ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਕृਤੇ ਵੈ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾਪਾਦਸ਼੍ਚਤੁਃਸਾਹਸ੍ਰ ਉਚ੍ਯਤੇ। ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਤੁਃਸ਼ਤਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਯਥਾਵਿਧਃ ।। ੩੨.

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲਾ ਸਮਾਂ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਸੌ ਸਾਲ ਸੰਧਿਆ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਅੰਤ ਵੀ ਚਾਰ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰੇਤਾਦੀਨਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਂਖ੍ਯਯਾ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਹ। ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਤ੍ਰਿਸ਼ਤੀ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੩੨.

ਤ੍ਰੇਤਾ ਆਦਿ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਸੰਧਿਆ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਅੰਤ ਵੀ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨੁषਙ੍ਗਪਾਦਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਸਾਹਸ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸਙ੍ਖ੍ਯਯਾ। ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਦ੍ਵੇ ਸਹਸ੍ਰੇ ਤੁ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ।। ੩੨.

ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਦ੍ਵਿਸ਼ਤੀ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂਸ਼ੋ ਦ੍ਵਿਸ਼ਤਸ੍ਤਥਾ। ਉਪੋਦ੍ਵਾਤਸ੍ਤृਤੀਯਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਪਾਦ ਉਚ੍ਯਤੇ ।। ੩੨.

ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਸੰਧਿਆ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਅੰਤ ਵੀ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੈ; ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਪਾਦ ਉਪੋਦਵਾਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਲਿਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਿਦੋ ਜਨਾਃ। ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ਤਿਕਾ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂਸ਼ਃ ਸ਼ਤਮੇਵ ਚ ।। ੩੨.

ਜੋ ਗਿਣਤੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਲਿ ਯੁਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਸੰਧਿਆ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਅੰਤ ਵੀ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੈ।

ਸਂਹਾਰਪਾਦਃ ਸਂਖ੍ਯਾਤਸ਼੍ਵਤੁਰ੍ਥੋ ਵੈ ਕਲੌ ਯੁਗੇ। ਸਸਨ੍ਧ੍ਯਾਨਿ ਸਹਾਂਸ਼ਾਨਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤੁ ਯੁਗਾਨਿ ਵੈ ।। ੩੨.

ਕਲਿ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਪਾਦ ਸੰਹਾਰ ਪਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਤ ਚਾਰ ਯੁਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਏਤਦ੍ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍। ਏਵਂ ਪਾਦੈਃ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼੍ਲੋਕਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਚ ।। ੩੨.

ਇਹ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ (ਸਾਲਾਂ) ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਦਾਂ ਸਮੇਤ ਪੰਜ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ।

ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂਸ਼ਕੈਰੇਵ ਦ੍ਵੇ ਸਹਸ੍ਰੇ ਤਥਾऽਪਰੇ। ਏਵਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਪੁਰਾਣਂ ਕਵਯੋ ਵਿਦੁਃ ।। ੩੨.

ਸੰਧਿਆ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਅੰਤ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਵੀ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ (ਸ਼ਲੋਕਾਂ) ਦਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਯਥਾ ਵੇਦਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਾਦਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਾਦਂ ਤਥਾ ਯੁਗਮ੍। ਯਥਾ ਯੁਗਂ ਚਤੁष੍ਪਾਦਂ ਵਿਧਾਤ੍ਰਾ ਵਿਹਿਤਂ ਸ੍ਵਯਮ੍। ਛਚਤੁष੍ਪਾਦਂ ਸੁਰਾਣਾਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਵਿਹਿਤਂ ਪੁਰਾ ।। ੩੨.

ਜਿਵੇਂ ਵੇਦ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਯੁਗ ਵੀ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਯੁਗ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਵੰਡ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ।

ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇष੍ਵਿਹ। ਤੁਲ੍ਯਾਭਿਮਾਨਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਨਾਮਰੂਪਤਃ ।। ੩੩.

ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਇੱਥੇ ਸਭ ਲੋਕ ਨਾਮ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾ ਯੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇऽਧਿਪਾਃ। ऋषਯੋ ਮਾਨਵਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇ ਤੁਲ੍ਯਾਭਿਮਾਨਿਨਃ ।। ੩੩.

ਉਸ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨੂ ਵੀ, ਸਭ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਮਹਰ੍षਿਸਰ੍ਗਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵੈ ਵਂਸ਼ਂ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਸ੍ਯ ਤੁ। ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੩.

ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਹੁਣ ਸਵਾਇੰਭੂਵ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।

ਮਨੋਃ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਸ੍ਯਾਸਨ੍ ਦਸ਼ ਪੌਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਸਮਾਃ. ਯੈਰਿਯਂ ਪृਥਿਵੀ ਸਰ੍ਵਾ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਸਮਨ੍ਵਿਤਾ ।। ੩੩.

ਮਨੂ ਸਵਾਇੰਭੂਵ ਦੇ ਦਸ ਪੋਤੇ ਸਨ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸੱਤ ਟਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਵਸਾਈ।

ਸਸਮੁਦ੍ਰਾਕਰਵਤੀ ਪ੍ਰਤਿਵਰ੍षਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾ। ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇऽਨ੍ਤਰੇ ਪੂਰ੍ਵਮਾਦ੍ਯੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਤਦਾ ।। ੩੩.

ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਇਹ ਧਰਤੀ, ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨਵੰਤਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।

ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੈਸ੍ਤੈਃ ਪੌਤ੍ਰੈਃ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਸ੍ਯ ਤੁ। ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਤਪੋਯੋਗੈਸ੍ਤੈਰਿਯਂ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾ ।। ੩੩.

ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਨੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਸਾਇਆ।

ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤਾਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਵਨ੍ਤਃ ਵੀਰਾਤ੍ ਕਨ੍ਯਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਕਨ੍ਯਾ ਸਾ ਤੁ ਮਹਾਭਾਗਾ ਕਰ੍ਦ੍ਦਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ।। ੩੩.

ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਤੋਂ ਇੱਕ ਧੀ ਕਨਿਆ ਜਨਮੀ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਕਨਿਆ, ਕਰਦਮ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ।

ਕਨ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਸ਼ਤਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਰਾਟ੍ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਸ਼੍ਚ ਤੇ ਉਭੇ। ਤਰ੍ਯੋਰ੍ਵੈ ਭ੍ਰਾਤਰਃ ਸ਼ੂਰਾਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸਮਾ ਦਸ਼ ।। ੩੩.

ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸ ਭਰਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲੇ ਸਨ।

ਅਗ੍ਨੀਧ੍ਰਸ਼੍ਚਵਪੁष੍ਮਾਂਸ਼੍ਚ ਮੇਧਾ ਮੇਧਾਤਿਥਿਰ੍ਵਿਭੁਃ। ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਾਨ੍ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ੍ ਹਵ੍ਯਃ ਸਵਨਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਚ ।। ੩੩.

ਅਗਨੀਧ੍ਰ, ਵਪੁਸ਼ਮਾਨ, ਮੇਧਾ, ਮੇਧਾਤਿਥਿ, ਵਿਭੂ, ਜੋਤਿਸਮਾਨ, ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ, ਹਵ੍ਯ, ਸਵਨ ਅਤੇ ਸਰਵ — ਇਹ ਦਸ ਭਰਾ ਸਨ।

ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤੋऽਭਿषਿਚ੍ਯੈਤਾਨ੍ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤਸੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਨ੍। ਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਤੇषੁ ਧਰ੍ਮੇਣ ਦ੍ਵੀਪਾਂਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੩੩.

ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ; ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ।

ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵੀਪੇਸ਼੍ਵਰਂ ਚਕ੍ਰੇ ਅਗ੍ਨੀਧ੍ਰਨ੍ਤੁ ਮਹਾਬਲਮ੍। ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪੇਸ਼੍ਵਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤੇਨ ਮੇਧਾਤਿਥਿਃ ਕृਤਃ ।। ੩੩.

ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਬਲੀ ਅਗਨੀਧ੍ਰ ਨੂੰ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਮੇਧਾਤਿਥਿ ਨੂੰ ਪਲਕਸ਼ਦਵੀਪ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੌ ਤੁ ਵਪੁष੍ਮਨ੍ਤਂ ਰਾਜਾਨਮਭਿषਿਕ੍ਤਵਾਨ੍। ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਨ੍ਤਂ ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪੇ ਰਾਜਾਨਂ ਕृਤਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੩.

ਵਪੁਸ਼ਮਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਲਮਲਦਵੀਪ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜੋਤਿਸਮਾਨ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਦ੍ਯੁਤਿਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਰਾਜਾਨਂ ਕ੍ਰੌਜ੍ਚਦ੍ਵੀਪੇ ਸਮਾਦਿਸ਼ਤ੍। ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪੇਸ਼੍ਵਰਞ੍ਚਾਪਿ ਹਵ੍ਯਞ੍ਚਕ੍ਰੇ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤਃ ।। ੩੩.

ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ ਨੂੰ ਕ੍ਰੌਂਚਦਵੀਪ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਨੇ ਹਵ੍ਯ ਨੂੰ ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।

ਪੁष੍ਕਰਾਧਿਪਤਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਵਨਂ ਕृਤਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਪੁष੍ਕਰੇ ਸਵਨਸ੍ਯਾਪਿ ਮਹਾਵੀਤਃ ਸੁਤੋऽਭਵਤ੍। ਧਾਤਕਿਸ਼੍ਚੈਵ ਦ੍ਵਾਵੇਤੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਪੁਤ੍ਰਵਤਾਂ ਵਰੋ ।। ੩੩.

ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਵਨ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰਦਵੀਪ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ; ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਸਵਨ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਵੀਤ ਅਤੇ ਧਾਤਕੀ, ਜਨਮੇ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸਨ।

ਮਹਾਵੀਤਂ ਸ੍ਮृਤਂ ਵਰ੍षਂ ਤਸ੍ਯ ਨਾਮ੍ਨਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਧਾਤਕੇਸ਼੍ਚਾਪਿ ਧਾਤਕੀਖਣ੍ਡ ਉਚ੍ਯਤੇ ।। ੩੩.

ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਮਹਾਵੀਤ ਨਾਮਕ ਵਰਸ਼ਾ ਹੈ; ਧਾਤਕੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਧਾਤਕੀਖੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਵ੍ਯੋ ਵ੍ਯਜਨਯਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪੇਸ਼੍ਵਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਜਲਦਞ੍ਚ ਕੁਮਾਰਞ੍ਚ ਸੁਕੁਮਾਰਂ ਮਣੀਚਕਮ੍। ਵਸੁਮੋਦਂ ਸੁਮੋਦਾਕਂ ਸਪ੍ਤਮਞ੍ਚ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਮ੍ ।। ੩੩.

ਹਵ੍ਯ, ਜੋ ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ: ਜਲਦ, ਕੁਮਾਰ, ਸੁਕੁਮਾਰ, ਮਣੀਚਕ, ਵਸੁਮੋਦ, ਸੁਮੋਦਾਕ, ਅਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮ।

ਜਲਦਂ ਜਲਦਸ੍ਯਾਥ ਵਰ੍षਂ ਪ੍ਰਥਮਮੁਚ੍ਯਤੇ। ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਚ ਕੌਮਾਰਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ।। ੩੩.

ਜਲਦ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਵਰਸ਼ਾ ਜਲਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਦੂਜਾ ਵਰਸ਼ਾ ਕੌਮਾਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਸੁਕੁਮਾਰਂ ਤृਤੀਯਨ੍ਤੁ ਸੁਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍। ਮਣੀਚਕਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਮਣੀਚਕਮਿਹੋਚ੍ਯਤੇ ।। ੩੩.

ਸੁਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਤੀਜਾ ਵਰਸ਼ਾ ਸੁਕੁਮਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚੌਥਾ ਮਣੀਚਕ, ਮਣੀਚਕ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੈ।

ਵਸੁਮੋਦਸ੍ਯ ਵੈ ਵਰ੍षਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਵਸੁਮੋਦਕਮ੍। ਮੋਦਾਕਸ੍ਯ ਤੁ ਮੋਦਾਕਂ ਵਰ੍षਂ षष੍ਠਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ।। ੩੩.

ਵਸੁਮੋਦ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਵਰਸ਼ਾ ਵਸੁਮੋਦਕ ਹੈ; ਮੋਦਾਕ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਛੇਵਾਂ ਵਰਸ਼ਾ ਮੋਦਾਕ ਹੈ।

ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਸ੍ਯ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਸਪ੍ਤਮਨ੍ਤੁ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਮ੍। ਏषਾਨ੍ਤੁ ਮਾਨਭਿਸ੍ਤਾਨਿ ਸਪ੍ਤਵਰ੍षਾਣਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ।। ੩੩.

ਮਹਾਦ੍ਰੁਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਵਰਸ਼ਾ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਤੇ ਉਥੇ ਸੱਤ ਵਰਸ਼ੇ ਹਨ।