ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਰਗਣਾਨ੍ ਭੀਤਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋ ਵਾਚ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਭੋ ਮਹਾਭਾਗਾ ਭੀਤਾ ਉਦ੍ਵਿਗ੍ਨਚੇਤਸਃ ।। ੫੪.

ਭੈਤਰੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਚਿੰਤਿਤ ਕਿਉਂ ਹੋ?'

ਮਯਾष੍ਟਗੁਣਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਭਵਤਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਮ੍। ਕੇਨ ਵ੍ਯਾਵਰ੍ਤ੍ਤਿਤੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾ ਯੂਯਂ ਵੈ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ ।। ੫੪.

'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਕਤ ਕਿਸ ਨੇ ਘਟਾਈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ?'

ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਾ ਯੂਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਵੈ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾਃ। ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗੇ ਨ ਸੋऽਸ੍ਤੀਹ ਆਜ੍ਞਾਂ ਯੋ ਮੇ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਯੇਤ੍ ।। ੫੪.

'ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਸਭ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕੇ।'

ਵਿਮਾਨਗਾਮਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਗਾਮਿਨਃ। ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮੇ ਚਾਧਿਭੂਤੇ ਚ ਅਧਿਦੈਵੇ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ। ਪ੍ਰਜਾਃ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਯੂਯਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਿਤੁਮ੍ ।। ੫੪.

'ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋ। ਆਤਮਕ, ਭੌਤਿਕ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਪੱਖਾਂ ਵਿਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।'

ਤਤ੍ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਭਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਮृਗਾਃ ਸਿਂਹਾਰ੍ਦਿਤਾ ਇਵ। ਕਿਂ ਦੁਃਖਂ ਕੇਨ ਸਨ੍ਤਾਪਃ ਕੁਲੋ ਵਾ ਭਯਮਾਗਤਮ੍। ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਸ਼ੀਗ੍ਰਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਥ ।। ੫੪.

'ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਭੈਤਰੇ ਹੋ? ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ, ਕਿਹੜਾ ਕਲੇਸ਼ ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਖਤਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਆ ਗਿਆ? ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਤੇ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ।'

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵੈ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਊਚੁਸ੍ਤੇ ऋषਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧ੍ਧਂ ਸੁਰਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਦਾਨਵਾਃ ।। ੫੪.

ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਸੁਰਾਸੁਰੈਰ੍ਮਥ੍ਯਮਾਨੇ ਪਾਥੋਧੌ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ। ਭੁਜਙ੍ਗਭृਙ੍ਗਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਨੀਲਜੀਮੂਤਸਨ੍ਨਿਭਮ੍। ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਂ ਵਿषਂ ਘੋਰਂ ਸਂਵਰ੍ਤਾਗ੍ਨਿਸਮਪ੍ਰਭਮ੍ ।। ੫੪.

ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੱਤ-ਤੱਤ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ, ਕਾਲੀ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਡਰਾਉਣਾ ਵਿਸ਼ ਉੱਭਰ ਆਇਆ।

ਕਾਲਮृਤ੍ਯੁਰਿਵੋਦ੍ਭੂਤਂ ਯੁਗਾਨ੍ਤਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਚਸਮ੍। ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੋਤ੍ਸਾਦਿ ਸੂਰ੍ਯਾਭਂ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਂ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੫੪.

ਉਹ ਕਾਲ ਤੇ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਉੱਭਰਿਆ, ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦਾ।

ਵਿषੇਣੋਤ੍ਤਿष੍ਠਮਾਨੇਨ ਕਾਲਾਨਲਸਮਤ੍ਵਿषਾ। ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧੋ ਰਕ੍ਤਗੌਰਾਙ੍ਗਃ ਕृਤਕृष੍ਣੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ।। ੫੪.

ਉਸ ਵਿਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਜਨਾਰਦਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਲਾਲ ਤੇ ਗੋਰਾ ਸੀ, ਸੜ ਗਿਆ ਤੇ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਰਕ੍ਤਗੌਰਾਙ੍ਗਂ ਕृਤਕृष੍ਣਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍। ਭੀਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਯਂ ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਃ ।। ੫੪.

ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਲਾਲ-ਗੋਰਾ ਸਰੀਰ ਹੁਣ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੇਖ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆ ਗਏ।

ਸੁਰਾਣਾਮਸੁਰਾਣਾਞ੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਿਤਾਮਹਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ ।। ੫੪.

ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼੍ਰृਣੁਧ੍ਵਂ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਤਪੋਧਨਾਃ। ਯਤ੍ਤਦਗ੍ਰੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਥ੍ਯਮਾਨੇ ਮਹੋਦਧੌ ।। ੫੪.

ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇਓ, ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਗਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਉਪਜਿਆ ਸੀ।

ਵਿषਂ ਕਾਲਾਨਲਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਕਾਲਕੂਟੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਯੇਨ ਪ੍ਰੋਦ੍ਭੂਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕृਤਕृष੍ਣੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ।। ੫੪.

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਾਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਤੇ 'ਕਾਲਕੂਟ' ਨਾਂਕ ਜ਼ਹਿਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦੀ ਉਪਜ ਨਾਲ ਹੀ ਜਨਾਰਦਨ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਰਹਞ੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਸੁਰਪੁਙ੍ਗਵਾਃ। ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਵੈ ਸੋਢੁਂ ਵੇਗਮਨ੍ਯੇ ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਤ੍ ।। ੫੪.

ਉਸ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਹਿ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ—ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੰਕਰ ਹੀ ਸਹਿ ਸਕਿਆ।

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਝਗਰ੍ਭਾਭਃ ਪਝਯੋਨਿਰਯੋਨਿਜਃ । ਤਤਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸਮਾਰਬ੍ਧੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ ।। ੫੪.

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਮਲ ਦੀ ਕੋਖ ਵਾਲੇ, ਆਪ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ ਨਮਸ੍ਤੇऽਨੇਕਚਕ੍ਸ਼ੁषੇ। ਨਮਃ ਪਿਨਾਕਹਸ੍ਤਾਯ ਵਜ੍ਰਹਸ੍ਤਾਯ ਵੈ ਨਮਃ ।। ੫੪.

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਿਨਾਕ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਵਜਰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਨਮਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਨਾਥਾਯ ਭੂਤਾਨਾਮ੍ਪਤਯੇ ਨਮਃ। ਨਮਃ ਸੁਰਾਰਿਸਂਹਰ੍ਤ੍ਰੇ ਤਾਪਸਾਯ ਤ੍ਰਿਚਕ੍ਸ਼ੁषੇ ।। ੫੪.

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ।

ਬ੍ਰਹਮਣੇ ਚੈਵ ਰੁਦ੍ਰਾਯ ਵਿष੍ਣਵੇ ਚੈਵ ਤੇ ਨਮਃ। ਸਾਙ੍ਖ੍ਯਾਯ ਚੈਵ ਯੋਗਾਯ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਾਯ ਵੈ ਨਮਃ ।। ੫੪.

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਰੂਪ ਹੈਂ; ਜੋ ਸਾਂਖਿਆ, ਜੋ ਯੋਗ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਰੂਪ ਹੈਂ।

ਮਨ੍ਮਤਾਙ੍ਗਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਕਾਲਕਾਲਾਯ ਵੈ ਨਮਃ। ਰੁਦ੍ਰਾਯ ਚ ਸੁਰੇਸ਼ਾਯ ਦੇਵਦੇਵਾਯ ਤੇ ਨਮਃ। ੫੪.

ਕਾਮਦੇਵ ਤੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੌਤ ਦੀ ਮੌਤ, ਰੁਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਕਪਰ੍ਦਿਨੇ ਕਰਾਲਾਯ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਯ ਕਪਾਲਿਨੇ। ਵਿਰੂਪਾਯੈਕਰੂਪਾਯ ਸ਼ਿਵਾਯ ਵਰਦਾਯ ਚ ।। ੫੪.

ਜਟਾਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ, ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਖੋਪੜੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਵਿਲੱਖਣ, ਇਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਪੁਰਘ੍ਨਾਯ ਵਨ੍ਦ੍ਯਾਯ ਮਾਤॄਣਾਮ੍ਪਤਯੇ ਨਮਃ। ਬੁਦ੍ਧਾਯ ਚੈਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯ ਮੁਕ੍ਤਾਯ ਕੇਵਲਾਯ ਚ ।। ੫੪.

ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ, ਮੁਕਤ ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਨਮਃ ਕਮਲਹਸ੍ਤਾਯ ਦਿਗ੍ਵਾਸਾਯ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨੇ । ਲੋਕ ਤ੍ਰਯਵਲਿਧਾਤ੍ਰੇ ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਵਰੁਣਾਯ ਚ ।। ੫੪.

ਕਮਲ ਹੱਥ ਵਾਲੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਵਰੁਣ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਅਗ੍ਰਾਯ ਚੈਵ ਚੋਗ੍ਰਾਯ ਵਿਪ੍ਰਾਯਾਨੇਕਚਕ੍ਸ਼ੁषੇ। ਰਜਸੇ ਚੈਵ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਯ ਤਮਸੇऽਵ੍ਯਕ੍ਤਯੋਨਯੇ ।। ੫੪.

ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਭਿਆਨਕ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਬਹੁਤ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਰਜੋ, ਸਤੋ, ਤਮੋ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਨਿਤ੍ਯਾਯਾਨਿਤ੍ਯਰੂਪਾਯ ਨਿਤ੍ਯਾਨਿਤ੍ਯਾਯ ਵੈ ਨਮਃ। ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਯ ਚੈਵਾਵ੍ਯਕ੍ਤਾਯ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਾਯ ਵੈ ਨਮਃ ।। ੫੪.

ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾਸਵੰਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਤੇ ਅਸਦਾ, ਪ੍ਰਗਟ, ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ-ਅਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਯ ਚੈਵਾਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਯ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਯ ਵੈ ਨਮਃ। ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਾਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਾਯ ਨਰਨਾਰਾਯਣਾਯ ਚ ।। ੫੪.

ਸੋਚਣ ਯੋਗ ਤੇ ਨਾ ਸੋਚਣ ਯੋਗ, ਸੋਚਣ-ਨਾ ਸੋਚਣ ਯੋਗ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਉਮਾਪ੍ਰਿਯਾਯ ਸ਼ਰ੍ਵਾਯ ਨਨ੍ਦਿਚਕ੍ਰਾਙ੍ਕਿਤਾਯ ਚ। ਪਕ੍ਸ਼ਮਾਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਾਸਾਯ ਨਮਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਯ ਚ ।। ੫੪.

ਉਮਾ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਸ਼ਰਵਾ, ਨੰਦੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲੇ, ਪੱਖ, ਮਹੀਨਾ, ਅੱਧਾ ਮਹੀਨਾ ਤੇ ਸਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਬਹੁਰੂਪਾਯ ਮੁਣ੍ਡਾਯ ਦਣ੍ਡਿਨੇऽਥ ਵਰੂਥਿਨੇ। ਨਮਃ ਕਪਾਲਹਸ੍ਤਾਯ ਦਿਗ੍ਵਾਸਾਯ ਸ਼ਿਖਣਿਡਨੇ ।। ੫੪.

ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮੁੰਡਿਤ ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਦੰਡ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਖੋਪੜੀ ਹੱਥ ਵਾਲੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਸਤ੍ਰ ਵਾਲੇ, ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਧ੍ਵਜਿਨੇ ਰਥਿਨੇ ਚੈਵ ਯਮਿਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੇ। ऋਗ੍ਯਜੁਃ ਸਾਮਵੇਦਾਯ ਪੁਰੁषਾਯੇਸ਼੍ਵਰਾਯ ਚ। ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਚਰਿਤੈਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਦੇਵ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। ੫੪.

ਝੰਡਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਰੂਪ, ਪੁਰਖ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਐਸੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵੈਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਵਰਾਨਨੇ ।। ੫੪.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਏ—