ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਤੋऽਹਂ ਪਾਤੁਮਾਰਬ੍ਧੋ ਵਿषਮਨ੍ਤਕਸਨ੍ਨਿਭਮ੍। ਪਿਬਤੋ ਮੇ ਮਹਾਘੋਰਂ ਵਿषਂ ਸੁਰਭਯਙ੍ਕਰਮ੍। ਕਣ੍ਠਃ ਸਮਭਵਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਕृष੍ਣੋ ਮੇ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ ।। ੫੪.

ਫਿਰ ਮੈਂ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀਣ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਜਦ ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਗਲਾ ਤੁਰੰਤ ਨੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ।

ਤਂਦृष੍ਟ੍ਵੋ ਤ੍ਪਲਪਤ੍ਰਾਭਂ ਕਣ੍ਠੇ ਸਕ੍ਤਮਿਵੋਰਗਮ੍ । ਤਕ੍ਸ਼ਕਂ ਨਾਗਰਾਜਾਨਂ ਲੇਲਿਹਾਨਮਿਵ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੫੪.

ਉਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੱਤੀ, ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ ਮੇਰੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਚੰਬੜ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਰਾਜਾ ਤੱਖਕਾ ਲਪਲਪਾ ਕੇ ਓਥੇ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।

ਅਥੋਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ। ਸ਼ੋਭਸੇ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਦੇਵ ਕਣ੍ਠੇਨਾਨੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤ ।। ੫੪.

ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਹਨ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ: 'ਤੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਇਸ ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਬੜੀ ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲੇ।'

ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਗਿਰਿਵਰਾਤ੍ਮਜੇ। ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਦੇਵਸਙ੍ਗਾਨਾਂ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਞ੍ਚ ਵਰਾਨਨੇ ।। ੫੪.

ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ, ਮੈਂ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ...

ਯਕ੍ਸ਼ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪਿਸ਼ਾਚੋਰਗਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍। ਧृਤਂ ਕਣ੍ਠੇ ਵਿषਂ ਘੋਰਂ ਨੀਲਕਣ੍ਟਸ੍ਤਤੋ ਹ੍ਯਹਮ੍ ।। ੫੪.

ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਭੂਤ, ਪਿਸਾਚ, ਸੱਪ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਜ਼ਹਿਰ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਨੀਲਕੰਠ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

ਤਤ੍ ਕਾਲਕੂਟਂ ਵਿषਮੁਗ੍ਰਤੇਜਃ ਕਣ੍ਠੇ ਮਯਾ ਪਰ੍ਵਤਰਾਜਪੁਤ੍ਰਿ। ਨਿਵੇਸ਼੍ਯਮਾਨਂ ਸੁਰਦੈਤ੍ਯਸਙ੍ਘੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਜਗਾਮ ।। ੫੪.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਲਕੂਟ ਜ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ, ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਕੀਤਾ।

ਤਤਃ ਸੁਰਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਦੈਤ੍ਯੋਰਗਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ। ਊਚੁਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਚਲਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਤਮਾਤਙ੍ਗਗਾਮਿਨਿ ।। ੫੪.

ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਸੱਪ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਾਲ ਵਾਲੀ।

ਅਹੋ ਬਲਂ ਵੀਰ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਸ੍ਤੇ ਅਹੋ ਪੁਨਰ੍ਯੋਗਬਲਂ ਤਵੈਵ। ਅਹੋ ਪ੍ਰਭੁਤ੍ਵਂ ਤਵ ਦੇਵਦੇਵ ਗਙ੍ਗਾਜਲਾਸ੍ਫਾਲਿਤਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ ।। ੫੪.

ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ, ਤੇਰਾ ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ! ਤੇਰਾ ਜੋਗ ਦਾ ਬਲ ਵੀ ਕਿੰਨਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਦੇਵ, ਤੇਰੀ ਸਰਦਾਰੀ ਵੀ ਕਿੰਨੀ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਵਾਲ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੋਣ।

ਤ੍ਵਮੇਵ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚਤੁਰਾਨਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਮੇਵ ਮृਤ੍ਯੁ ਰ੍ਵਰਦਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ। ਤ੍ਵਮੇਵ ਸੂਰ੍ਯੋ ਰਜਨੀਕਰਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਮੇਵ ਭੂਮਿਃ ਸਲਿਲਂ ਤ੍ਵਮੇਵ ।। ੫੪.

ਤੂੰ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਚਾਰ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਮੌਤ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸੂਰਜ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਰਾਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਧਰਤੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਪਾਣੀ ਹੈਂ।

ਤ੍ਵਮੇਵ ਯਜ੍ਞੋ ਨਿਯਮਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਤ੍ਵਮੇਵ ਭੂਤਂ ਭਵਿਤਾ ਤ੍ਵਮੇਵ। ਤ੍ਵਮੇਵ ਚਾਦਿ ਰ੍ਨਿਧਨਂ ਤ੍ਵਮੇਵ ਸ੍ਥੂਲਸ਼੍ਚ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ।। ੫੪.

ਤੂੰ ਹੀ ਯੱਗ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵ੍ਰਤ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਆਰੰਭ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਅੰਤ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਥੂਲ ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਸੁੱਖਮ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਪੁਰਖ ਹੈਂ।

ਤ੍ਵਮੇਵ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ੍ਯ ਪਰਸ੍ਯ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਵਹ੍ਨਿਃ ਪਵਨਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ। ਤ੍ਵਮੇਵ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਚਰਾਚਰਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਪ੍ਰਲਯੇ ਚ ਗੋਪ੍ਤਾ ।। ੫੪.

ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੱਖਮ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੁੱਖਮ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਅੱਗ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਹਵਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਤੇ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ ਹੈਂ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਵੇਲੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।

ਇਤੀਦਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਸੋਮਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਮੂਰ੍ਦ੍ਨਾ। ਗਤਾ ਵਿਮਾਨੈਰਨਿਗृਹ੍ਯ ਵੇਗੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨੋ ਮੇਰੁਮੁਪੇਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ।। ੫੪.

ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸੋਮ ਲੈ ਕੇ, ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਰਥਾਂ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮਹਤ੍ਤਰਮ੍। ਨੀਲਕਣ੍ਠੇਤਿ ਯਤ੍ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੫੪.

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੈ। 'ਨੀਲਕੰਠ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਇਹ ਜਗਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ ਹੈ।

ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨੀਮ੍। ਯਸ੍ਤੁ ਧਾਰਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਮੇਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਦ੍ਭਵਾਂ ਕਥਾਮ੍। ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਫਲਂ ਵੈ ਵਿਪੁਲਂ ਮਹਤ੍ ।। ੫੪.

ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਸਵੈੰਭੂ ਨੇ ਕਹੀ, ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਕਹਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਤੇ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਵਿषਂ ਤਸ੍ਯ ਵਰਾਰੋਹੇ ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਜਙ੍ਗਮਨ੍ਤਥਾ। ਗਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਯਤੇ ।। ੫੪.

ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ, ਚਾਹੇ ਜੜ ਜਾਂ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਮਯਤ੍ਯਸ਼ੁਭਂ ਘੋਰਂ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਞ੍ਚਾਪਕਰ੍षਤਿ। ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਵਲ੍ਲਭਤਾਂ ਯਾਤਿ ਸਭਾਯਾਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ੍ਯ ਚ ।। ੫੪.

ਇਹ ਅਸ਼ੁਭ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮਾੜੇ ਸੁਪਨੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਵਾਦੇ ਜਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸ਼ੂਰਤ੍ਵਮੇਵ ਚ। ਗਚ੍ਛਤਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਮਧ੍ਵਾਨਂ ਗृਹੇ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸਮ੍ਪਦਃ ।। ੫੪.

ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਿੱਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਰਸਤਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਰੀਰਭੇਦੇ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਗਤਿਂ ਤਸ੍ਯ ਵਰਾਨਨੇ। ਨੀਲਕਣ੍ਠੋ ਹਰਿਚ੍ਛਮਸ਼੍ਰੁਃ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਾਙ੍ਕਿਤਮੂਰ੍ਦ੍ਧਜਃ ।। ੫੪.

ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਗਤੀ ਦੱਸਾਂਗਾ: ਉਹ ਨੀਲਕੰਠ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਲਈ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ, ਤੇ ਚੰਦ ਨਾਲ ਸਜੇ ਵਾਲ।

ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਪਾਣਿਸ਼੍ਚ ਵृषਯਾਨਃ ਪਿਨਾਕਧृਕ੍। ਨਨ੍ਧਿਤੁਲ੍ਯਬਲਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨਨ੍ਦਿਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।। ੫੪.

ਉਹ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ, ਨੰਦੀ ਵਰਗਾ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਨੰਦੀ ਵਰਗਾ ਬਹਾਦਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਚਰਤ੍ਯਚਿਰਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨ੍ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ । ਨ ਹਨ੍ਯਤੇ ਗਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਅਨਿਲਸ੍ਯ ਯਥਾਮ੍ਬਰੇ। ਮਮ ਤੁਲ੍ਯਬਲੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਾਭੂਤਸਮ੍ਪ੍ਲਵਮ੍ ।। ੫੪.

ਉਹ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਬਰਾਬਰ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਤੱਕ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮਮ ਭਕ੍ਤਾ ਵਰਾਰੋਹੇ ਯੇ ਚ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ। ਤੇषਾਂ ਗਤਿਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਇਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ ।। ੫੪.

ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਥੇ ਤੇ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵੇਦਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਜਯਤੇ ਮਹੀਮ੍। ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਤੁ ਲਭਤੇ ਲਾਭਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਃ ਸੁਖਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੫੪.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਦ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਵ੍ਯਾਧਿਤੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਰੋਗਾਦ੍ਬਦ੍ਧੋ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਬਨ੍ਧਨਾਤ੍। ਗੁਰ੍ਵਿਣੀ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਕਨ੍ਯਾ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਸਤ੍ਪਤਿਮ੍। ਨष੍ਟਞ੍ਚ ਲਭਤੇ ਸਰ੍ਵਮਿਹਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ ।। ੫੪.

ਬੀਮਾਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੜੇ ਹੋਏ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਗਰਭਵਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਵਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਖੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਤੇ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਯਤ੍ ਫਲਮ੍। ਤਤ੍ ਫਲਂ ਭਵਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਭੋਰ੍ਦਿਵ੍ਯਾਮਿਮਾਂ ਕਥਾਮ੍ ।। ੫੪.

ਜਿਵੇਂ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਦਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਪ੍ਯਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਦ੍ਧਮੇਵ ਵਾ। ਯਸ੍ਤੁ ਧਾਰਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ।। ੫੪.

ਜੇ ਕੋਈ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ, ਅੱਧਾ ਸ਼ਲੋਕ ਜਾਂ ਅੱਧੀ ਲਾਈਨ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖੇ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕਥਾਮਿਮਾਂ ਪੁਣ੍ਯਫਲਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਂ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸ਼ਸ਼ਿਬਦ੍ਧ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਜਃ। ਵृषਸ੍ਯ ਪृष੍ਠੇਨ ਸਹੋਮਯਾ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਜਗਾਮ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਗੁਹਾਂ ਗੁਹਪ੍ਰਿਯਃ ।। ੫੪.

ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਕਹਾਣੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੁਣਾਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਿਰਣ ਵਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।

ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਮਯਾ ਪਾਪਹਰਂ ਮਹਾਪਦਂ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦਦੌ ਪ੍ਰਭਞ੍ਜਨਃ। ਅਧੀਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਖਿਲਂ ਸੁਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਜਗਾਮ ਆਦਿਤ੍ਯਪਥਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੫੪.

ਮੈਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੱਸ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੰਜਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰੰਥ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਗੁਣਕਰ੍ਮਪ੍ਰਭਾਵੈਸ਼੍ਚ ਕੋऽਧਿਕੋ ਵਦਤਾਂ ਵਰਃ। ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਹੇ ਸਮ੍ਯਗਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਗੁਣਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ ।। ੫੫.

ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਤਾਂ, ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ? ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਚੰਭੇ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਵੇਂ।

ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਦਾਹਰਨ੍ਤੀਮਮਿਤਿ ਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ । ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਿਭੁਤ੍ਵਞ੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੫੫.

ਇੱਥੇ ਵੀ, ਲੋਕ ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਰਵਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।