ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਭ੍ਰਮਰੈਰੁਪਗੀਤਾਨਿ ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਾਨਿ ਸਦੈਵ ਚ। ਵृਕ੍ਸ਼ਗੁਲ੍ਮਲਤਾਢਯਾਨਿ ਵਨਾਨਿ ਸੁਸੁਖਾਨਿ ਚ ।। ੪੫.

ਉਹ ਜੰਗਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਿੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭੌਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਬਹੁਤ ਸੁਖਦਾਈ ਹਨ।

षਟ੍ਪਦੈਰੁਪਗੀਤਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ। ਪਝੋਤ੍ਪਲਵਨਾਢ੍ਯਾਨਿ ਸਰਾਂਸਿ ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।। ੪੫.

ਭੌਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਲੋਂ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਝੀਲਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੇ ਕਵਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।

ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਲ੍ਯਸਮृਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਬਹੁਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਾਃ। ਮਨੋਹਰਮੁਖੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਸਙ੍ਘੈਰ੍ਨਿਕੂਜਿਤਾਃ ।। ੪੫.

ਉਥੇ ਖਾਣ ਯੋਗ ਫਲ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਹਨ, ਕਈ ਸੁਗੰਧੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਯਨਾਸਨੋਪਭੋਗਾਸ਼੍ਚ ਅਨੇਕਗੁਣਵਿਸ੍ਤਰਾਃ। ਵਿਹਾਰਭੂਮਯੋ ਰਮ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁषੁ ਸੁਖਪ੍ਰਦਾਃ ।। ੪੫.

ਉਥੇ ਸੋਣ ਲਈ ਮੰਜੇ, ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਸਣ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਖਦਾਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਕਈ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਨੋਹਰ ਜਗ੍ਹਾਂ ਹਨ।

ਆਕ੍ਰੀਡਾਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ੍ਫੀਤਾਃ ਮਣਿਹੇਮਪਰਿष੍ਕृਤਾਃ। ਸ਼ਿਲਾਗृਹਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਗृਹਾ ਵਰੇਣ੍ਯਾਃ ਕਦਲੀ ਗृਹਾਃ ।। ੪੫.

ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਮੋਤੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਵਧੀਆ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਘਰ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਹਨ।

ਲਤਾਗृਹਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸੁਸੁਖਾਨਿ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ਙ੍ਖਦਲਾਭਾਨਿ ਭੂਮਿਵੇਸ਼੍ਮਸ਼ਤਾਨਿ ਚ ।। ੪੫.

ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਘਰ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਘਰ ਹਨ ਜੋ ਸੁੱਚੇ ਸਾਂਪ ਦੇ ਖੋਲ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।

ਤਪਨੀਯਗਵਾਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਮਾਣਿਜਾਲਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ। ਸੁਵਰ੍ਣਮਣਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਪੁਲਾਨਿ ਚ ।। ੪੫.

ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਤੇ ਮਾਣਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਥਾਂ ਸੋਨੇ ਤੇ ਮਾਣਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਚੌੜੀਆਂ ਤੇ ਰੌਣਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ।

ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰੇਣ੍ਯਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਨਾਨਾਕਾਰਾਣਿ ਵਾਸਾਂਸਿ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣਿ ਸੁਸੁਖਾਨਿ ਚ ।। ੪੫.

ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ, ਨਰਮ ਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਕੱਪੜੇ ਹਨ।

ਮृਦਙ੍ਗ ਵੇਣੁਪਣਵਵੀਣਾਦ੍ਯਾ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਾਃ। ਫਲਨ੍ਤਿ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਤਾਨਿ ਚ ।। ੪੫.

ਉਥੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਵਾਂਸਲੀਆਂ, ਡਫਲੀਆਂ, ਵੀਣਾਵਾਂ ਆਦਿਕ ਵਜਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਜਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਲਪ ਰੁੱਖ ਫਲ ਵਾਂਗ ਉਪਜਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਤਥੋਦ੍ਯਾਨਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਹਿ ਤਤ੍ਪੁਰਮ੍। ਸਰ੍ਵਦ੍ਵੀਪਪ੍ਰਮੁਦਿਤਂ ਨਰਨਾਰੀ ਸਮਾਕੁਲਮ੍। ਪ੍ਰਵਾਤਿ ਚਾਨਿਲਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਾਧਿਵਾਸਿਤਃ ।। ੪੫.

ਹਰ ਥਾਂ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ ਹਨ, ਹਰ ਥਾਂ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਟਾਪੂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ। ਉਥੇ ਹਵਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।

ਚਨ੍ਦ੍ਰਕਾਨ੍ਤਾ ਨਰਵਰਾਃ ਸ਼੍ਯਾਮਾਙ੍ਕਾਃ ਪੂਰ੍ਵਕੂਲਜਾਃ। ਸ਼੍ਯਾਮਾਵਦਾਤਾਃ ਸੁਖਿਨਃ ਸੂਰ੍ਯਕਾਨ੍ਤਾ ਵਰਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ।। ੪੫.

ਉਥਲੇ ਮਰਦ ਚੰਦਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸ਼ਾਮੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਕੁਝ ਸਾਵਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਚਿੱਟੀਆਂ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਲੋਕ ਸੂਰਜੀ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਸ਼ੇ ਨਰਾਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਦੇਵਸਤ੍ਤ੍ਵਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ। ਸਦਾ ਵਿਹਾਰਿਣਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਮਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਸੁਵਰ੍ਚਸਃ ।। ੪੫.

ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ।

ਵਲਯਾਙ੍ਗਦਕੇਯੂਰਹਾਰਕੁਣ੍ਡਲਭੂषਿਤਾਃ । ਸ੍ਰਗ੍ਵਿਣਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰ ਮੁਕੁਟਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾਚ੍ਛਾਦਨਵਾਸਸਃ ।। ੪੫.

ਉਹ ਲੋਕ ਚੂੜਿਆਂ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦਾਂ, ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪੈਜਬਾਂ, ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।

ਅਜੀਰ੍ਣਯੌਵਨਧਰਾਃ ਸੁਪ੍ਰਿਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ। ਪ੍ਰਜਾ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਸੁਬਹੂਨ੍ਯੁਤ ।। ੪੫.

ਉਹ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਲੋਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ।

ਨ ਤਾਃ ਪ੍ਰਸਵਧਰ੍ਮਿਣ੍ਯੋ ਨ ਵਂਸ਼ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਯੋ ਵਿਧਿਃ। ਮਿਥੁਨਂ ਜਾਯਤੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਦੁਪਕ੍ਸ਼ਮਮਨੀਦृਸ਼ਮ੍ ।। ੪੫.

ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜਣਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀਆਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਥੇ ਵੰਸ਼ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ, ਅਜੀਬ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਮਾਨ੍ਯਵਿਭਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਮਤ੍ਵਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ। ਨ ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਧਰ੍ਮੋ ਨਾਧਰ੍ਮਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ।। ੪੫.

ਉਥੇ ਸਭ ਕੋਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਧਨ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾਪਨ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਨਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਨਾ ਅਧਰਮ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।

ਨ ਵ੍ਯਧਿਰ੍ਨ ਜਰਾ ਤਤ੍ਰ ਨ ਦੁਰ੍ਮੇਧਾ ਨ ਚ ਕ੍ਲਮਃ। ਪੂਰ੍ਣੇ ਕਾਲੇ ਵਿਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਜਲਬੁਦ੍ਬੁਦਵਚ੍ਚ ਤੇ ।। ੪੫.

ਉਥੇ ਨਾ ਰੋਗ ਹੈ, ਨਾ ਬੁੱਢਾਪਾ, ਨਾ ਮੰਦੀ ਅਕਲ, ਨਾ ਥਕਾਵਟ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੁਲਬੁਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਅਪਣੇ ਆਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਏਵਮਤ੍ਯਨ੍ਤਸੁਖਿਨਃ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ। ਰਕ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੁਃਖਾਦ੍ਧਰ੍ਮੋऽਭਿਜਾਯਤੇ ।। ੪੫.

ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਸੁਖ ਨਾਲ ਲਗਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।

ਉਤ੍ਤਰਾਣਾਂ ਕੁਰੂਣਾਨ੍ਤੁ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਜ੍ਞੇਯਨ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ। ਸਮੁਦ੍ਰਮੂਰ੍ਮਿਮਾਲਾਢ੍ਯਂ ਨਾਨਾਸ੍ਵਰਵਿਭੂषਿਤਮ੍ ।। ੪੫.

ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਸਾਹਸ੍ਰਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸੁਰਾਲਯਮ੍। ਚਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਵੀਪਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਚਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੪੫.

ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਦਰਦੀਪ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਸਹਸ੍ਰਯੋਜਨਾਨਾਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਨਾਨਾ ਪੁष੍ਪਫਲੋਪੇਤਂ ਸਮृਦ੍ਧ੍ਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਤਮ੍। ਸ਼ਤਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਂ ਤਾਵਦੇਵ ਤੁ ।। ੪੫.

ਉਹ ਟਾਪੂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਲੰਮਾ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੋਲਾਕਾਰ। ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਹਨ, ਬੇਹੱਦ ਰੌਣਕ ਹੈ। ਇਹ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਉੱਨਾ ਹੀ ਉੱਚਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਗਿਰਿਵਰਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਸੇਵਿਤਃ। ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਤੁਲ੍ਯਪ੍ਰਭੈਃ ਕਾਨ੍ਤੈਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਕਾਰੈਃ ਸੁਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ ।। ੪੫.

ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਵੇਤਵੈਢੂਰ੍ਯਕੁਮੁਦੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੋऽਸੌ ਕੁਮੁਦਪ੍ਰਭਃ। ਅਨੇਕਚਿਤ੍ਰਕੋਦ੍ਯਾਨੋ ਨੈਕਨਿਰ੍ਝਰਕਨ੍ਦਰਃ। ਮਹਾਸਾਨੁਦਰੀਕੁਞ੍ਜੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਃ ਸਮਲਂਕृਤਃ ।। ੪੫.

ਉਹ ਪਹਾੜ ਚਿੱਟੇ ਵੈਡੂਰਿਆ ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਅਨੇਕ ਸੋਹਣੇ ਬਾਗ, ਕਈ ਝਰਨੇ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ, ਵੱਡੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਘਾਟੀਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛੈਲਾਨ੍ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਵਿਮਲੋਦਕਾ। ਪ੍ਰਵਹਤ੍ਯੁਤ੍ਤਮਨਦੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਰ੍ਤ੍ਤਾ ਤਰਙ੍ਗਿਣੀ ।। ੪੫.

ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਚੰਦ੍ਰਾਵਰਤਾ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਚਾਂਦ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਧਿਪਤੇਰ੍ਵਰਮ੍। ਸਦਾऽਵਤਰਤੇ ਤਤ੍ਰ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਗ੍ਰਹਨਾਯਕਃ ।। ੪੫.

ਉਥੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਜੋ ਤਾਰੇਆਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਹੈ, ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਹੈ; ਉਥੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਜੋ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਤਰੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼ੈਲਃ ਸ ਤੁ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਚਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਵੀਪਂ ਮਹਾਦ੍ਵੀਪਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਦਿਵਿ ਚੇਹ ਚ ।। ੪੫.

ਉਥੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ; ਚੰਦ੍ਰਦਵੀਪ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਟਾਪੂ, ਆਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋਹਾਂ 'ਚ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹਿਆ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਾਃ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾਃ। ਚਨ੍ਦ੍ਰਕਾਨ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵਿਮਲਾਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਦੈਵਤਾਃ ।। ੪੫.

ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ਸੌਮ੍ਯਾਃ ਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧਾਃ ਸੁਤੇਜਸਃ। ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਦਾਚਾਰਾ ਦਸ਼ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਯੁषਃ ।। ੪੫.

ਉਥੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਧਾਰਮਿਕ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ, ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਹਨ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪਸ਼੍ਚਿਮੇਨ ਤੁ ਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍। ਚਤੁਰ੍ਯੋਜਨਸਾਹਸ੍ਰਂ ਸਮਤੀਤ੍ਯ ਮਹੋਦਧਿਮ੍ ।। ੪੫.

ਉਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਟਾਪੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ—