ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਲੋਹਿਤਾਙ੍ਗੋ ਗਦੀ ਦਂष੍ਟ੍ਰੀ ਮਹਾਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਮਹੋਦਰਃ। ਸੁਚਿਰੋਮਾ ਹਰਿਚ੍ਛ੍ਮਸ਼੍ਰੁਰੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਕੇਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ ।। ੩੦.

ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੰਦ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਮੂੰਹ, ਵੱਡਾ ਪੇਟ; ਸੋਹਣੇ ਵਾਲ, ਹਰਾ ਦਾਡ਼ੀ, ਖੜੇ ਵਾਲ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ — ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।

ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਨृਤ੍ਯਾਙ੍ਗੋ ਗੀਤਵਾਦਨਕਪ੍ਰਿਯਃ। ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਜਲੀ ਜਲੋ ਜਲ੍ਯ ਜਵਃ ਕਾਲਃ ਕਲੀ ਕਲਃ ।। ੩੦.

ਗੀਤ, ਵਾਦਨ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਦੇ ਅੰਗ; ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦਨ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਮੱਛੀ, ਜਲਜੀਵ, ਪਾਣੀ, ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼, ਸਮਾਂ, ਕਲਿਜੁਗ, ਤੇ ਕਾਲ — ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।

ਵਿਕਾਲਸ਼੍ਚ ਸੁਕਾਲਸ਼੍ਚ ਦੁष੍ਕਾਲਃ ਕਲਨਾਸ਼ਨਃ। ਮृਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ਯੋऽਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਾਯਕਰੋ ਹਰਃ ।। ੩੦.

ਮੰਦਾ ਸਮਾਂ, ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ, ਔਖਾ ਸਮਾਂ, ਸਮਾਂ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਮੌਤ, ਨਾਸ, ਅੰਤ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੀੜ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ — ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।

ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕੋऽਨ੍ਤਕਸ਼੍ਚੈਵ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕਬਲਾਹਕੌ। ਘਟੋ ਘਟੀਕੋ ਘਣ੍ਟੀਕੋ ਚੂਡਾਲੋਲਬਲੋ ਬਲਮ੍ ।। ੩੦.

ਸੰਵਰਤਕ, ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਵਰਤਕ ਬੱਦਲ; ਘੜਾ, ਛੋਟਾ ਘੜਾ, ਘੰਟੀ, ਚੋਟੀ, ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਤਾਕਤ — ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਲੋऽਗ੍ਨਿਵਕ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਦਣ੍ਡੀ ਮੁਣ੍ਡੀ ਚ ਦਣ੍ਡਧृਕ੍। ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵੇਦਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਹੋਤ੍ਰਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਥਃ ।। ੩੦.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਮੂੰਹ, ਦੰਡ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੁੰਡਾ, ਦੰਡ ਫੜਨ ਵਾਲਾ; ਚਾਰ ਯੁਗ, ਚਾਰ ਵੇਦ, ਚਾਰ ਯਜਕ, ਤੇ ਚਾਰ ਰਾਹ — ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।

ਚਤੁਰਾ ਸ਼੍ਰਮਵੇਤ੍ਤਾ ਚ ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਕਰਸ਼੍ਚ ਹ। ਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਰਪ੍ਰਿਯੋ ਧੂਰ੍ਤ੍ਤੋऽਗਣ੍ਯੋऽਗਣ੍ਯਗਣਾਧਿਪਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਨਾਸਵੰਤ ਤੇ ਅਨਾਸਵੰਤ ਦੋਵਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਚਲਾਕ ਹੈ, ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਾਲ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰੋ ਗਿਰਿਕੋ ਗਿਰਿਕਪ੍ਰਿਯਃ। ਸ਼ਿਲ੍ਪੀਸ਼ਃ ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਿਲ੍ਪਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਕਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਰੁਦਰਾਖ ਦੀ ਮਾਲਾ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦੀ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਤੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਾਰੀਗਰ ਤੇ ਹਰ ਕਲਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਭਗਨੇਤ੍ਰਾਨ੍ਤਕਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪੂष੍ਣੋ ਦਨ੍ਤਵਿਨਾਸ਼ਨਃ। ਗੂਢਾਵਰ੍ਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਗੂਢਸ਼੍ਚ ਗੂਢਪ੍ਰਤਿਨਿषੇਵਿਤਾ ।। ੩੦.

ਉਹ ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੰਨ, ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਗੁਪਤ ਚਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਗੁਪਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਰਣਸ੍ਤਾ ਰਕਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਭੂਤਸੁਤਾਰਣਃ। ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਸਤ੍ਵਾਨਾਂ ਨਿਧਾਤਾ ਧਾਰਣੋ ਧਰਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਟਿਕਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਮਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਝੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਤਪੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਸਤ੍ਯਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਮਥਾਰ੍ਜਵਮ੍ । ਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਭੂਤਕृਦ੍ਭੂਤੋ ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵੋਦ੍ਭਵਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮ, ਸਚ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਸੁਭਾਉ ਹੈ; ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਆਪ ਹੀ ਜੀਵ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।

ਭੂਰ੍ਭੁਵਃਸ੍ਵਰਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਈਸ਼ਾਨੋ ਵੀਕ੍ਸ਼ਣਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਦੁਰ੍ਦਾਨ੍ਤੋ ਦਨ੍ਤਨਾਸ਼ਨਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਭੂ, ਭੁਵ, ਸਵਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੂਲ, ਮਹਾਨ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਸ਼ਾਸਕ, ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਅਣਵਸ਼ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੰਦ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਵਰ੍ਤ੍ਤ ਸੁਰਾਵਰ੍ਤ੍ਤ ਕਾਮਾਵਰ੍ਤ੍ਤ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ। ਕਾਮਬਿਮ੍ਬਨਿਹਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਰਜਃਪ੍ਰਿਯਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਇੱਛਾ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਇੱਛਾ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕਰਣਿਕਾਰਾ ਫੁੱਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਮੁਖਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭੀਮਮੁਖਃ ਸੁਮੁਖੋ ਦੁਰ੍ਮੁਖੋ ਮੁਖਃ। ਚਤੁਰ੍ਮੁਖੋ ਬਹੁਮੁਖੋ ਰਣੇ ਹ੍ਯਭਿਮੁਖਃ ਸਦਾ ।। ੩੦.

ਉਹ ਚੰਨਨ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਚਿਹਰਾ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਮਾੜਾ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਸਿਰਫ ਚਿਹਰਾ ਹੀ ਹੈ; ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ, ਅਨੇਕ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੈਰੀ ਵਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਃ ਸ਼ਕੁਨਿਰ੍ਮਹੋਦਧਿਃ ਪਰੋ ਵਿਰਾਟ੍ । ਅਧਰ੍ਮਹਾ ਮਹਾਦਣ੍ਡੋ ਦਣ੍ਡਧਾਰੋ ਰਣਪ੍ਰਿਯਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੋਖ, ਪੰਛੀ, ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੂਪ ਹੈ; ਅਨਿਆਇ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਦੰਡ, ਦੰਡ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜੰਗ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਗੋਤਮੋਗੋਪ੍ਰਤਾਰਸ਼੍ਚ ਗੋਵृषੇਸ਼੍ਚਰਵਾਹਨਃ। ਧਰ੍ਮਕृਦ੍ਧਰ੍ਮਸ੍ਰष੍ਟਾ ਚ ਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮਵਿਦੁਤ੍ਤਮਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਗੌਤਮ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਬਲਦ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਆਪ ਹੀ ਧਰਮ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਗੋਪ੍ਤਾ ਗੋਵਿਨ੍ਦੋ ਮਾਨਦੋ ਮਾਨ ਏਵ ਚ। ਤਿष੍ਠਨ੍ ਸ੍ਥਿਰਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਾਣੁਸ਼੍ਚ ਨਿष੍ਕਮ੍ਪਃ ਕਮ੍ਪ ਏਵ ਚ ।। ੩੦.

ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗੋਵਿੰਦ, ਇੱਜ਼ਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਇੱਜ਼ਤ ਹੈ; ਖੜਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਡੋਲ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਕੰਬਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਦੁਰ੍ਵਾਰਣੋ ਦੁਰ੍ਵਿषਦੋ ਦੁਃਸਹੋ ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮਃ। ਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰੋ ਦੁष੍ਪ੍ਰਕਮ੍ਪਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਵਿਦੋ ਦੁਰ੍ਜ੍ਜਯੋ ਜਯਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਰੋਕਣ ਵਿਚ ਔਖਾ, ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਵਿਚ ਔਖਾ, ਸਹਿਣ ਵਿਚ ਔਖਾ, ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਿਚ ਔਖਾ ਹੈ; ਝੱਲਣ ਵਿਚ ਔਖਾ, ਹਿਲਾਉਣ ਵਿਚ ਔਖਾ, ਜਾਣਣ ਵਿਚ ਔਖਾ, ਜਿੱਤਣ ਵਿਚ ਔਖਾ ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸ਼ਸ਼ਃ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਃ ਸ਼ਮਨਃ ਸ਼ੀਤੋष੍ਣਂ ਦੁਰ੍ਜਰਾऽਥ ਤृਟ੍। ਆਧਯੋ ਵ੍ਯਾਧਯਸ਼੍ਚੈਵ ਵ੍ਯਾਧਿਹਾ ਵ੍ਯਾਧਿਗਸ਼੍ਚ ਹ ।। ੩੦.

ਉਹ ਖਰਗੋਸ਼, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਠੰਢ ਤੇ ਗਰਮੀ, ਪਚਾਉਣ ਵਿਚ ਔਖਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੈ; ਦੁੱਖ ਤੇ ਰੋਗ, ਰੋਗ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸਹ੍ਯੋ ਯਜ੍ਞੋ ਮृਗਾ ਵ੍ਯਾਧਾ ਵ੍ਯਾਧੀਨਾਮਾਕਰੋऽਕਰਃ । ਸ਼ਿਖਣ੍ਡੀ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਵਲੋਕਨਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਯਜਨ, ਹਿਰਣ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਨਾ ਮੂਲ ਹੈ; ਚੁੜ ਵਾਲਾ, ਕੰਵਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕੰਵਲ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਦਣ੍ਡਧਰਃ ਸਦਣ੍ਡਸ਼੍ਚ ਦਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡਵਿਭੂषਿਤਃ। ਵਿषਪੋऽਮृਤਪਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਰਾਪਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸੋਮਪਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਦੰਡ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੰਡ ਨਾਲ, ਮੁੰਡਿਤ ਸਿਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜ਼ਹਿਰ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਮਧੁਪਸ਼੍ਚਾਜ੍ਯਪਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਪਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ। ਵृषਾਸ਼੍ਵਵਾਹ੍ਯੋ ਵृषਭਸ੍ਤਥਾ ਵृषਭਲੋਚਨਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਸ਼ਹਿਦ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਘਿਉ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਂਬਲੀ, ਬਲਦ ਤੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਵਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਬਲਦ ਤੇ ਬਲਦ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਵृषਭਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਲੋਕਾਨਾਂ ਲੋਕਸਤ੍ਕृਤਃ। ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੀ ਤੇ ਹृਦਯਞ੍ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ। ਅਗ੍ਨਿਰਾਪਸ੍ਤਥਾ ਦੇਵੋ ਧਰ੍ਮਕਰ੍ਮਪ੍ਰਸਾਧਿਤਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਲਦ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਦਿਲ ਪਿਤਾਮਹ ਹੈ; ਅੱਗ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।

ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨ ਚ ਗੋਵਿਨ੍ਦਃ ਪੁਰਾਣऋषਯੋ ਨ ਚ। ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵੇਦਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਯਾਥਾਤਥ੍ਯੇਨ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ।। ੩੦.

ਨ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਨ ਗੋਵਿੰਦ, ਨ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ।

ਯਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ ਸੁਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਸ੍ਤੇ ਨ ਮਹ੍ਯਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਤਾਭਿਰ੍ਣਾਂ ਸਤਤਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਪਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰਮਿਵੌਰਸਮ੍ ।। ੩੦.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਖਮਤਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਰਕ੍ਸ਼ ਮਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯੋऽਹਂ ਤਵਾਨਘ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ੩੦.

ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਯਃ ਸਹਸ੍ਰਾਣ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਪੁਂਸਾਮਾਹृਤ੍ਯ ਦੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼ਃ। ਤਿष੍ਠਤ੍ਯੇਕਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸ ਮੇ ਗੋਪ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।। ੩੦.

ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇਕੱਲਾ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣੇ।

ਯਂ ਵਿਨਿਦ੍ਰਾ ਜਿਤਸ਼੍ਵਾਸਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਾਃ ਸਮਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ। ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੁਞ੍ਜਾਨਾਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਯੋਗਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ ।। ੩੦.

ਜੋ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਸਾਹ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸਤਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—ਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਚਾਨਣ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਯੋਗ ਦੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਸਮ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਵ ਭੂਤਾਨਿ ਯੁਗਾਨ੍ਤੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ। ਯਃ ਸ਼ੇਤੇ ਜਲਮਧ੍ਯਸ੍ਥਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇऽਪ੍ਸੁਸ਼ਾਯਿਨਮ੍ ।। ੩੦.

ਜੋ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ, ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਟਿਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।

ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਵਦਨੇ ਰਾਹੋਰ੍ਯਃ ਸੋਮਂ ਗ੍ਰਸਤੇ ਨਿਸ਼ਿ । ਗ੍ਰਸਤ੍ਯਰ੍ਕਞ੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਰ੍ਭੁਤ੍ਵਾ ਸੋਮਾਗ੍ਨਿਰੇਵ ਚ ।। ੩੦.

ਜੋ ਰਾਹੂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੰਦ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸਵਰਭਾਨੂ, ਚੰਦ ਤੇ ਅੱਗ ਬਣ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।