ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੇਵਦਾਨਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਨ੍ਨਗੈਃ। ਉਪਸ੍ਪृष੍ਟਜਲਾ ਰਮ੍ਯਾ ਵਾਪੀ ਮਨ੍ਦਾਕਿਨੀ ਤਥਾ ।। ੪੧.

ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਵਾਪੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਿਆਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਵਲੋਂ ਛੂਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਥਾ ਅਲਕਨਨ੍ਦਾ ਚ ਨਨ੍ਦਾ ਚ ਸਰਿਤਾਂ ਵਰਾ । ਏਤੈਰੇਵ ਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਨਦ੍ਯੋ ਦੇਵਰ੍षਿਸੇਵਿਤਾਃ ।। ੪੧.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲਕਾਨੰਦਾ ਤੇ ਨੰਦਾ — ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ — ਇਹਨਾਂ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਯੈਵ ਸ਼ੈਲਰਾਜਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵੇ ਕੂਟੇ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ। ਸਹਸ੍ਰਯੋਜਨਾਯਾਮਾਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨ ਵਿਸ੍ਤਰਾਃ ।। ੪੧.

ਉਸ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਤੀਹ ਜੋਜਨ ਚੌੜੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦਸ਼ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨਗਰਾਃ ਸਮृਦ੍ਧ੍ਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਤਾਃ। ਮਹਾਭਵਨਮਾਲਾਭਿਰਨੇਕਾਭਿਰ੍ਵਿਭੂषਿਤਾਃ ।। ੪੧.

ਉਥੇ ਦਸ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਹਣੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।

ਸੁਬਾਹੁਹਰਿਕੇਸ਼ਾਦ੍ਯਾ ਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਸੇਨਜਰਾਦਯਃ। ਦਸ਼ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਜਾਨੋ ਦੀਪ੍ਤਵਹ੍ਨਿਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ ।। ੪੧.

ਉਥੇ ਸੁਬਾਹੁ, ਹਰਿਕੇਸ਼, ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ, ਜਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਹਨਾਂ ਵਰਗੇ ਦਸ ਗੰਧਰਵ ਰਾਜੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯੈਵ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਕੂਟੇ ਕੁਨ੍ਦੇਨ੍ਦੁਸਦृਸ਼ਪ੍ਰਭੇ। ਨਾਨਾਧਾਤੁਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਃ ਸਿਦ੍ਧ ਦੇਵਰ੍षਿਸੇਵਿਤੇ ।। ੪੧.

ਉਸੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਚੰਨ ਤੇ ਚੰਬੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਅਸ਼ੀਤਿਯੋਜਨਾਯਾਮਂ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਤਰਮ੍। ਏਕੈਕਯਕ੍ਸ਼ਭਵਨਂ ਮਹਾਭਵਨਮਾਲਿਨਮ੍ ।। ੪੧.

ਉਥੇ ਹਰ ਇੱਕ ਯਕਸ਼ ਦਾ ਮਹਲ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅੱਸੀ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਤੇ ਚਾਲੀ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ।

ਮਹਾਯਕ੍ਸ਼ਾਲਯਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਾਢ੍ਯਾਨਿ ਮੇ ਸ਼੍ਰृਣੁ। ਮੁਦਾऽਥ ਪਰਮਦ੍ਧਰ੍ਯਾ ਚ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੪੧.

ਹੁਣ ਤੂੰ ਸੁਣ, ਉਥੇ ਤੀਹ ਵੱਡੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਮਹਾਮਾਲਿਸੁਨੇਤ੍ਰਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਮਣਿਵਰਾਦਯਃ। ਉਦੀਰ੍ਣਾ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਜਾਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸਦਾ ਬਭੁਃ ।। ੪੧.

ਉਥੇ ਮਹਾਮਾਲੀ, ਸੁਨੇਤ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ, ਮਣਿਵਰ ਆਦਿਕ ਤੀਹ ਯਕਸ਼ ਰਾਜੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹਨ।

ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਕਥਿਤਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਵਾਯ੍ਵਗ੍ਨਿਸਮਤੇਜਸਃ। ਯੇषਾਮਧਿਪਤਿਰ੍ਦੇਵਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੪੧.

ਇਹ ਯਕਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੱਡੇ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੇਵਤਾ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਹਨ।

ਤਸ੍ਯੈਵ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਹਿਮਵਤ੍ਯਚਲੋਤ੍ਤਮੇ। ਨਿਕੁਞ੍ਜਨਿਰ੍ਝਰਗੁਹਾਨੈਕਸਾਨੁਦਰੀਤਟੇ ।। ੪੧.

ਉਸੇ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਢਲਾਣ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲ, ਛੱਜਣ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਕਈ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ।

ਅਰ੍ਣਵਾਦਰ੍ਣਵਂ ਯਾਵਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਪਸ਼੍ਚਾਯਤੇऽਚਲੇ। ਕਿਨ੍ਨਰਾਣਾਂ ਪੁਰਸ਼ਤਂ ਨਿਵਿष੍ਟਂ ਵੈ ਵ੍ਕਚਿਤ੍ ਵ੍ਕਚਿਤ੍ ।। ੪੧.

ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ, ਕਿਨਰਾਂ ਦੇ ਸੌ ਸ਼ਹਿਰ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਨੈਕਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਕਲਾਪਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਰਾਜਸ੍ਯ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿषੁ। ਨਰਨਾਰੀਪ੍ਰਮੁਦਿਤਂ ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਜਨਾਕੁਲਮ੍ ।। ੪੧.

ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕਈ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਦ੍ਰੁਮਸੁਗ੍ਰੀਵਸੈਨ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਭਗਦਤ੍ਤਪੁਰਃਸਰਾਃ । ਯਤ੍ਰ ਰਾਜਸ਼ਤਂ ਤੇषਾਂ ਦੀਪ੍ਤਾਨਾਂ ਬਲਸ਼ਾਲਿਨਾਮ੍ ।। ੪੧.

ਉਥੇ, ਡਰੁਮ, ਸੁਗਰੀਵ, ਭਗਦੱਤ ਆਦਿਕ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸੌ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹਨ।

ਵਿਵਾਹੋ ਯਤ੍ਰ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮਹਾਦੇਵ੍ਯੋਮਯਾ ਸਹ। ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਵਤੀ ਚੈਵ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੀ ਵਰਾਙ੍ਗਨਾ ।। ੪੧.

ਉਥੇ ਹੀ ਰੁਦਰ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਉਮਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਉਸ ਵੱਡੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਕਿਰਾਤਰੂਪਿਣਾ ਚੈਵ ਯਤ੍ਰ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਕ੍ਰੀਡਿਤਮ੍। ਯਤ੍ਰ ਚੈਵ ਕृਤਂ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵੀਪਾਵਲੋਕਨਮ੍ ।। ੪੧.

ਉਥੇ ਰੁਦਰ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਖੇਡ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।

ਯਤ੍ਰ ਤਾਃ ਸਮ੍ਮੁਦਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਨਾਨਾਭੂਤਗਣੈਰ੍ਯੁਤਾਃ। ਚਿਤ੍ਰਪੁष੍ਪਫਲੋਪੇਤਾ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯਾਕ੍ਰੀਡਭੂਮਯਃ ।। ੪੧.

ਉਥੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ, ਰੁਦਰ ਦੀਆਂ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਹृष੍ਟਾ ਗਿਰਿਦਰੀਵਾਸਾਃ ਕृਸ਼ੋਦਰ੍ਯ੍ਯੋ ਮਨੋਰਮਾਃ। ਕੁਨ੍ਦਰ੍ਯੋ ਯਤ੍ਰ ਕਿਨ੍ਨਰ੍ਯ੍ਯੋ ਰਮਨ੍ਤੇ ਸ੍ਮ ਸੁਲੋਚਨਾਃ ।। ੪੧.

ਉਥੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਨਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਮਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਅਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਙ੍ਗਣਾਃ। ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਸ਼ਾਲਿਨ੍ਯੋ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਮੁਦਾ ਯੁਤਾਃ ।। ੪੧.

ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਯਕਸ਼, ਹੋਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸਹੇਲੀਆਂ, ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਅਕਰਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗੰਧਰਵਣਾਂ, ਸਭ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਤਤ੍ਰੈਵੋਮਾਵਨਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਅਰ੍ਧਨਾਰੀਨਰਂ ਰੁਪਂ ਧृਤਵਾਨ੍ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਂਕਰਃ ।। ੪੧.

ਉਥੇ ਹੀ ਉਮਾ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਸੀ।

ਤਥਾ ਸ਼ਰਵਣਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਰ ਜਾਤਃ षਡਾਨਨਃ । ਯਤ੍ਰ ਚੈਵ ਕृਤੋਤ੍ਸਾਹਃ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਸ਼ੈਲਵਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ।। ੪੧.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਥੇ ਸ਼ਰਵਣ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਛੇ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਮਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪਹਾੜ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਿਆ ਸੀ।

ਧ੍ਵਜਾਪਤਾਕਿਨਞ੍ਚੈਵ ਕਿਙ੍ਕਿਣੀਜਾਲਮਾਲਿਨਮ੍। ਯਤ੍ਰ ਸਿਂਹਰਥਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।। ੪੧.

ਜਿੱਥੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਕਾਰਤਿਕੇ ਦਾ ਸਿੰਘ ਰਥ ਵੱਡੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ, ਝੰਡੀਆਂ ਤੇ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਚਿਤ੍ਰਪੁष੍ਪਨਿਕੁਞ੍ਜਸ੍ਯ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਸ੍ਯ ਚ ਗਿਰੇਸ੍ਤਟੇ। ਦੇਵਾਰਿਸ੍ਕਨ੍ਦਨਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦੋ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ ।। ੪੧.

ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਵਿਚ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਣ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਸਕੰਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਾਲਾ ਸੁੱਟੀ ਸੀ।

ਯਤ੍ਰਾਭਿषਿਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਗੁਹਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮੈਃ। ਸੇਨਾਪਤ੍ਯੇ ਚ ਦੈਤ੍ਯਾਰਿਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰ੍ਕਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।। ੪੧.

ਉਥੇ ਗੁਹਾ, ਇੰਦਰ, ਉਪਿੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਫੌਜ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਭੂਤਸਙ੍ਘਾਵਕੀਰ੍ਣਾਨਿ ਏਤਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ ।। ੪੧.

ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇਓ, ਉਥੇ ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੀ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਥਾਂ ਤੇ ਮੰਦਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਤਥਾ ਪਾਣ੍ਡੁਸ਼ਿਲਾ ਨਾਮ ਹ੍ਯਾਕ੍ਰੀਡਾ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਘਾਤਿਨਃ। ਨਾਨਾਭੂਤਗਣਾਕੀਰ੍ਣੇ ਪृष੍ਠੇ ਹਿਮਵਤਃ ਸ਼ੁਭੇ ।। ੪੧.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਂਡੁਸ਼ਿਲਾ ਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰੌਂਚ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਢਲਾਣ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵੇ ਤਟੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸਿਦ੍ਧਾਵਾਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍। ਕਲਾਪਗ੍ਰਾਮਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਂ ਮਨੀषਿਭਿਃ ।। ੪੧.

ਉਸਦੀ ਸੁੰਦਰ ਪੂਰਬੀ ਢਲਾਣ ਉੱਤੇ, ਸਿੱਧਾਂ ਦਾ ਵਸੇਬਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ 'ਕਲਾਪਾ ਪਿੰਡ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਮृਕਣ੍ਡਸ੍ਯ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਭਰਤਸ੍ਯ ਨਲਸ੍ਯ ਚ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇਸ੍ਤਥੈਵੋਦ੍ਦਾਲਕਸ੍ਯ ਚ ।। ੪੧.

ਉਥੇ ਮ੍ਰਿਕੰਡ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਭਰਤ, ਨਲ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਅਤੇ ਉਦਦਾਲਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਹਨ।

ਅਨ੍ਯੇषਾਞ੍ਚੋਗ੍ਰਤਪਸਾਮृषੀਣਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਹਿਮਵਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਞ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਤਾਨਿ ਚ ।। ੪੧.

ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਆਸ਼ਰਮ ਹਿਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਹਨ।