ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਹਰਿਕृष੍ਣਾਙ੍ਗਮੇਕੈਕਂ ਦਸ਼ਪਰ੍ਵਤਮ੍। ਬਾਹ੍ਯਮਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਾ ਯੇ ਤੁ ਤ੍ਰਿਵਾਹਾਸ੍ਤੁ ਸਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੩੫.

ਉਥੇ ਸੱਤ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਦਸ ਬਾਹਰਲੇ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਹਾੜ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਵਿਚਲੇ ਪਹਾੜ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜਠਰੋ ਦੇਵਕੂਟਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਪਰ੍ਵਤੌ। ਤੌ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰਾਯਾਮਾਵਾਨੀਲਨਿषਧਾਯਤੌ ।। ੩੫.

ਜਠਰ ਤੇ ਦੇਵਕੂਟ ਪੂਰਬ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਪਹਾੜ ਹਨ; ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਧ ਤੇ ਨੀਲਾ ਹਨ।

ਕੈਲਾਸੋ ਹਿਮਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਤੌ। ਪੂਰ੍ਵਪਸ਼੍ਚਾਯਤਾਵੇਤਾਵਰ੍ਣਵਾਨ੍ਤਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ ।। ੩੫.

ਕੈਲਾਸ ਤੇ ਹਿਮਵਤ ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਪਹਾੜ ਹਨ; ਇਹ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ ਫੈਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਯੋऽਸੌ ਮੇਰੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਃ ਕਨਕਪਰ੍ਵਤਃ। ਵਿष੍ਕਮ੍ਭਂ ਤਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਨ੍ਮੇ ਨਿਗਦਤਃ ਸ਼੍ਰृਣੁ ।। ੩੫.

ਉਹ ਮੇਰੂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਚਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਮਹਾਪਾਦਾਸ੍ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਮੇਰੋਰਥ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਿਸ਼ਮ੍। ਯੈਰ੍ਧृਤਤ੍ਵਾਨ੍ਨ ਚਲਤਿ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਵਤੀ ਮਹੀ ।। ੩੫.

ਮੇਰੂ ਦੇ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਆਧਾਰ ਹਨ, ਚਾਰਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ, ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਹਿਲਦੀ ਨਹੀਂ।

ਦਸ਼ਯੋਜਨਸਾਹਸ੍ਰ ਆਯਾਮਸ੍ਤੇषੁ ਪਠ੍ਯਤੇ। ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਃ। ਨੈਕਨਿਰ੍ਝਰਵਪ੍ਰਾਢ੍ਯਾ ਰਮ੍ਯਕਨ੍ਦਰਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ ।। ੩੫.

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਈ ਝਰਨੇ ਤੇ ਢਲਾਨਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਸੁਹਣੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਨਿਤਮ੍ਬਪੁष੍ਪਕਾਦਮ੍ਬੈਃ ਸ਼ੋਭਿਤਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਸਾਨਵਃ। ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਦਰੀਭਿਸ਼੍ਚ ਹਰਿਤਾਲਤਲੈਸ੍ਤਥਾ ।। ੩੫.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਚੋਟੀਾਂ ਕਦੰਬ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪੱਥਰ ਤੇ ਹਰੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵੀ ਹਨ।

ਸੁਵਰ੍ਣਮਣਿਚਿਤ੍ਰਾਭਿਰ੍ਗੁਹਾਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਸ਼ੁਦ੍ਧਹਿਙ੍ਗੁਲਕਪ੍ਰਖ੍ਯੈਃ ਕਾਞ੍ਚਨੈਰ੍ਧਾਤੁਮਣ੍ਡਿਤੈਃ ।। ੩੫.

ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਸੋਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸੁੱਚਾ ਹਿੰਗੁਲਕ ਵਰਗੇ ਧਾਤੂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਵਰਕਾਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵਾਲੈਃ ਸਮਲਂਕृਤਾਃ। ਰੁਚਿਰਾਃ ਸ਼ਤਪਰ੍ਵਾਣਃ ਸਿਦ੍ਧਾਵਾਸਾ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਮਹਾਵਿਮਾਨੈਃ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਿਃ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰਿਦੀਪਿਤਾਃ ।। ੩੫.

ਇਹ ਸੋਨੇ ਤੇ ਮੋਤੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਲਾਲ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਹਣੀਆਂ ਤੇ ਕਈ ਚੋਟੀ ਵਾਲੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਘਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮਹਲਾਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਮਨ੍ਦਰੋ ਨਾਮ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ। ਵਿਪੁਲਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੩੫.

ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੰਦਰੋ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗੰਧਮਾਦਨ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਿਪੁਲਾ, ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵਾ ਪਹਾੜ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤੇषਾਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੇषੁ ਵਜ੍ਰਵੈਢੂਰ੍ਯਵੇਦਿਕਾਃ। ਸ਼ਾਖਾਸਹਸ੍ਰਕਲਿਤਾਃ ਸੁਮੂਲਾਃ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ ।। ੩੫.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚੋਟੀਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀਰੇ ਤੇ ਬੈਰਲ ਦੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਪੱਕੀ ਜੜ੍ਹੀ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ।

ਸ੍ਰਿਗ੍ਧੈਰ੍ਨੀਲੈਰ੍ਘਨੈਃ ਪਰ੍ਣੈਃ ਸਞ੍ਝਨ੍ਨਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਰਯਾਃ । ਅਨੇਕਪ੍ਰਜਨੋਤ੍ਸੇਧਾ ਮਹਾਪੁष੍ਪਫਲੋਪਗਾਃ ।। ੩੫.

ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਕਈ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਉਗਾਈ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੈ ਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਯਕ੍ਸ਼ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸੇਵਿਤਾਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣੈਃ। ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਦ੍ਵੀਪਕੇਤਵਃ ।। ੩੫.

ਇਹ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਯਕਸ਼ਾਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਾਰ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਉਗ ਆਏ ਹਨ।

ਮਨ੍ਦਰਸ੍ਯ ਗਿਰੇਃਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੇ ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸ ਕੇਤੁਰਾਟ੍। ਆਲਮ੍ਬਸ਼ਾਖਾਸ਼ਿਖਰਃ ਕਨ੍ਦਰਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਦਪਃ ।। ੩੫.

ਮੰਦਰੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ, ਮੁੱਖ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਖੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਚੋਟੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਤਣ ਪਹਾੜ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਮਹਾਕੁਮ੍ਭਪ੍ਰਮਾਣੈਸ੍ਤੁ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਵਿਕਚਕੇਸਰੈਃ। ਮਹਾਗਨ੍ਧੈਰ੍ਮਨੋਜ੍ਞੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਭਿਤਃ ਸਰ੍ਵਕਾਲਜੈਃ ।। ੩੫.

ਇਹ ਵੱਡੇ ਘੜੇ ਜਿਹੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਕੇਸਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਭਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸਹਸ੍ਰਮਧਿਕਂ ਸੋऽਥ ਗਨ੍ਧੇਨਾਪੂਰਯਦ੍ਦਿਸ਼ਃ। ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ਵੈ ਮਨ੍ਦਮਾਰੁਤਵੀਜਿਤਃ ।। ੩੫.

ਫਿਰ, ਇਸ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਯੋਜਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।

ਵਰਕੇਤੁਰੇਵ ਪ੍ਰਥਿਤੋ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵੋ ਨਾਮ ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਯਤ੍ਰ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਸਿਦ੍ਧਸਙ੍ਘੈਰ੍ਮਹੀਯਤੇ ।। ੩੫.

ਉਹ ਮੁੱਖ ਚਿੰਨ੍ਹ ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ। ਇੱਥੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ਾ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਕਦਮ੍ਬਸ੍ਯ ਤਦਾ ਸ਼੍ਵੇਤਹਰੋ ਹਰਿਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨਪਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ ਤਤ੍ਰ ਸਹਿਤਃ ਪੁਰਾ ।। ੩੫.

ਉਥੇ ਰੁਦਰਕਦੰਬ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ, ਸ਼ੁਭ ਗਲ੍ਹਾ ਵਾਲਾ ਹਰੀ, ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ।

ਤੇਨ ਚਾਲੋਕਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦ੍ਵੀਪਂ ਦ੍ਵਿਪਦਨਾਯਕਾਃ। ਯਸ੍ਯ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤੋ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵੋ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ।। ੩੫.

ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵੋ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਇਹ ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਸ਼ਿਖਰੇ ਦੇਵਸੇਵਿਤਾ। ਜਮ੍ਬੂਃ ਸਦਾ ਪੁष੍ਪਫਲਾ ਸਦਾ ਮਾਲ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾ ।। ੩੫.

ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਸੇਵਦੇ ਹਨ, ਜੰਬੂ ਦਰੱਖਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੈ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮਹਾਮੂਲੈਰ੍ਮਹਾਸ੍ਕਨ੍ਧੈਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਰ੍ਣੈਰ੍ਵਿਭੂषਿਤਾ। ਨਵੈਃ ਸਦਾ ਪੁष੍ਪਫਲੈਃ ਸ਼ਾਖਾਭਿਸ਼੍ਚੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾ ।। ੩੫.

ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਤਣਾਂ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੇਂ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ, ਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯਾ ਹ੍ਯਤਿਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਸ੍ਵਾਦੂਨਿ ਚ ਮृਦੂਨਿ ਚ। ਫਲਾਨ੍ਯਮृਤਕਲ੍ਪਾਨਿ ਪਤਨ੍ਤਿ ਗਿਰਿਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ ।। ੩੫.

ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਨਰਮ ਹਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਿਰਿਵਰਪ੍ਰਸ੍ਥਾਤ੍ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਸ੍ਯਨ੍ਦਵਾਹਿਨੀ। ਨਦੀ ਜਮ੍ਬੂਨਦੀ ਨਾਮ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਮਧੁਵਾਹਿਨੀ ।। ੩੫.

ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਲੇਟੂ ਤੋਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਧਾਰ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੰਬੂ ਨਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਲੈ ਕੇ ਵਗਦੀ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਨ੍ਨਾਮ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਜ੍ਵਲਨਪ੍ਰਭਮ੍। ਦੇਵਾਲਙ੍ਕਾਰਮਤੁਲਂ ਜਾਯਤੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ ।। ੩੫.

ਉਥੇ ਜਾਮਬੂਨਦ ਨਾਮ ਦਾ ਸੋਨਾ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬੇਮਿਸਾਲ ਗਹਣਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਦਾਨਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਨ੍ਨਗਾਃ। ਯਤ੍ ਪਿਬਨ੍ਤ੍ਯਮृਤਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਮਧੁ ਜਾਮ੍ਭੂਰਸਸ੍ਰਵਮ੍ ।। ੩੫.

ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੇ ਸੱਪ — ਇਹ ਸਭ ਜਾਮਬੂ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਵਹਿੰਦੇ ਮਿੱਠੇ ਮਧੁ ਨੂੰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਹੈ।

ਸ ਕੇਤੁਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਦ੍ਵੀਪੇ ਜਮ੍ਭੂਰ੍ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ। ਯਸ੍ਯਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਜਮ੍ਭੂਦ੍ਵੀਪਃ ਸਨਾਤਨਃ ।। ੩੫.

ਦੱਖਣੀ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਉਹ ਰੁੱਖ, ਜਾਮਬੂ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਹੀ ਜਾਮਬੂਦਵੀਪ ਸਦਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।

ਵਿਪੁਲਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਜਾਤਃ ਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੇऽਤਿਸੁਮਹਾਨਸ਼੍ਵਤ੍ਥ ਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਦਪਃ ।। ੩੫.

ਪੱਛਮੀ ਵੱਡੇ ਤੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪੀਪਲ ਰੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਵਿਲਮ੍ਬਿਵਰਮਾਲਾਦ੍ਯਃ ਸੁਵਰ੍ਣਮਣਿਵੇਦਿਕਃ। ਮਹੋਚ੍ਚਸ੍ਕਨ੍ਧਵਿਟਪੋ ਨੈਕਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣਾਲਯਃ ।। ੩੫.

ਉਹ ਰੁੱਖ ਵਧੀਆ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਦੀ ਚੌਕਟ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਤੇ ਤਣੀ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਕਈ ਨੇਕ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਵਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਕੁਮ੍ਭਪ੍ਰਮਾਣੈਃ ਸੁਖਦੈਃ ਫਲੈਃ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤੁਕੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ। ਸ ਕੇਤੁਃ ਕੇਤੁਮਾਲਾਨਾਂ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸੇਵਿਤਃ ।। ੩੫.

ਉਹ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ 'ਤੇ ਘੜੇ ਜਿੰਨੇ ਵੱਡੇ, ਸੁਖਦਾਇਕ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਹਰ ਰੁੱਤ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।