ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੁष੍ਮੌਡੁਪਵਹਾਭਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਰਵਨ੍ਤੀਭਿਰਲਂਕृਤਃ। ਕਿਨ੍ਨਰਾਚਰਿਤਾਭਿਸ਼੍ਚ ਦਰੀਭਿਃ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਤਤਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਪਹਾੜ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਥੇ ਕਿਨਰਾਂ ਵਲੋਂ ਵਸੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ।

ਯਕ੍ਸ਼ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਚਰਿਤੈਰਨੇਕੈਃ ਕਨ੍ਦਰੋਦਰੈਃ। ਸ਼ੋਭਿਤਸ਼੍ਚ ਸੁਖਾਸੇਵ੍ਯੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਰ੍ਗਹਨਸਙ੍ਕਟੈਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਪਹਾੜ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਖੋਹਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਠੰਢ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਨਾਨਾਸਤ੍ਵਗਣਾਕੀਰ੍ਣੈਃ ਸੁਪਾਨੀਯੈਃ ਸੁਖਾਸ਼੍ਰਯੈਃ। ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਫਲੋਪੇਤੈਃ ਪਾਦਪੈਃ ਸਮਲਂਕृਤਃ ।। ੩੯.੯ . ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਗੁਹਾਸ਼੍ਰਯਾਕੀਰ੍ਣੇ ਅਨੇਕੋਦਰਕਨ੍ਦਰੇ। ਕ੍ਰੀਡਾਵਨਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਕਾਮਗੁਣੈਰ੍ਯੁਤਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਹ ਪਹਾੜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸੁੱਚਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਠੰਢਾ ਛਾਂ ਹੈ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਉਥੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਖੋਹਾਂ ਵਿਚ ਮਹਿੰਦਰ ਦਾ ਰਸ ਭਰਿਆ ਬਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਤਦ੍ਦੇਵਰਾਜਸ੍ਯ ਪਾਰਿਜਾਤਵਨਂ ਮਹਤ੍। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਗੀਯਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਨਿਸ਼੍ਚਯਾਤ੍ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦਾ ਬਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ੈ ਰ੍ਮਹਾਗਨ੍ਧੈਰ੍ਮਨੋਹਰੈਃ। ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਭਾਤਿ ਨਗਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸੁਦੀਪ੍ਤ ਇਵ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਪਹਾੜ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਐਵੇਂ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਫੁੱਲ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੇ ਸੋਹਣਪ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

ਸਮਗ੍ਰਂ ਯੋਜਨਸ਼ਤਂ ਤਂ ਗਨ੍ਧਮਨਿਲੋ ਵਵੌ। ਪਾਰਿਜਾਤਕਪੁष੍ਮਾਣਾਂ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਨਨਿਰ੍ਗਤਃ ।। ੩੯.

ਉਸ ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਬਾਗ ਤੋਂ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਪੂਰੇ ਸੋ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਵਗਦੀ ਰਹੀ।

ਵੈਢੂਰ੍ਯਨੀਲੈਃ ਕਮਲੈਃ ਸੌਵਰ੍ਣੈਰ੍ਵਜ੍ਰਕੇਸਰੈਃ। ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧਬਲੋਪੇਤੈਰ੍ਮਤ੍ਤषਟ੍ਪਦਨਾਦਿਤੈਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਨੀਲੇ ਬੈਰਲ ਵਰਗੇ ਕੰਵਲ, ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਤੇ ਹੀਰੇ ਵਾਲੇ ਕੇਸਰ ਵਾਲੇ ਕੰਵਲ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਸਤ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਵ੍ਯਾਕੋਸ਼ੌਰ੍ਵਿਕਚੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰੈਰ੍ਮਨੋਹਰੈਃ। ਸਪਙ੍ਕਜੈਰ੍ਮਹਾ ਪਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾਪ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਭੂषਿਤਾਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਦੇ ਤਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਖੁਲਦੇ ਸੌ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸੋਹਣੇ ਕੰਵਲ, ਵੱਡੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਵਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਵਿਰੇਜੁਰਨ੍ਤਰਮ੍ਬੁਸ੍ਥਾਃ ਸੌਵਰ੍ਣਮਣਿਭੂषਿਤਾਃ। ਪਰਿਪ੍ਸਨ੍ਦੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੀਨਯੂਥਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।। ੩੯.

ਉਸ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਮੱਛੀਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿਚ ਤੈਰਦੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ।

ਕੂਰ੍ਮੈਸ਼੍ਚਾਨੇਕਸਂਸ੍ਥਾਨੈਰ੍ਹੇਮਰਤ੍ਨਪਰਿष੍ਕृਤੈਃ। ਚਞ੍ਚੂਰ੍ਯਮਾਣੈਃ ਸਲਿਲੈਰ੍ਭਾਤਿ ਚਿਤ੍ਰਂ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਛੂਏ ਹਨ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿਲਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਹਣਾਪਣ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਾਨਾਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਖੁਨੈਰ੍ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਤਨੂਰੁਹੈਃ। ਸੁਵਰ੍ਣਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚਾਨੇਕੈਰ੍ਮਣਿਤੁਣ੍ਡੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਕਈ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਰਤਨ ਵਾਲੀ ਚੋਚ ਵਾਲੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਹਨ।

ਵਲ੍ਗੁਸ੍ਵਰੈਃ ਸਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤੈਃ ਸਮ੍ਪਤਦ੍ਭਿਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਤਦ੍ਵਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਬਾਗ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉੱਡਦੇ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

ਮਤ੍ਤਭ੍ਰਮਰਸਨ੍ਨਾਦੈਰ੍ਵਿਹਙ੍ਗਾਨਾਞ੍ਚ ਕੂਜਿਤੈਃ। ਨਿਤ੍ਯਮਾ ਨਨ੍ਦਿਤਵਨਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਰੀਡਾਵਨਂ ਮਹਤ੍ ।। ੩੯.

ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਸ ਭਰਿਆ ਬਾਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਸਤ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਕੁਹਕ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸੁਵਰ੍ਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਨਗੈਰ੍ਮਣਿਮੁਕ੍ਤਾਪੁਰਸ੍ਕृਤੈਃ। ਮਣਿਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਕਲਾਪਨ੍ਨੈਃ ਪਤਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਪਹਾੜ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਮੋਤੀ ਤੇ ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰਤਨ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸ਼ਾਖਾਮृਗੈਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗੈਰ੍ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਤਨੂਰੁਹੈਃ। ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਪ੍ਰਕਾਰੈਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਵੈਰਨ੍ਯੈਃ ਸਮਾਕੁਲਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਡਾਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਿਰਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨ ਜੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਭੀੜ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।

ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਞ੍ਚ ਤਤ੍ਰ ਬਾਲਲਤਾ ਦ੍ਰੁਮਾਃ। ਪਾਰਿਜਾਤਕਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਮਨ੍ਦਮਾਰੁਤ ਕਮ੍ਪਿਤਾਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਨਰਮ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ ਨਵੇਂ ਬੇਲ ਤੇ ਦਰੱਖਤ, ਪਾਰਜਾਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਯਨਾਸਨਨਿਰ੍ਵ੍ਯੂਹੈਃ ਸ੍ਤੀਰ੍ਣੈ ਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤੈਃ। ਵਿਹਾਰਭੂਮਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਵਨੇ ਸ਼ੁਭਾਃ। ਨ ਚ ਸ਼ੀਤੋ ਨ ਚਾਪ੍ਯੁष੍ਣੋ ਰਵਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਃ ਸਦਾ ।। ੩੯.

ਉਸ ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਵਿਛੋਣੇ ਤੇ ਬੈਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਨਾ ਠੰਢ ਹੈ, ਨਾ ਗਰਮੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੌਲੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਨਿਤ੍ਯਮੁਨ੍ਮਾਦਜਨਨੋ ਮਧੁਮਾਧਵਸਮ੍ਭਵਃ। ਵਾਤਿ ਚਾਪ੍ਯਨਿਲਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਾਧਿਵਾਸਿਤਃ। ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਙ੍ਗਸੁਖਾਹ੍ਲਾਦੀ ਸ਼੍ਰਮਕ੍ਲਮਵਿਨਾਸ਼ਨਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਸ਼ੇ ਵਾਲੀ, ਕਈ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਦਾ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਨ੍ਦ੍ਰਵਨੇ ਸ਼ੁਭ੍ਰੇ ਦੇਵਦਾਨਵਪਨ੍ਨਗਾਃ। ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਗੁਹ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਾਮਿਤੌਜਸਃ ।। ੩੯.

ਉਸ ਸੁੱਚੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਸੱਪ, ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਗੁਪਤ ਜੀਵ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ਼੍ਚ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਕਿਨ੍ਨਰਾਸ਼੍ਚ ਮੁਦਾ ਯੁਤਾਃ। ਅਥਾਪ੍ਸਰੋਗਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕ੍ਰੀਡਾਪਰਾਯਣਾਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਵਿਦਿਆਧਰ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਕਿੰਨਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲੀਆਂ ਸਦਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਤਸ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤਰਾਜਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਮਹੋਚਿਤਮ੍। ਕੁਮੁਞ੍ਚਂ ਸ਼ੈਲਰਾਜਾਨਂ ਨੈਕਨਿਰ੍ਝਰਕਨ੍ਦਰਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਸ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਚਾ ਕੁਮੁੰਚ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਝਰਨੇ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ।

ਤਸ੍ਯ ਧਾਤੁਵਿਚਿਤ੍ਰੇषੁ ਕੂਟੇषੁ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਾਃ। ਅष੍ਟੌ ਪੁਰ੍ਯੋ ਹ੍ਯੁਦੀਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।। ੩੯.

ਉਸ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਧਾਤਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਿਅਪਕ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।

ਵਜ੍ਰਕੇ ਪਰ੍ਵਤੇ ਚਾਪਿ ਅਨੇਕਸ਼ਿਖਰੋਦਰੈਃ। ਉਦੀਰ੍ਣਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਵਾਸਾ ਨਰਨਾਰੀਸਮਾਕੁਲਾਃ ।। ੩੯.

ਵਜ੍ਰਕਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਘਾਟੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵੱਸੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ।

ਨੀਲਕਾ ਨਾਮ ਤੇ ਘੋਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ। ਤਤ੍ਰ ਤੇऽਭਿਰਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਨੀਲਕਾ ਨਾਂ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸਦਾ ਉਥੇ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ।

ਮਹਾਨੀਲੇऽਪਿ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਪੁਰਾਣਿ ਦਸ਼ ਪਞ੍ਚ ਚ। ਹਯਾਨਨਾਨਾਂ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾਃ ਕਿਨ੍ਨਰਾਣਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।। ੩੯.

ਮਹਾਨੀਲ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪੰਦਰਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਘੋੜੇ ਵਾਲਾ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਉੱਚੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੇ ਵੱਸੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।

ਦੇਵਸੇਨੋ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਬਲਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾਦਯਸ੍ਤਥਾ। ਤਤ੍ਰ ਕਿਨ੍ਨਰਰਾਜਾਨੋ ਦਸ਼ਪਞ੍ਚ ਚ ਗਰ੍ਵਿਤਾਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਦੇਵਸੇਨਾ ਜੋ ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਅਹੰਕਾਰੀ ਕਿੰਨਰ ਰਾਜੇ ਵੀ ਹਨ।

ਸੁਵਰ੍ਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਨਾਨਾਪਰ੍ਣਸਮਾਕੁਲੈਃ। ਬਿਲਪ੍ਰਵੇਸ਼ੈਰ੍ਨਗਰੈਃ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੋऽਭ੍ਯਲਂਕृਤਃ ।। ੩੯.

ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਗੁਫਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਤਿਦਾਰੁਣਾ ਦृष੍ਟਿਵਿषਾ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਕੋਪਾ ਦੁਰਾਸਦਾਃ। ਮਹੋਰਗਸ਼ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੁਵਰ੍ਣਵਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨਃ ।। ੩੯.

ਉਥੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਨੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸੁਨਾਗੇऽਪਿ ਮਹਾਸ਼ੈਲੇ ਦੈਤ੍ਯਾਵਾਸਾ- ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਹਰ੍ਮ੍ਯਪ੍ਰਾਸਾਦ ਕਲਿਲਾਃ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਪ੍ਰਾਕਾਰਤੋਰਣਾਃ ।। ੩੯.

ਸੁਨਾਗ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਲਾਂ ਤੇ ਕੋਠੀਆਂ, ਉੱਚੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ।