ਵਲਭੀਕੂਟਨਿਰ੍ਵ੍ਯੂਹੈਰ੍ਮਣਿਭਕ੍ਤਿਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤੈਃ। ਰਤ੍ਨਚਿਤ੍ਰਾਰ੍ਪਿਤਤਲੈਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਚਿਤ੍ਰੋਤ੍ਤਰਚ੍ਛਦੈਃ ।। ੩੮.
ਉਸ ਦੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਬਦ ਤੇ ਛੱਤਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗੀਨ ਪਰਦੇ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮਹਾਭਵਨਮਾਲਾਭਿਰ੍ਮਹਾਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਭਿਰੁਤ੍ਤਮੈਃ। ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਪੁਰਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੋਭਤੇ ਭ੍ਰਾਜਯਚ੍ਛੁਭਮ੍ ।। ੩੮.
ਉਥੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਤੇ ਉੱਚੇ ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਪਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਲੋਮਾ ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਚਿਤ੍ਰਵੇषਧਰਃ ਸ੍ਰਗ੍ਵੀ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸਦृਸ਼ਦ੍ਯੁਤਿਃ ।। ੩੮.
ਉਥੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਪੁਲੋਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਰ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਮਹੇਂਦਰ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਦੀਪ੍ਤਾਨਾਂ ਚਿਤ੍ਰਵੇषਾਣਾਂ ਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਤਿਮਤੇਜਸਾਮ੍। ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮਨੇਕੇषਾਂ ਸ ਰਾਜਰਾਟ੍ ।। ੩੮.
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਾਖਸ੍ਯਾਚਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਤਙ੍ਗਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇਣ ਚ। ਸਰਸਸ੍ਤਾਮ੍ਰਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵੇ ਤੀਰੇ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੩੮.
ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਪਤੰਗਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਤਾਮਰ ਰੰਗ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਤਰ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚੇषੁਕ੍ਸ਼ੇਪਣੈਰ੍ਵਿਦ੍ਧਂ ਸੁਸ਼ਾਖਂ ਵਰ੍ਣਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵ ਕਾਲਫਲਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਫੀਤਂ ਚਾਮ੍ਰਵਣਂ ਮਹਤ੍ ।। ੩੮.
ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਫਲਫਲਦਾ ਆਮਾਂ ਦਾ ਬਾਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਸਮੇਂ ਫਲ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੱਧੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਫਲੈਃ ਕਨਕਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਰ੍ਮਹਾਸ੍ਵਾਦੈਃ ਸੁਗਨ੍ਧਿਭਿਃ। ਮਹਾਕੁਮ੍ਭਪ੍ਰਮਾਣੈਸ਼੍ਚਾਤਨੁਸ਼ਾਖੈਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੩੮.
ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਘੜਿਆਂ ਜਿੰਨੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕਿਨ੍ਨਰਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਨਾਗਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ੍ਤਥਾ। ਪਿਬਨ੍ਤ੍ਯਾਮ੍ਰਰਸਂ ਤਤ੍ਰ ਸੁਸ੍ਵਾਦੁਂ ਹ੍ਯਮृਤੋਪਮਮ੍ ।। ੩੮.
ਉਥੇ ਗੰਧਰਵ, ਕਿਨਨਰ, ਯਕਸ਼, ਨਾਗ ਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਆਮ ਦਾ ਰਸ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਆਦ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਮ੍ਰਰਸਪੀਤਾਨਾਂ ਮੁਦਿਤਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤੇ ਹृष੍ਟ ਪੁष੍ਟਾਨਾਂ ਨਾਦਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਾਵਨੇ ।। ੩੮.
ਉਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਦਾ ਰਸ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਮੂਲਸ੍ਯਾਚਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਸੁਧਾਰਸ੍ਯ ਚਾਨ੍ਤਰੇ। ਸਮਾ ਸੁਰਭਿਪੂਰ੍ਣਾਢ੍ਯਾ ਵਿਹਙ੍ਗੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਾ ।। ੩੮.
ਪਹਾੜ ਦੇ ਜੜ ਤੇ ਵਸੁਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨਾਯਤਾ। ਤਤ੍ਰ ਬਿਲ੍ਵਸ੍ਥਲੀ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਨਿਮ੍ਨਫਲਦ੍ਰੁਮਾਃ ।। ੩੮.
ਉਥੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇੱਕ ਬੇਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਹ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਪੰਜਾਹ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਫ ਦਰੱਖਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਜਮੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ।
ਸੁਸ੍ਵਾਦੈਰ੍ਵਿਦ੍ਰੁਮਨਿਭੈਃ ਫਲੈਰ੍ਬਿਲ੍ਵੈਰ੍ਮਹੋਪਮੈਃ। ਸ਼ੀਰ੍ਯਮਾਣੈਰ੍ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਤਲਮृਤ੍ਤਿਕਾਃ ।। ੩੮.
ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਬੇਲ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਲਾਲ ਮਣੀ ਵਾਂਗ ਤੇ ਸੁਆਦਲੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਤੇ ਵਿਖੇੜ ਹੋਣ ਨਾਲ ਗਿੱਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਸ੍ਥਲੀਮੁਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਯਕ੍ਸ਼ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕਿਨ੍ਨਰਾਃ। ਸਿਦ੍ਧਾ ਨਾਗਾਸ਼੍ਚ ਬਹੁਸ਼ੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬਿਲ੍ਵਫਲਾਸ਼ਿਨਃ ।। ੩੮.
ਉਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਕਿੰਨਰ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਨਾਗ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਬਿਲਵ ਦੇ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤਰੇ ਵਸੁਧਾਰਸ੍ਯ ਰਤ੍ਨਧਾਰਸ੍ਯ ਚਾਨ੍ਤਰੇ। ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਮਾਯਤਂ ਸ਼ਤਯੋਜਨਮ੍ ।। ੩੮.
ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਧਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਤੀਹ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਮਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਸੁਗਨ੍ਧਂ ਕਿਂਸ਼ੁਕਵਨਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੁष੍ਪਿਤਪਾਦਪਮ੍। ਪੁष੍ਪਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਵृਤਂ ਭਾਤਿ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਮਿਵ ਸਰ੍ਵਤਃ ।। ੩੮.
ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਸੁਗੰਧੀ ਭਰੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਚਾਰ ਪਾਸੋਂ ਚਮਕਦੇ ਕੀਮਸ਼ੁਕ ਦੇ ਜੰਗਲ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯ ਗਨ੍ਧੇਨ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਵਾਸ੍ਯਤੇ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਸਮਗ੍ਰਂ ਯੋਜਨਸ਼ਤਂ ਕਾਨਨਾਨਿ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੩੮.
ਉਸ ਦੀ ਦਿਵਯ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜੇ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਮਹਿਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਗਣੈਰਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ਚ ਸੇਵਿਤਮ੍ । ਰਮ੍ਯਂ ਤਤ੍ ਕਿਂਸ਼ੁਕ ਵਨਂ ਜਲਾਸ਼ਯਵਿਭੂषਿਤਮ੍ ।। ੩੮.
ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਕੀਮਸ਼ੁਕ ਦਾ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਿੱਧ, ਚਾਰਣ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਦੀਪ੍ਤਮਾਯਤਨਂ ਮਹਤ੍ । ਮਾਸੇ ਮਾਸੇऽਨਤਰਤਿ ਤਤ੍ਰ ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ।। ੩੮.
ਉਥੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਆਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਸੂਰਜ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਕਾਲਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁਂ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍। ਸਿਦ੍ਧਸਙ੍ਘਾ ਨਮਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਮ੍ ।। ੩੮.
ਉਥੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਕੂਟਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਕੈਲਾਸਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇਣ ਤੁ। षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨਾਯਾਮਂ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਸ਼ਤਯੋਜਨਮ੍ ।। ੩੮.
ਪੰਜ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛੱਤੀ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਤੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸਤ੍ਤ੍ਵੈਰਨਾਧृष੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਹਂਸਪਾਣ੍ਡੁਰਮ੍। ਦੁष੍ਪਾਰਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਵਾਨਾਂ ਦੁਰ੍ਗਮਂ ਲੋਮਹਰ੍षਣਮ੍ ।। ੩੮.
ਛੋਟੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਉਹ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੰਸ ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਤਿ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤਾ ਹ੍ਯਨ੍ਤਰਦ੍ਰੋਣ੍ਯੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ। ਯਥਾਨੁਪੂਰ੍ਵਮਖਿਲਾਃ ਸਿਦ੍ਧਸਙ੍ਘਨਿषੇਵਿਤਾਃ ।। ੩੮.
ਇਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘਾਟੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਲੋਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਸ਼੍ਵਿਮਾਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿਤਥਾ ਯੇऽਨ੍ਤਰਦ੍ਰੋਣਿਵਿਸ੍ਤਰਾਃ। ਤਾਨ੍ ਵਰ੍ਣ੍ਯਮਾਨਾਂਸ੍ਤਤ੍ਵੇਨ ਸ਼੍ਰृਣੁਤੇਮਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ।। ੩੮.
ਹੁਣ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘਾਟੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਅਨ੍ਤਰਾਲੇ ਗਿਰੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਵਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਿਖਿਸ਼ੈਲਯੋਃ। ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ਯੋਜਨਸ਼ਤਮੇਕਭੂਮਂ ਸ਼ਿਲਾਤਲਮ੍ ।। ੩੮.
ਉਹਨਾਂ ਸੁਵਕਸ਼ ਤੇ ਸ਼ਿਖਿਸ਼ੈਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਇੱਕ ਪੱਥਰੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਤਪ੍ਤਂ ਮਹਾਘੋਰਂ ਦੁਃਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍। ਅਗਮ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ।। ੩੮.
ਉਹ ਸਦਾ ਤਪਦਾ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਛੂਹਣ ਵਿੱਚ ਦੁਖਦਾਈ, ਡਰਾਉਣਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯੇ ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਲਾਸ੍ਥਲ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਜ੍ਵਾਲਾਸਹਸ੍ਰਕਲਿਲਂ ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਥਾਨਂ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ।। ੩੮.
ਉਸ ਪੱਥਰੀਲੇ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੀਹ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣਾ ਥਾਂ ਹੈ।
ਅਨਿਨ੍ਧਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਦਾ ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲੀ ਵਿਭਾਵਸੁਃ। ਜ੍ਵਲਤ੍ਯੇष ਸਦਾ ਦੇਵਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ ।। ੩੮.
ਉਥੇ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਬਿਨਾਂ ਲੱਕੜ ਦੇ ਸਦਾ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਦਾ ਸੜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਦੀ ਅੱਗ ਉਥੇ ਲਗਾਤਾਰ ਜਲਦੀ ਹੈ।
ਅਧਿਦੇਵਕृਤੇ ਯੋऽਸਾਵਗ੍ਨੇਰ੍ਭਾਗੋ ਵਿਧੀਯਤੇ। ਸ ਤਤ੍ਰ ਜ੍ਵਲਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਲੋਕਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕੋऽਨਲਃ ।। ੩੮.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਿਯਤ ਅੱਗ ਦਾ ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਸਦਾ ਸੜਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅੱਗ ਜਗਤ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰੇ ਸ਼ੈਲਵਰਯੋਰ੍ਦੇਵਾ ਵਾਪਿ ਤਯੋਃ ਸ਼ੁਭਾਃ । ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਥਲੀ ਤਤ੍ਰ ਹ੍ਯਾਯਾਮਾਦ੍ਦਸ਼ਯੋਜਨਾ ।। ੩੮.
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਮਾਤੁਲੁੰਗ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਦਸ ਯੋਜਨ ਲੰਮਾ ਹੈ।
ਮਧੁਵ੍ਯਞ੍ਜਨਸਂਸ੍ਥਾਨੈਃ ਸੁਰਸੈਃ ਕਨਕਪ੍ਰਭੈਃ। ਫਲੈਃ ਪਰਿਣਤੈਃ ਸਰ੍ਵਾ ਸ਼ੋਭਿਤਾ ਸਾ ਮਹਾਸ੍ਥਲੀ ।। ੩੮.
ਉਹ ਮਹਾਨ ਖੇਤਰ ਹਰ ਥਾਂ ਪੱਕੇ, ਮਿੱਠੇ, ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਧੁ ਵਰਗਾ ਸੁਆਦ ਤੇ ਰੂਪ ਹੈ।