ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਹਾਮੂਲੈਰ੍ਮਹਾਸ੍ਕਨ੍ਧੈਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਰ੍ਣੈਰ੍ਵਿਭੂषਿਤਾ। ਨਵੈਃ ਸਦਾ ਪੁष੍ਪਫਲੈਃ ਸ਼ਾਖਾਭਿਸ਼੍ਚੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾ ।। ੩੫.

ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਤਣਾਂ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੇਂ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ, ਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯਾ ਹ੍ਯਤਿਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਸ੍ਵਾਦੂਨਿ ਚ ਮृਦੂਨਿ ਚ। ਫਲਾਨ੍ਯਮृਤਕਲ੍ਪਾਨਿ ਪਤਨ੍ਤਿ ਗਿਰਿਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ ।। ੩੫.

ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਨਰਮ ਹਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਿਰਿਵਰਪ੍ਰਸ੍ਥਾਤ੍ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਸ੍ਯਨ੍ਦਵਾਹਿਨੀ। ਨਦੀ ਜਮ੍ਬੂਨਦੀ ਨਾਮ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਮਧੁਵਾਹਿਨੀ ।। ੩੫.

ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਲੇਟੂ ਤੋਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਧਾਰ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੰਬੂ ਨਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਲੈ ਕੇ ਵਗਦੀ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਨ੍ਨਾਮ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਜ੍ਵਲਨਪ੍ਰਭਮ੍। ਦੇਵਾਲਙ੍ਕਾਰਮਤੁਲਂ ਜਾਯਤੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ ।। ੩੫.

ਉਥੇ ਜਾਮਬੂਨਦ ਨਾਮ ਦਾ ਸੋਨਾ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬੇਮਿਸਾਲ ਗਹਣਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਦਾਨਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਨ੍ਨਗਾਃ। ਯਤ੍ ਪਿਬਨ੍ਤ੍ਯਮृਤਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਮਧੁ ਜਾਮ੍ਭੂਰਸਸ੍ਰਵਮ੍ ।। ੩੫.

ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੇ ਸੱਪ — ਇਹ ਸਭ ਜਾਮਬੂ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਵਹਿੰਦੇ ਮਿੱਠੇ ਮਧੁ ਨੂੰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਹੈ।

ਸ ਕੇਤੁਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਦ੍ਵੀਪੇ ਜਮ੍ਭੂਰ੍ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ। ਯਸ੍ਯਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਜਮ੍ਭੂਦ੍ਵੀਪਃ ਸਨਾਤਨਃ ।। ੩੫.

ਦੱਖਣੀ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਉਹ ਰੁੱਖ, ਜਾਮਬੂ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਹੀ ਜਾਮਬੂਦਵੀਪ ਸਦਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।

ਵਿਪੁਲਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਜਾਤਃ ਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੇऽਤਿਸੁਮਹਾਨਸ਼੍ਵਤ੍ਥ ਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਦਪਃ ।। ੩੫.

ਪੱਛਮੀ ਵੱਡੇ ਤੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪੀਪਲ ਰੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਵਿਲਮ੍ਬਿਵਰਮਾਲਾਦ੍ਯਃ ਸੁਵਰ੍ਣਮਣਿਵੇਦਿਕਃ। ਮਹੋਚ੍ਚਸ੍ਕਨ੍ਧਵਿਟਪੋ ਨੈਕਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣਾਲਯਃ ।। ੩੫.

ਉਹ ਰੁੱਖ ਵਧੀਆ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਦੀ ਚੌਕਟ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਤੇ ਤਣੀ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਕਈ ਨੇਕ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਵਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਕੁਮ੍ਭਪ੍ਰਮਾਣੈਃ ਸੁਖਦੈਃ ਫਲੈਃ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤੁਕੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ। ਸ ਕੇਤੁਃ ਕੇਤੁਮਾਲਾਨਾਂ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸੇਵਿਤਃ ।। ੩੫.

ਉਹ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ 'ਤੇ ਘੜੇ ਜਿੰਨੇ ਵੱਡੇ, ਸੁਖਦਾਇਕ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਹਰ ਰੁੱਤ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਕੇਤੁਮਾਲੇਤਿ ਚ ਯਥਾ ਤਸ੍ਯਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍। ਤਨ੍ਨਿਬੋਧਤ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਨਿਰੁਕ੍ਤਂ ਨਾਮ ਕਰ੍ਮਤਃ ।। ੩੫.

ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੇਤੁਮਾਲਾ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਵੈਦਿਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਸ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਤੇ ਮੂਲ ਸੁਣੋ।

ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਮਥਨੇ ਵृਤ੍ਤੇ ਦੈਤ੍ਯਪਕ੍ਸ਼ੇ ਪਰਾਜਿਤੇ। ਮਹਾਸਮਰਸਮ੍ਮਰ੍ਦਵृਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ੋਭਵਿਮਰ੍ਦਿਤਾ ।। ੩੫.

ਜਦੋਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਮਥਨੀ ਹੋਈ ਤੇ ਦਾਨਵ ਹਾਰ ਗਏ, ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੁੱਖ ਝਟਕਿਆ ਤੇ ਝੰਝੋੜਿਆ ਗਿਆ।

ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਵਿਹਿਤਾ ਮਾਲਾ ਤਸ੍ਯ ਸੁਤਾਨਿਤਾ। ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਸਮਾਸਕ੍ਤ੍ਯਾ ਹ੍ਯਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸ੍ਯ ਵਨਸ੍ਪਤੇਃ ।। ੩੫.

ਇੰਦਰ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਬਣਾਈ ਤੇ ਪੀਪਲ ਰੁੱਖ ਦੀ ਤਣੀ 'ਤੇ ਲਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ।

ਸਾ ਤਥੈਵ ਮਹਾਗਨ੍ਧਾ ਹ੍ਯਮ੍ਲਾਨਾ ਸਰ੍ਵਕਾਮਿਕੀ। ਇਜ੍ਯਤੇ ਸੁਮਹਾਭਾਗਾ ਵਿਵਿਧੈਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣੈਃ ।। ੩੫.

ਉਹ ਮਾਲਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੈ, ਕਦੇ ਮੁਰਝਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਕਈ ਸਿਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਯ ਕੇਤੋਃ ਸਦਾ ਮਾਲਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਾ ਵਿਰਾਜਤੇ। ਪਵਨੇਨੇਰਿਤਾ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਾਤਿ ਗਨ੍ਧਂ ਮਨੋਰਮਮ੍ ।। ੩੫.

ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲ ਕੇ, ਇਹ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਮੋਹਕ ਖੁਸ਼ਬੂ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਨਾਮਾਙ੍ਕਿਤੋ ਦ੍ਵੀਪਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਃ। ਕੇਤੁਮਾਲ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਦਿਵਿ ਚੇਹ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੩੫.

ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ, ਪੱਛਮੀ ਵੱਡਾ ਟਾਪੂ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਕੇਤੁਮਾਲਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਚਾਪਿ ਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੇ ਜਾਤੋ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਃ । ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋ ਵਿਪੁਲਸ੍ਕਨ੍ਧੋऽਨੇਕਯੋਜਨਮਣ੍ਡਲਃ ।। ੩੫.

ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ — ਵੱਡਾ ਬਰਗਦ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਣੀ ਚੌੜੀ ਹੈ ਤੇ ਘਣੇ ਯੋਜਨਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਹੈ।

ਮਾਲ੍ਯਦਾਮਕਲਾਪੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਗਨ੍ਧਸ਼ਾਲਿਭਿਃ। ਸ਼ਾਕਾਵਿਲਮ੍ਬੀ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਸੇਵਿਤਃ ।। ੩੫.

ਮਾਲਾਵਾਂ, ਗੁੱਛਿਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਲਟਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਵਾਲਕੁਮ੍ਭਸਦृਸ਼ੈਰ੍ਮਧੁਪੂਰ੍ਣੈਃ ਫਲੈਃ ਸਦਾ। ਸ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਰ ਕੁਰੂਣਾਨ੍ਤੁ ਕੇਤੁਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ।। ੩੫.

ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਲਾਲ ਮਣੀਆਂ ਵਰਗੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਧੁ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਕੇਤੁਵ੍ਰੱਖ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਾਵਰਜਾ ਮਾਨਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਾਃ। ਸਪ੍ਤ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਕੁਰਵੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ।। ੩੫.

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਸੱਤ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਕੁਰੂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।

ਤਤ੍ਰ ਤੈਰਾਗਤਜ੍ਞਾਨੈਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥੈਃ ਪੁਣ੍ਯਕੀਰ੍ਤਿਭਿਃ। ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਮਪਰਂ ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।। ੩੫.

ਉਥੇ, ਉਹ ਕੁਰੂ, ਗਿਆਨ, ਨੇਕਤਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਤੇ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਙ੍ਕਿਤੋ ਦ੍ਵੀਪਃ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਵੈ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਦਿਵਿ ਚੇਹ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਉਤ੍ਤਰਾਃ ਕੁਰਵਃ ਸਦਾ ।। ੩੫.

ਉਹ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਟਾਪੂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਅਨੁਬਨ੍ਧਾਨਿ ਰਮ੍ਯਾਣਿ ਸਰ੍ਵਕਾਲਰ੍ਤ੍ਤੁਕਾਨਿ ਚ ।। ੩੬.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਹਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਮਣੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਸਾਰਿਕਾਭਿਰ੍ਮਯੂਰੈਸ਼੍ਚ ਚਕੋਰੈਸ਼੍ਚ ਮਦੋਤ੍ਕਟੈਃ। ਸ਼ੁਕੈਸ਼੍ਚ ਭृਙ੍ਗਰਾਜੈਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਰਕੈਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੩੬.

ਉਹਨਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸਾਰਿਕਾ, ਮੋਰ, ਚਕੋਰ, ਤਪਤ ਤੋਤੇ, ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਪੰਛੀਆਂ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਜੀਵਞ੍ਜੀਵਕਨਾਦੈਸ਼੍ਚ ਹੇਮਕਾਨਾਞ੍ਚ ਨਾਦਿਤੈਃ। ਮਤ੍ਤਕੋਕਿਲਨਾਦੈਸ਼੍ਚ ਵਲ੍ਗੂਨਾਞ੍ਚ ਨਿਨਾਦਿਤੈਃ ।। ੩੬.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜੀਵੰਜੀਵਕ, ਹੇਮਕਾ, ਮਸਤ ਕੋਕਿਲ ਅਤੇ ਰਮਣੀਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸੁਗ੍ਰੀਵਕਾਞ੍ਚਨਰਵੈਃ ਕਲਵਿਙ੍ਕਰੁਤੈਸ੍ਤਥਾ। ਕੂਜਿਤਾਨ੍ਤਰਸ਼ਬ੍ਦੈਸ਼੍ਚ ਸੁਰਮ੍ਯਾਣਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੩੬.

ਸੁਗਰੀਵਕਾ, ਕਲਵਿੰਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੂਜਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਸੁਹਣੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਦਾਤ੍ਕਟੈਰ੍ਮਧੁਰੈਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰਮਰੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਲਸੈਃ। ਉਪਗੀਤਵਨਾਨ੍ਤਾਨਿ ਕਿਨ੍ਨਰੈਸ਼੍ਚ ਵ੍ਕਚਿਤ੍ ਵ੍ਕਚਿਤ੍ ।। ੩੬.

ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀਆਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਂ ਵਿਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਦਮਾਰੁਤਕਮ੍ਪਿਤਾਃ। ਤਰਵੋ ਯਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਚਾਰੁਪਲ੍ਲਵਸ਼ੋਭਿਤਾਃ ।। ੩੬.

ਉਥੇ ਦਰੱਖਤ ਸੁਹਣੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਝੂਮਦੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਤਬਕੈਰ੍ਮਞ੍ਜਰੀਭਿਸ਼੍ਚ ਤਾਮ੍ਰੈਃ ਕਿਸਲਯੈਸ੍ਤਥਾ। ਮਨ੍ਦਵਾਤਵਸ਼ਾਲ੍ਲੋਲੈਰ੍ਦੋਲਯਦ੍ਭਿਰ੍ਯੁਤਾਨਿ ਚ ।। ੩੬.

ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਗੁੱਚਿਆਂ, ਮੰਜਰੀਆਂ, ਲਾਲੀਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਵੀਂ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਝੂਮਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਨਾਨਾਧਾਤੁਵਿਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਕਾਨ੍ਤਰੂਪੈਃ ਸ਼ਿਲਾਸ਼ਤੈਃ। ਸ਼ਲ੍ਲੈਃ ਵ੍ਕਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤੈਃ ਸ਼ੋਭਿਤਾਨਿ ਚ ।। ੩੬.

ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਸੁਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਘੋਸਲੇ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ।