ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਹਾਭਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰਸ ਉਤ੍ਤਰੇਣਾਪਿ ਸ਼੍ਰੀਮਤਃ। ਯੇ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤਾਨ੍ਵਦਿष੍ਯੇ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ।। ੩੬.

ਮਹਾਭਦ੍ਰ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਜਿਹੜੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਸ਼ਙ੍ਕੁਕੂਟੋ ਮਹਾਸ਼ੈਲੋ ਵृषਭੋ ਹਂਸਪਰ੍ਵਤਃ। ਨਾਗਸ਼੍ਚ ਕਪਿਲਸ਼੍ਚੈਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੈਲਸ਼੍ਚ ਸਾਨੁਮਾਨ੍ ।। ੩੬.

ਸ਼ੰਕੁਕੂਟ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਹੰਸਪर्वਤ; ਨਾਗ, ਕਪਿਲ ਅਤੇ ਇੰਦਰਸ਼ੈਲ, ਸਾਨੁਮਾਨ।

ਨੀਲਃ ਕਨਕ ਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਵਤਃ। ਪੁष੍ਪਕੋ ਮੇਘਸ਼ੈਲਸ਼੍ਚ ਵਿਰਾਜਸ਼੍ਚਾਚਲੋਤ੍ਤਮਃ। ਜਾਰੁਧਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਉਤ੍ਤਰਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੩੬.

ਨੀਲ, ਕਨਕਸ਼੍ਰਿੰਗ, ਸ਼ਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਪਹਾੜ; ਪੁਸ਼ਪਕ, ਮੇਘਸ਼ੈਲ, ਵਿਰਾਜ — ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ; ਜਾਰੁਧਿ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲ-ਇੰਦਰ — ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਵੰਡ ਦੇ ਪਰਬਤ ਹਨ।

ਏਤੇषਾਂ ਸ਼ੈਲਮੁਖ੍ਯਾਨਾਮਨ੍ਤਰੇषੁ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਸ੍ਥਲ੍ਯੋऽਹ੍ਯਨ੍ਤਰਦ੍ਰੋਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਰਾਂਸਿ ਚ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੬.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਲੇਟੂ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਘਾਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਭੁਵਨਵਿਨ੍ਯਾਸੋ ਨਾਮ षਟ੍‌ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਦੁਆਰਾ ਕਹੀ 'ਭੁਵਨ ਵਿਨਿਆਸ' ਨਾਮਕ ਛੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਸ਼ੀਤਾਨ੍ਤਸ੍ਯਾਚਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕੁਮੁਞ੍ਜਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇਣ ਤੁ। ਦ੍ਰੋਣ੍ਯੋ ਵਿਹਙ੍ਗਸਙ੍ਘੁष੍ਟਾ ਨਾਨਾਸਤ੍ਤ੍ਵਨਿषੇਵਿਤਾਃ ।। ੩੭.

ਸ਼ੀਤਾਂਤ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਕੁਮੁੰਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਘਾਟੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਤ੍ਰਿਯੋਜਨਸ਼ਤਾਯਾਮਾ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾਃ ਸ਼ਤਯੋਜਨਾਃ। ਸੁਰਸਾਮਲਪਾਨੀਯਰਮ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਸਰੋਵਰਮ੍ ।। ੩੭.

ਤਿੰਨ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ; ਉਥੇ ਸਰੋਵਰ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ।

ਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਯਾਮਪ੍ਰਮਾਣੈਸ੍ਤੁ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕੈਃ ਸੁਗਨ੍ਧਿਭਿਃ। ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਤਪਤ੍ਰੈਰ੍ਹਿ ਮਹਾਪਦ੍ਮੈਰਲਂਕृਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਹ ਝੀਲ ਅਨੇਕਾਂ ਪਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਗੰਧਤ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਡੋਲ੍ਹੀ ਵਰਗੀ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ-ਸੌ ਪਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਮਹਾ-ਪਦਮਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।

ਮਹੋਰਗੈਰਧ੍ਯੁषਿਤਂ ਮਹਾਭੋਗੈਰ੍ਦੁਰਾਸਦੈਃ। ਦੇਵਦਾਨਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰੁਪਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਜਲਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਅਜਗਰ, ਵੱਡੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ, ਵਸਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਛੁਹਦੇ ਹਨ।

ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਚ੍ਛ੍ਰੀਸਰੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਦਿਵਿ ਚੇਹ ਚ। ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਜਲਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ 'ਸ਼੍ਰੀ ਸਰਸ' ਹੈ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵੇਕਂ ਮਹਾਪਦ੍ਮਂ ਮਧ੍ਯੇ ਪਦ੍ਮਵਨਸ੍ਯ ਹ। ਕੋਟਿਪਤ੍ਰਪ੍ਰਚਾਰਂ ਤਤ੍ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਚਸਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਸ ਕਮਲ-ਵਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਮਹਾ-ਪਦਮ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਲੱਖਾਂ ਪੱਤੇ ਫੈਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

ਨਿਤ੍ਯਂ ਵ੍ਯਾਕੋਸ਼ਮਜਰਂ ਚਾਞ੍ਚਲ੍ਯਾਚ੍ਚਾਤਿਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਚਾਰੁਕੇਸ਼ਰਜਾਲਾਢ੍ਯਂ ਮਤ੍ਤषਟ੍‌ਪਦਨਾਦਿਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਹ ਕਮਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਿੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਮੁਰਝਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੀ ਹਿਲ-ਮਿਲ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਕੇਸਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਮਸਤ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਦ੍ਮੇ ਭਗਵਤੀ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛ੍ਰੀਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਹਿ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਃ ਪਦ੍ਮਂ ਤਦਾਵਾਸਂ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਤ੍ਯਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੩੭..

ਉਸ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਭਗਵਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸਦਾ ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਕਮਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਦਾ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਸਰਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ ਤੀਰੇ ਸਿਦ੍ਧਨਿषੇਵਿਤ। ਸਦਾ ਪੁष੍ਪਫਲਂ ਰਮ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਬਿਲ੍ਵਵਨਂ ਮਹਤ੍ ।। ੩੭.

ਉਸ ਝੀਲ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਬਿਲਵਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲਾਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਤਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਤ੍ਰਿਯੋਜਨਸ਼ਤਾਯ ਤਮ੍। ਅਰ੍ਧਕ੍ਰੋਸ਼ੋਚ੍ਚਸ਼ਿਖਰੈਰ੍ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।। ੩੭.

ਉਹ ਜੰਗਲ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅੱਧਾ ਕਰੋਸ਼ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼ਾਖਾਸਹਸ੍ਰਕਲਿਤੈਰ੍ਮਹਾਸ੍ਕਨ੍ਧੈਃ ਸਮਾਕੁਲਮ੍। ਫਲੈਃ ਸੁਵਰ੍ਣਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਰ੍ਹਰਿਤੈਃ ਪਾਣ੍ਡਰੈਸ੍ਤਥਾ ।। ੩੭.

ਉਹ ਜੰਗਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਮੋਟੇ ਤਣਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਹਰੇ ਤੇ ਪੀਲੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।

ਅਮृਤਸ੍ਵਾਦੁਸਦृਸ਼ੈਰ੍ਭੇਰੀਮਾਤ੍ਰੈਃ ਸੁਗਨ੍ਧਿਭਿਃ। ਸ਼ੀਰ੍ਯਮਾਣੈਃ ਪਤਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਕੀਰ੍ਣਾ ਭੂਮਿਰ੍ਨਿਰਨ੍ਤਰਾ ।। ੩੭.

ਉਹ ਫਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੇ, ਡੋਲ੍ਹੀ ਜਿੰਨੇ ਵੱਡੇ, ਸੁਗੰਧਤ, ਪੱਕ ਕੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਨਾਮ੍ਨਾ ਤਚ੍ਛ੍ਰੀਵਨਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃ ਕਿਨ੍ਨਰੈਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਮਹਾਨਾਗੈਸ਼੍ਚ ਸੇਵਿਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਹ ਜੰਗਲ 'ਸ਼੍ਰੀਵਨ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਗੰਧਰਵ, ਕਿੰਨਰ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਵੱਡੇ ਨਾਗ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।

ਸਿਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬਿਲ੍ਵਫਲਾਸ਼ਿਭਿਃ। ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਭੂਤਸਙ੍ਘੈਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਨਿषੇਵਿਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਹ ਜੰਗਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਲਵਾ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਨੇ ਭਗਵਤੀ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛ੍ਰੀਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਹਿ। ਦੇਵੀ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾ ਤਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧਸਙ੍ਘੈਰ੍ਨਮਸ੍ਕृਤਾ ।। ੩੭.

ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਗਵਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਵੀ ਉਥੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਕਙ੍ਕਸ੍ਯਾਚਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮਣਿਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਚਾਨ੍ਤਰੇ। ਸ਼ਤਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਸ਼ਤਾਯਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਵਿਕੰਕ ਤੇ ਮਣਿਸ਼ੈਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਦੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਹੈ।

ਵਿਪੁਲਞ੍ਚਮ੍ਪਕਵਨਂ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਸੇਵਿਤਮ੍। ਪੁष੍ਪਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਵृਤਂ ਭਾਤਿ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵ ਨਿਤ੍ਯਦਾ ।। ੩੭.

ਉਹ ਵੱਡਾ ਚੰਪਾ ਦਾ ਜੰਗਲ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

ਅਰ੍ਦ੍ਧਕ੍ਰੋਸ਼ੋਚ੍ਚਸ਼ਿਖਰੈਰ੍ਮਹਾਸ੍ਕਨ੍ਧੈਃ ਪਲਾਸ਼ਿਭਿਃ । ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਸ਼ਾਖਾਸ਼ਿਖਰੈਃ ਪਿਞ੍ਜਰਂ ਭਾਤਿ ਤਦ੍ਵਨਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਹ ਜੰਗਲ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅੱਧਾ ਕਰੋਸ਼ ਉੱਚੀਆਂ, ਵੱਡੇ ਤਣੇ ਤੇ ਖਿੜੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵਿਬਾਹੁਪਰਿਣਾਹੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤ੍ਰਿਹਸ੍ਤਾਯਾਮਵਿਸ੍ਤਰੈਃ । ਮਨਃ ਸ਼ਿਲਾਚੂਰ੍ਣਨਿਭੈਃ ਪਾਣ੍ਡੁਕੇਸਰਸ਼ਾਲਿਭਿਃ ।। ੩੭.

ਉਹ ਰੁੱਖ ਦੋ ਬਾਂਹ ਚੌੜੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਹੱਥ ਉੱਚੇ-ਚੌੜੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੀਲੇ ਕੇਸਰ ਪੱਤੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਚੂਰਨ ਵਾਂਗ ਹਨ।

ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਮਨੋਹਰੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਵ੍ਯਾਕੋਸ਼ੈਰ੍ਗਨ੍ਧਸ਼ਾਲਿਭਿਃ। ਵਿਰਾਜਤੇ ਵਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਤ੍ਤਭ੍ਰਮਰਨਾਦਿਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਹ ਜੰਗਲ ਮਨਮੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਖਿੜੇ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਸਤ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤਦ੍ਵਨਂ ਦਾਨਵੈਰ੍ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ। ਕਿਨ੍ਨਰੈਰਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਨਾਗੈਸ਼੍ਚ ਸੇਵਿਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਨਵ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਕਿਨਨਰ, ਅਪਸਰਾ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਨਾਗ ਆ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਂ ਭਗਵਤਃ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ। ਸਿਦ੍ਧਸਾਧ੍ਯਗਣਾ ਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨਾਸ਼੍ਰੁਤਿਵਿਭੂषਿਤਮ੍। ਮਹਾਨੀਲਕੁਮੁਞ੍ਜਾਭ੍ਯਾਮਨ੍ਤਰੇਪ੍ਯਚਲਾਵਥ ।। ੩੭.

ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਨੀਲੇ ਤੇ ਕੁਮੁੰਜਾ ਘਾਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਗਵਾਨ ਕਸ਼ਯਪ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧ ਤੇ ਸਾਧਿਆ ਜਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ।

ਮਹਾਨਦ੍ਯਾਃ ਸੁਖਾਯਾਸ੍ਤੁ ਤੀਰੇ ਸਿਦ੍ਧਨਿषੇਵਿਤੇ। ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨਾਯਾਮਂ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤਰਮ੍। ਰਮ੍ਯਂ ਤਾਲਵਨਂ ਤਦ੍ਧਿ ਅਰ੍ਦ੍ਧਕ੍ਰੋਸ਼ੋਚ੍ਚਮਸ੍ਤਕਮ੍ ।। ੩੭.

ਵੱਡੀ ਸੁਖਦਾਈ ਨਦੀ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਆ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਪੰਜਾਹ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਤੇ ਤੀਹ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੁਹਣਾ ਤਾਲਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਅੱਧਾ ਕਰੋਸ਼ ਉੱਚੇ ਹਨ।

ਮਹਾਮੂਲੈਰ੍ਮਹਾਸਾਰੈਃ ਸ੍ਥਿਰੈਰਵਿਰਲੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ। ਕੁਮੁਦਾਞ੍ਜਨਸਂਸ੍ਥਾਨੈਃ ਪਰਿਵृਤ੍ਤੈਰ੍ਮਹਾ ਫਲੈਃ। ਮृष੍ਟਗਨ੍ਧਰਸੋਪੇਤੈਰੁਪੇਤਂ ਸਿਦ੍ਧਸੇਵਿਤਮ੍ ।। ੩੭.

ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਡੀਆਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਗਾੜੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਤਣਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਮੁਦ ਤੇ ਅੰਜਨ ਵਰਗੇ ਦਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਗੋਲ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।