ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਤ੍ਰ ਗੋਵਰ੍ਦ੍ਧਨੋ ਨਾਮ ਸੁਰਰਾਜੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਃ। ਰਾਮਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋऽਯਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਓषਧਯਸ੍ਤਥਾ ।। ੪੫.

ਉਥੇ ਗੋਵਰਧਨ ਨਾਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ; ਇਹ ਸਵਰਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।

ਭਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਮੁਨਿਨਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇऽਵਤਾਰਿਤਾਃ। ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਵਨੋਦ੍ਦੇਸ਼ਸ੍ਤੇਨ ਜਜ੍ਞੇ ਮਨੋਰਮਃ ।। ੪੫.

ਭਰਦਵਾਜ ਮুনি ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਲਈ ਇਹ ਥਾਂ ਉਤਾਰੀਆਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਦਾ ਬਾਗ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੈ।

ਵਾਹ੍ਲੀਕਾ ਵਾਢਧਾਨਾਸ਼੍ਚ ਆਭੀਰਾਃ ਕਾਲਤੋਯਕਾਃ। ਅਪਰੀਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪਹ੍ਨਵਾਸ਼੍ਚਰ੍ਮਖਣ੍ਡਿਕਾਃ ।। ੪੫.

ਵਾਹਲੀਕਾ, ਵਾਢਧਾਨਾ, ਆਭੀਰਾ, ਕਾਲਤੋਯਕਾ, ਅਪਰਿਤਾ, ਸ਼ੂਦਰ, ਪਹਨਵਾ ਅਤੇ ਚਰਮਖੰਡਿਕਾ — ਇਹ ਲੋਕ ਹਨ।

ਗਾਨ੍ਧਾਰਾ ਯਵਨਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਿਨ੍ਧੁਸੌਵੀਰਭਦ੍ਰਕਾਃ। ਸ਼ਕਾ ਹ੍ਰਦਾਃ ਕੁਲਿਨ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤਾ ਹਾਰਪੂਰਿਕਾਃ ।। ੪੫.

ਗਾਂਧਾਰ, ਯਵਨ, ਸਿੰਧੂ, ਸੌਵੀਰ ਭਦਰਕਾ, ਸ਼ਕਾ, ਹ੍ਰਦਾ, ਕੁਲਿੰਦਾ, ਪਰਿਤਾ ਅਤੇ ਹਾਰਪੂਰੀਕਾ — ਇਹ ਲੋਕ ਹਨ।

ਰਮਟਾ ਰਦ੍ਧਕਟਕਾਃ ਕੇਕਯਾ ਦਸ਼ਮਾਨਿਕਾਃ। ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋਪਨਿਵੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼ੂਦ੍ਰਕੁਲਾਨਿ ਚ ।। ੪੫.

ਰਮਟਾ, ਰੱਧਕਟਕਾ, ਕੇਕਯਾ, ਦਸ਼ਮਾਨਿਕਾ; ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਸੀਆਂ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਹਨ।

ਕਾਮ੍ਬੋਜਾ ਦਰਦਾਸ਼੍ਚੈਵ ਬਰ੍ਬਰਾਃ ਪ੍ਰਿਯਲੌਕਿਕਾਃ। ਪੀਨਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤੁषਾਰਾਸ਼੍ਚ ਪਹ੍ਲਵਾ ਬਾਹ੍ਯਤੋਦਰਾਃ ।। ੪੫.

ਕਾਂਬੋਜ, ਦਰਦ, ਬਰਬਰਾ, ਪ੍ਰਿਯਲੌਕਿਕਾ, ਪੀਨਾ, ਤੁਸ਼ਾਰਾ, ਪਹਲਵਾ ਅਤੇ ਬਾਹਯਤੋਦਰਾ — ਇਹ ਲੋਕ ਹਨ।

ਆਤ੍ਰੇਯਾਸ਼੍ਚ ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਲਾਸ਼੍ਚ ਕਸੇਰੁਕਾਃ. ਲਮ੍ਪਾਕਾ ਸ੍ਤਨਪਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪੀਡਿਕਾ ਜੁਹੁਡੈਃ ਸਹ ।। ੪੫.

ਆਤਰੇਯ, ਭਰਦਵਾਜ, ਪ੍ਰਸਥਲਾ, ਕਸੇਰੁਕਾ, ਲੰਪਾਕਾ, ਸਤਨਪਾ, ਪੀਡਿਕਾ ਅਤੇ ਜੁਹੁਡਾ ਦੇ ਨਾਲ — ਇਹ ਲੋਕ ਹਨ।

ਅਪਗਾਸ਼੍ਚਾਲਿਮਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਕਿਰਾਤਾਨਾਞ੍ਚ ਜਾਤਯਃ। ਤੋਮਰਾ ਹਂਸਮਾਰ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਕਾਸ਼੍ਮੀਰਾਸ੍ਤਙ੍ਗਣਾਸ੍ਤਥਾ ।। ੪੫.

ਅਪਗਾ, ਅਲੀਮਦਰਾ ਅਤੇ ਕਿਰਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ; ਤੋਮਰਾ, ਹੰਸਮਾਰਗਾ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਤੰਗਣਾ ਵੀ ਹਨ।

ਚੂਲਿਕਾਸ਼੍ਚਾਹੁਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪੂਰ੍ਣਦਰ੍ਵਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਏਤੇ ਦੇਸ਼ਾ ਹ੍ਯੁਦੀਚ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਨ੍ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ ।। ੪੫.

ਚੂਲਿਕਾ, ਆਹੁਕਾ, ਪੂਰਨਦਰਵਾ — ਇਹ ਉੱਤਰ ਦੇਸ਼ ਹਨ; ਹੁਣ ਪੂਰਬ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸੁਣੋ।

ਅਨ੍ਧ੍ਰਵਾਕਾਃ ਸੁਜਰਕਾ ਅਨ੍ਤਰ੍ਗਿਰਿਬਹਿਰ੍ਗਿਰਾਃ। ਤਥਾ ਪ੍ਰਵਙ੍ਗਵਙ੍ਗੇਯਾ ਮਾਲਦਾ ਮਾਲਵਰ੍ਤਿਨਃ ।। ੪੫.

ਅੰਧਰਵਾਕਾ, ਸੁਜਰਕਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦੇ ਲੋਕ; ਪ੍ਰਵੰਗਾ, ਵੰਗੇਯਾ, ਮਾਲਦਾ ਅਤੇ ਮਾਲਵਰਤਿਨ — ਇਹ ਲੋਕ ਹਨ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਤ੍ਤਰਾਃ ਪ੍ਰਵਿਜਯਾ ਭਾਰ੍ਗਵਾ ਗੇਯਮਰ੍ਥਕਾਃ। ਪ੍ਰਾਗ੍ਜ੍ਯੋਤਿषਾਸ਼੍ਚ ਮੁਣ੍ਡਾਸ਼੍ਚ ਵਿਦੇਹਾਸ੍ਤਾਮਲਿਪ੍ਤਕਾਃ। ਮਾਲਾ ਮਗਧਗੋਵਿਨ੍ਦਾਃ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਜਨਪਦਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੪੫.

ਬ੍ਰਹਮੋੱਤਰ, ਪ੍ਰਵਿਜਯਾ, ਭਾਰਗਵ, ਗੇਯਮਰਥਕਾ; ਪ੍ਰਾਗਜੋਤਿਸ਼, ਮੁੰਡਾ, ਵਿਦੇਹ, ਤਾਮਲਿਪਤਕਾ; ਮਾਲਾ, ਮਗਧ, ਗੋਵਿੰਦਾ — ਇਹ ਪੂਰਬ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ।

ਅਥਾਪਰੇ ਜਨਪਦਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਪਥ ਵਾਸਿਨਃ । ਪਾਣ੍ਡ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕੇਰਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਚੌਲ੍ਯਾਃ ਕੁਲ੍ਯਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।। ੪੫.

ਹੁਣ ਦੱਖਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕ: ਪਾਂਡਿਆ, ਕੇਰਲਾ, ਚੌਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁਲਿਆ ਵੀ ਹਨ।

ਸੇਤੁਕਾ ਮੂषਿਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕੁਮਨਾ ਵਨਵਾਸਿਕਾਃ। ਮਹਾਰਾष੍ਟ੍ਰਾ ਮਾਹਿषਕਾਃ ਕਲਿਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੪੫.

ਸੇਤੁਕਾ, ਮੂਸ਼ਿਕਾ, ਕੁਮਨਾ, ਵਨਵਾਸਿਕਾ; ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਮਾਹਿਸ਼ਕਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕਲਿੰਗਾ — ਇਹ ਲੋਕ ਹਨ।

ਅਭੀਰਾਃ ਸਹ ਚੈषੀਕਾਃ ਆਟਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ। ਪੁਲਿਨ੍ਦ੍ਰਾ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਮੂਲੀਕਾ ਵੈਦਰ੍ਬਾ ਦਣ੍ਡਕੈਃ ਸਹ ।। ੪੫.

ਆਭੀਰਾ, ਚੈਸ਼ਿਕਾ, ਆਟਵਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਵਧੀਆ ਹਨ; ਪੁਲਿੰਦਰਾ, ਵਿਂਧਯਮੂਲਿਕਾ, ਵੈਦਰਬਾ ਅਤੇ ਦੰਡਕਾ ਦੇ ਨਾਲ।

ਪੌਨਿਕਾ ਮੌਨਿਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਅਸ੍ਮਕਾ ਭੋਗਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ। ਨੈਰ੍ਮਿਕਾਃ ਕੁਨ੍ਤਲਾ ਆਨ੍ਧ੍ਰਾ ਉਦ੍ਭਿਦਾ ਨਲਕਾਲਿਕਾਃ ।। ੪੫.

ਪਉਨਿਕਾ, ਮਉਨਿਕਾ, ਅਸਮਕਾ, ਭੋਗਵਰਧਨਾ; ਨੈਰਮਿਕਾ, ਕੁੰਤਲਾ, ਅੰਧਰਾ, ਉਦਭਿਦਾ ਅਤੇ ਨਲਕਾਲਿਕਾ — ਇਹ ਲੋਕ ਹਨ।

ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵੈ ਦੇਸ਼ਾ ਅਪਰਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ। ਸ਼ੂਰ੍ਪਾਕਾਰਾਃ ਕੋਲਵਨਾਃ ਦੁਰ੍ਗਾਃ ਕਾਲੀਤਕੈਃ ਸਹ ।। ੪੫.

ਹੁਣ ਦੱਖਣ ਦੇ ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ: ਕੋਲਵਨਾ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਚਲਣੀ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਕਿਲੇ ਅਤੇ ਕਾਲੀਤਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।

ਪੁਲੇਯਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਲਾਸ਼੍ਚ ਰੂਪਸਾਸ੍ਤਾਪਸੈਃ ਸਹ। ਤਥਾ ਤੁਰਸਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇ ਚੈਵ ਪਰਕ੍ਸ਼ਰਾਃ ।। ੪੫.

ਪੁਲੇਯਾ, ਸੁਰਾਲਾ, ਰੂਪਸਾ, ਤਾਪਸਾ, ਤੁਰਸੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਰਕਸ਼ਰਾ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ।

ਨਾਸਿਕ੍ਯਾਦ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਯੇ ਚੈਵਾਨ੍ਤਰਨਰ੍ਮਦਾਃ। ਭਾਨੁਕਚ੍ਛਾਃ ਸਮਾ ਹੇਯਾਃ ਸਹਸਾ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੈਰਪਿ ।। ੪੫.

ਨਾਸਿਕਿਆ, ਆਦਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਜੋ ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਭਾਨੁਕੱਛਾ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਰਹੋ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵੀ।

ਕਚ੍ਛੀਯਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾष੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਅਨਰ੍ਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚਾਰ੍ਬੁਦੈਃ ਸਹ। ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਸਮ੍ਪਰੀਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰृਣੁਧ੍ਵਂ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਵਾਸਿਨਃ ।। ੪੫.

ਕੱਛੀਆ, ਸੌਰਾਸ਼ਟਰਾ, ਅਨਰਤਾ ਅਤੇ ਅਰਬੁਦਾ ਦੇ ਨਾਲ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਸੁਣੋ, ਵਿਂਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀਓ।

ਮਾਲਵਾਸ਼੍ਚ ਕਰੂषਾਸ਼੍ਚ ਮੇਕਲਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਕਲੈਃ ਸਹ। ਉਤ੍ਤਮਰ੍ਣਾ ਦਸ਼ਾਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਭੋਜਾਃ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਕੈਃ ਸਹ ।। ੪੫.

ਮਾਲਵਾ, ਕਰੂਸ਼ਾ, ਮੇਕਲਾ ਅਤੇ ਉਤਕਲਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਤਤਮਰਨਾ, ਦਸ਼ਾਰਣਾ, ਭੋਜਾ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਕਾ ਵੀ।

ਤੋਸਲਾਃ ਕੋਸਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਰੈਪੁਰਾ ਵੈਦਿਕਾਸ੍ਤਥਾ। ਤੁਮੁਰਾਸ੍ਤੁਮ੍ਬੁਰਾਸ਼੍ਚੈਵ षਟ੍ਸੁਰਾ ਨਿषਧੈਃ ਸਹ ।। ੪੫.

ਤੋਸਲਾ, ਕੋਸਲਾ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕ, ਵੈਦਿਕਾ; ਤੁਮੁਰਾ, ਤੁੰਬੁਰਾ ਅਤੇ ਛੱਤਸੁਰਾ ਨਿਸਧਾ ਦੇ ਨਾਲ।

ਅਨੁਪਾਸ੍ਤੁਣ੍ਡਿਕੇਰਾਸ਼੍ਚ ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰਾ ਹ੍ਯਵਨ੍ਤਯਃ। ਏਤੇ ਜਨਪਦਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯ ਪृष੍ਠਨਿਵਾਸਿਨਃ ।। ੪੫.

ਅਨੂਪ, ਤੁੰਡਿਕੇਰਾ, ਵੀਤਿਹੋਤਰਾ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਢਲਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਅਤੋ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ਰਯਿਣਸ਼੍ਚ ਯੇ। ਨਿਗਰ੍ਹਰਾ ਹਂਸਮਾਰ੍ਗਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਪਣਾਸ੍ਤਙ੍ਗਣਾਃ ਖਸਾਃ ।। ੪੫.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਇਲਾਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਹਨ: ਨਿਗਰਹਰਾ, ਹੰਸਮਾਰਗਾ, ਕਸ਼ੁਪਨਾ, ਤੰਗਣਾ ਅਤੇ ਖਸਾ।

ਕੁਸ਼ਪ੍ਰਾਵਰਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਹੂਣਾ ਦਰ੍ਵਾਃ ਸਹੂਦਕਾਃ। ਤ੍ਰਿਗਰ੍ਤ੍ਤਾ ਮਾਲਵਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕਿਰਾਤਾਸ੍ਤਾਮਸੈਃ ਸਹ ।। ੪੫.

ਘਾਸ ਦੀ ਚਾਦਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਹੂਣ, ਦਰਵਾ, ਹੁਦਕਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਗਰਤਾ, ਮਾਲਵਾ ਅਤੇ ਕਿਰਾਤਾ ਤਾਮਸਾ ਦੇ ਨਾਲ।

ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਭਾਰਤੇ ਵਰ੍षੇ ਯੁਗਾਨਿ ਕਵਯੋ ਵਿਦੁਃ। ਕृਤਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਦ੍ਵਾਰਪਞ੍ਚ ਕਲਿਸ਼੍ਚੇਤਿ ਚਤੁष੍ਟਯਮ੍। ਤੇषਾਂ ਨਿਸਰ੍ਗਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਉਪਰਿष੍ਟਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ ।। ੪੫.

ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਯੁਗ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ: ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦੁਆਪਰ ਅਤੇ ਕਲਿ—ਇਹ ਚਾਰ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੋਰ ਸੁਣੋ।

ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ऋषਯ ਉਤ੍ਤਰਂ ਪੁਨਰੇਵ ਤੇ। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਵੋ ਮੁਦਾ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਰ੍ਲੋਮਹਰ੍षਣਮ੍ ।। ੪੬.

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।

ਯਚ੍ਚ ਕਿਮ੍ਪੁਰੁषਂ ਵਰ੍षਂ ਹਰਿਵਰ੍षਂ ਤਥੈਵ ਚ। ਆਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਨੋ ਯਥਾਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਂ ਭਾਰਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ।। ੪੬.

ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਵਰਸ਼ਾ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਬਾਰੇ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।

ਪृष੍ਟਤ੍ਸ੍ਵਿਦਂ ਯਥਾ ਵਿਪ੍ਰੈਰ੍ਯਥਾ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਉਵਾਚ ਮੁਨਿਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਂ ਪੁਰਾਣਂ ਵਿਹਿਤਂ ਯਥਾ ।। ੪੬.

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾ ਯਤ੍ਰ ਵੋ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤਚ੍ਛृਣੁਧ੍ਵਂ ਮੁਦਾ ਯੁਤਾਃ। ਪੁਕ੍ਸ਼ਖਣ੍ਡਃ ਕਿਮ੍ਪੁਰੁषੇ ਸੁਮਹਾਨ੍ਨਨ੍ਦਨੋਪਮਃ ।। ੪੬.

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸੁਣੋ: ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਪੁਕਸ਼ ਖੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਨੰਦਨ ਵਾਂਗ ਹੈ।