ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਯੇ ਚਾਪ੍ਯੁਤ੍ਪਤਿਤਾ ਗਰ੍ਭਾਦਧੋਭਾਗਗਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ। ਤੇषਾਂ ਸ੍ਵਾਹਾਃ ਸ੍ਵਧਾਸ਼੍ਚੈਵ ਆਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤੁ ਸ੍ਵਦਨ੍ਤੁ ਚ ।। ੩੦.

ਜੋ ਗਰਭ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ ਜਾਂ ਹੇਠਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ ਤੇ ਸ੍ਵਧਾ ਮਿਲੇ ਤੇ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ।

ਯੇ ਨ ਰੋਦਨ੍ਤਿ ਦੇਹਸ੍ਥਾਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਰੋਦਯਨ੍ਤਿ ਚ। ਹਰ੍षਯਨ੍ਤਿ ਚ ਹृष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਮਸ੍ਤੇਭ੍ਯੋऽਸ੍ਤੁ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।। ੩੦.

ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਰੋਦੇ, ਪਰ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਰੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਤੇ ਆਪ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ।

ਯੇ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਨਦੀਦੁਰ੍ਗੇ ਪਰ੍ਵਤੇषੁ ਗੁਹਾਸੁ ਚ। ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇषੁ ਗੋष੍ਠੇषੁ ਕਾਨ੍ਤਾਰਗਹਨੇषੁ ਨ ।। ੩੦.

ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮੂਲਾਂ, ਗੋਸ਼ਾਲਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਘਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—

ਚਤੁष੍ਪਥੇषੁ ਰਥ੍ਯਾਸੁ ਚਤ੍ਵਰੇषੁ ਸਭਾਸੁ ਚ। ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯਗਤਾ ਯੇ ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਰਸ਼੍ਮਿषੁ ।। ੩੦.

ਚੌਕਾਂ, ਗਲੀਆਂ, ਚੌਰਾਹਿਆਂ, ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—

ਰਸਾਤਲਗਤਾ ਯੇ ਚ ਯੇ ਚ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਙ੍ਗਤਾਃ। ਨਮਸ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ਨਮਸ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ਨਮਸ੍ਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ। ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਃ ਸ੍ਥੂਲਾਃ ਕृਸ਼ਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।। ੩੦.

ਜੋ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ; ਚਾਹੇ ਸੁਖਮ ਹੋਣ, ਮੋਟੇ ਹੋਣ, ਪਤਲੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ।

ਸਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਗੋ ਦੇਵ ਸਰ੍ਵਭੂਤਪਤਿਰ੍ਭਵਾਨ੍। ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਚ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਨ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ ।। ੩੦.

ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵ! ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਆਤਮਾ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਤ੍ਵਮੇਵ ਚੇਜ੍ਯਸੇ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਵਿਵਿਧਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ। ਤ੍ਵਮੇਵ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਨ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ ।। ੩੦.

ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਅਥ ਵਾ ਮਾਯਯਾ ਦੇਵ ਮੋਹਿਤਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਯਾ ਤ੍ਵਯਾ। ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਾਰਣਾਦ੍ਵਾਪਿ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਨ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ ।। ੩੦.

ਜਾਂ, ਹੇ ਦੇਵ! ਤੇਰੀ ਸੁਖਮ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ—ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਪ੍ਰਸੀਦ ਮਮ ਦੇਵੇਸ਼ ਤ੍ਵਮੇਵ ਸ਼ਰਣਂ ਮਮ। ਤ੍ਵਂ ਗਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਚ ਨ ਚਾਨ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਨ ਮੇ ਗਤਿਃ ।। ੩੦.

ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ! ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਮੰਤਵ ਤੇ ਆਧਾਰ ਹੈਂ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।

ਸ੍ਤੁਤ੍ਵੈਵਂ ਸ ਮਹਾਦੇਵਂ ਵਿਰਰਾਮ ਪ੍ਰਜਾਪਾਤਿਃ। ਭਗਵਾਨਪਿ ਸੁਪ੍ਰੀਤਃ ਪੁਨਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਮਭਾषਤ ।। ੩੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇ ਭਗਵਾਨ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਪਰਿਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਸ੍ਤਵੇਨਾਨੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤ। ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮੁਕ੍ਤੇਨ ਮਤ੍ਸਮੀਪਂ ਗਮਿष੍ਯਸਿ ।। ੩੦.

ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਦਕ੍ਸ਼! ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਹੇ ਸਤਵਰਤੀ! ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ? ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇਂਗਾ।

ਅਥੈਨਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਾਧਿਪਤਿਰ੍ਭਵਃ। ਕृਤ੍ਵਾਸ਼੍ਵਾਸਕਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞੋ ਵਾਕ੍ਯਮਾਹਤਮ੍ ।। ੩੦.

ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਭਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਬੜੀ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਦਕ੍ਸ਼ ਦਕ੍ਸ਼ ਨ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੋ ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਵਿਘ੍ਨਮਿਮਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਅਹਂ ਯਜ੍ਞਹਾ ਨ ਤ੍ਵਨ੍ਯੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਪੁਰਾ ਤ੍ਵਯਾ ।। ੩੦.

ਦਕ੍ਸ਼, ਦਕ੍ਸ਼, ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ। ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।

ਭੂਯਸ਼੍ਚ ਤਂ ਵਰਮਿਮਂ ਮਤ੍ਤੋ ਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਸੁਵ੍ਰਤ। ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਮੇਕਾਗ੍ਰਮਨਾਃ ਸ਼੍ਰृਣੁ ।। ੩੦.

ਸੁਚਿੱਤ, ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਵਰ ਲੈ। ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰਾ ਕਰਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।

ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਜਪੇਯਸ਼ਤਸ੍ਯ ਚ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੇ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ ਫਲਭਾਗੀ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।। ੩੦.

ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਅਤੇ ਸੌ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।

ਵੇਦਾਨ੍ षਡਙ੍ਗਾਨੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਸਾਙ੍ਖ੍ਯਾਨ੍ਯੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ। ਤਪਸ਼੍ਚ ਵਿਪੁਲਂ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਸ਼੍ਚਰਂ ਦੇਵਦਾਨਵੈਃ ।। ੩੦.

ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗ, ਸਾਂਖਿਆ ਤੇ ਯੋਗ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਤਪ ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।

ਅਰ੍ਥੈਰ੍ਦ੍ਦਸ਼ਾਰ੍ਦ੍ਧਸਂਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਗੂਢਮਪ੍ਰਾਜ੍ਞਨਿਰ੍ਮ੍ਮਿਤਮ੍। ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਕृਤੈਰ੍ਧਰ੍ਮੈਂਰ੍ਵਿਪਰੀਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਸਮਮ੍ ।। ੩੦.

ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਦਸਾਂ ਤੇ ਅੱਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਲੁਕਾਇਆ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨਾਲ, ਕਦੇ ਉਲਟ, ਕਦੇ ਬਰਾਬਰ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਰ੍ਥੈਰਧ੍ਯਵਸਿਤਂ ਪਸ਼ੁਪਾਸ਼ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਸਰ੍ਵੇषਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਨ੍ਤੁ ਮਯਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਵ੍ਰਤਮ੍। ਉਤ੍ਪਾਦਿਤਂ ਸ਼ੁਭਂ ਦਕ੍ਸ਼ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ੩੦.

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਈ। ਸਾਰੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਲਈ, ਮੈਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਦਕ੍ਸ਼, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਸ੍ਯ ਚੀਰ੍ਣਸ੍ਯ ਯਤ੍ਸਮ੍ਯਕ੍ ਫਲਂ ਭਵਤਿ ਪੁष੍ਕਲਮ੍। ਤਦਸ੍ਤੁ ਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਮਾਨਸਸ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਂ ਜ੍ਵਰਃ ।। ੩੦.

ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਛੱਡ ਦੇ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸਪਤ੍ਨੀਕਃ ਸਹਾਨੁਗਃ। ਅਦਰ੍ਸ਼ਨਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ ।। ੩੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਸੀਮ ਹੈ।

ਅਵਾਪ੍ਯ ਚ ਤਦਾ ਭਾਗਂ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਭਵਃ। ਜ੍ਵਰਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਬਹੁਧਾ ਵ੍ਯਭਜਤ੍ਤਦਾ। ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰृਣੁਧ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ੩੦.

ਭਵ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਭਾਗ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ਵਰ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀ।

ਸ਼ੀਰ੍षਾਭਿਤਾਪੋ ਨਾਗਾਨਾਂ ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਂ ਸ਼ਿਲਾਰੁਜਃ। ਅਪਾਨ੍ਤੁ ਨਾਲਿਕਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਨਿਰ੍ਮੋਕਮ੍ਭੁਜਗੇष੍ਵਪਿ ।। ੩੦.

ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਦੀ ਤਕਲੀਫ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਦੀ ਦਰਦ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਲਿਕਾ ਜਾਣੋ।

ਸ਼ੌਰਕਃ ਸੌਰਭੇਯਾਣਾਮੂषਰਃ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ । ਇਭਾ ਨਾਮਪਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਦृष੍ਟਿਪ੍ਰਤ੍ਯਵਰੋਧਨਮ੍ ।। ੩੦.

ਸੌਰਭੇਯਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਰਕਾ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਊਸਰਾ; ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ।

ਰਨ੍ਧ੍ਰੋਦ੍ਭੂਤਂ ਤਥਾਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਸ਼ਿਖੋਦ੍ਭੇਦਸ਼੍ਚ ਬਰ੍ਹਿਣਾਮ੍। ਨੇਤ੍ਰਰੋਗਃ ਕੋਕਿਲਾਨਾਂ ਜ੍ਵਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ ।। ੩੦.

ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੇਦ, ਮੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁੰਝ ਦੀ ਟੁੱਟ, ਕੋਕਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜ਼ਵਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਅਜਾਨਾਂ ਪਿਤ੍ਤਭੇਦਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਿਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਸ਼ੁਕਾਨਾਮਪਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਹਿਮਿਕਾ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਜ੍ਵਰਃ। ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੇष੍ਵਪਿ ਵੈ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼੍ਰਮੋ ਜ੍ਵਰ ਇਹੋਚ੍ਯਤੇ ।। ੩੦.

ਬਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਦੀ ਟੁੱਟ, ਸਾਰੀਆਂ ਤੋਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਠੰਡ, ਇਹ ਜ਼ਵਰ ਹੈ; ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨੋ, ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਜ਼ਵਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਾਨੁषੇषੁ ਤੁ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਜ੍ਵਰੋ ਨਾਮੈष ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ। ਮਰਣੇ ਜਨ੍ਮਨਿ ਤਥਾ ਮਧ੍ਯੇ ਚ ਵਿਸ਼ਤੇ ਸਦਾ ।। ੩੦.

ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਜ਼ਵਰ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੌਤ, ਜਨਮ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਏਤਨ੍ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤੇਜੌ ਜ੍ਵਰੋ ਨਾਮ ਸੁਦਾਰੁਣਃ। ਨਮਸ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਿਭਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੩੦.

ਇਹ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਜ਼ਵਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਵਾਮੀ ਹੈ।

ਇਮਾਂ ਜ੍ਵਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਮਦੀਨਮਾਨਸਃ ਪਠੇਤ੍ਸਦਾ ਯਃ ਸੁਸਮਾਹਿਤੋ ਨਰਃ । ਵਿਮੁਕ੍ਤਰੋਗਃ ਸ ਨਰੋ ਮੁਦਾ ਯੁਤੋ ਲਭੇਤ ਕਾਮਾਨ੍ ਸ ਯਥਾਮਨੀषਿਤਾਨ੍ ।। ੩੦.

ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਕਰਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਜ਼ਵਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਦਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ੍ਤਵਞ੍ਚਾਪਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯੇਦ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰृਣੋਤਿ ਵਾ। ਨਾਸ਼ੁਭਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਦੀਰ੍ਘਞ੍ਚਾਯੁਰਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੩੦.

ਜੋ ਦਕ੍ਸ਼ ਵਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਤਵ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।