ਤੁ ਵਕ੍ਰੇਣ ਸੌਮ੍ਯਤ੍ਵਞ੍ਚ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੫੫.

ਪੱਛਮੀ ਵਕਰੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵਰੁਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਉੱਤਰੀ ਵਕਰੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਰਾਜਸੇ ਬਹੁਧਾ ਦੇਵ ਲੋਕਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵਾਵ੍ਯਯਃ। ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾ ਮਰੁਤਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੀਸੁਤੌ ।। ੫੫.

ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਮੂਲ ਹੋ। ਆਦਿਤਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।

ਸਾਧ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾ ਨਾਗਾਸ਼੍ਵਾਰਣਾਸ਼੍ਚ ਤਪੋਧਨਾਃ. ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤਪਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ ।। ੫੫.

ਸਾਧਿਆ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਨਾਗ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਤਪਸੀ, ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਨੀਤ ਵਾਲੇ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।

ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਦੇਵੇਸ਼ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਨਿਯਤਵ੍ਰਤਾਃ। ਉਮਾ ਸੀਤਾ ਸਿਨੀ ਵਾਲੀ ਕੁਹੂਰ੍ਗਾਯਤ੍ਰਿਰੇਵ ਚ ।। ੫੫.

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਲ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਹਨ: ਉਮਾ, ਸੀਤਾ, ਸਿਨੀ, ਵਾਲੀ, ਕੁਹੂ ਅਤੇ ਗਾਯਤਰੀ।