ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਸ਼ੀਰ੍ਯਨ੍ਤ ਕਮ੍ਪਤੇ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ। ਮੇਰੁਸ਼੍ਚ ਘੂਰ੍ਣਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਭ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਰੁਣਾਲਯਾਃ ।। ੩੦.

ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵੀ ਹਿਲ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਏ।

ਅਗ੍ਨਯੋ ਨੈਵ ਦੀਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਚ ਦੀਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਾਃ। ਗ੍ਰਹਾ ਨੈਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ੍ਤੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਤਾਰਕਾਃ ।। ੩੦.

ਅੱਗਾਂ ਨਹੀਂ ਸੜਦੀਆਂ ਸਨ, ਨਾਂ ਹੀ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਤਾਰੇ ਵੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।

ऋषਯੋ ਨਾਭ੍ਯਭਾषਨ੍ਤ ਨ ਦੇਵਾ ਨ ਚ ਦਾਨਵਾਃ। ਏਵਂ ਹਿ ਤਿਮਿਰੀਭੂਤਂ ਨਿਰ੍ਦ੍ਦਹਨ੍ਤਿ ਵਿਮਾਨਿਤਾਃ ।। ੩੦.

ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸਿਂਹਨਾਦਂ ਪ੍ਰਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੇ ਘੋਰਰੂਪਾ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਪ੍ਰਭਞ੍ਜਨ੍ਤੇ ਪਰੇ ਘੋਰਾ ਯੂਪਾਨੁਤ੍ਪਾਟਯਨ੍ਤਿ ਚ ।। ੩੦.

ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਰੂਪਾਂ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਹੋਰ ਡਰਾਉਣੇ ਜਣੇ ਯਜਨ ਦੇ ਥੰਮ ਉਖਾੜਣ ਤੇ ਤੋੜਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਪ੍ਰਮਰ੍ਦ੍ਦਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਿਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਤਾऽਪਰੇ। ਆਧਾਵਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਧਾਵਨ੍ਤਿ ਵਾਯੁਵੇਗਾ ਮਨੋਜਵਾਃ ।। ੩੦.

ਕੁਝ ਹੋਰ ਤਬਾਹੀ ਲਿਆਉਂਦੇ, ਕੁਝ ਨੱਚਦੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਹਵਾ ਤੇ ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਤੇ ਭੱਜਦੇ।

ਚੂਰ੍ਣਨ੍ਤੇ ਯਜ੍ਞਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਯਾਗਸ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ। ਸ਼ੀਰ੍ਯਮਾਣਾਨਿ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਰਾ ਇਵ ਨਭਸ੍ਤਲਾਤ੍ ।। ੩੦.

ਉਹ ਯਜਨ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਥਾਂ ਤੋੜ ਕੇ ਰੇੜ੍ਹ ਕਰ ਦਿੰਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਤਾਰੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਟੁੱਟਦਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਨਪਾਨਭਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਰਾਸ਼ਯਃ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਾਃ। ਕ੍ਸ਼ੀਰ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯਾ ਘृਤਪਾਯਸਕਰ੍ਦਮਾਃ. ਮਧੁਮਣ੍ਡੋਦਕਾ ਦਿਵ੍ਯਾਃ ਖਣ੍ਡਸ਼ਰ੍ਕਰਵਾਲੁਕਾਃ ।। ੩੦.

ਦਿਵਿਆ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਢੇਰ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਘਿਉ ਤੇ ਖੀਰ ਵਾਲੀ ਚਿਕੜ, ਮਿਠੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਤੇ ਚੀਨੀ ਦੇ ਕਣਾਂ ਵਾਲੀ ਰੇਤ ਵੀ ਉਥੇ ਸੀ।

षਡ੍ਰਸਾਨ੍ਨਿਵਹਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਾ ਗੁਡਕੁਲ੍ਯਾ ਮਨੋਰਮਾਃ। ਉਚ੍ਚਾਵਚਾਨਿ ਮਾਂਸਾਨਿ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ।। ੩੦.

ਹੋਰ ਸੁਹਣੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਛੇ ਰਸਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਲਿਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉੱਚ-ਨੀਚ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਮਾਸ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣੇ ਉਥੇ ਮਿਲ ਰਹੇ ਸਨ।

ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਲੇਹ੍ਯਞ੍ਚੋष੍ਯਂ ਤਥਾਪਰੇ। ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਲੁਣ੍ਠਨ੍ਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸਃ। ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਾਸ਼੍ਚਿਕ੍ਸ਼ਿਪੁਃ ਸੁਰਯੋषਿਤਃ ।। ੩੦.

ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਵਿਆ ਚਟਣ ਜਾਂ ਚੂਸਣ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਲੁੱਟ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ।

ਰੁਦ੍ਰਕੋਪਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਃ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍। ਤਂ ਯਜ੍ਞਮਹਨਨ੍ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਰੁਦ੍ਰਕਲ੍ਪਾਃ ਸਮੀਪਤਃ ।। ੩੦.

ਰੁਦਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਵਰਗੇ ਜਣੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਉਹ ਯਜਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਗਏ।

ਚਕ੍ਰੁਰਨ੍ਯੇ ਤਥਾ ਨਾਦਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤਭਯਂਕਰਾਨ੍। ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰੋऽਨ੍ਯੇ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵਿਨਦਨ੍ਤਿ ਭਯਙ੍ਕਰਾਃ ।। ੩੦.

ਹੋਰ ਜਣੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਹੋਰ, ਯਜਨ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੀਕਦੇ।

ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਦਕ੍ਸ਼ਪਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਦੇਵੋ ਯਜ੍ਞਪਤਿਸ੍ਤਥਾ। ਮृਗਰੂਪੇਣ ਚਾਕਾਸ਼ੇ ਪ੍ਰਪਲਾਯਿਤੁਮਾਰਭਤ੍ ।। ੩੦.

ਦਕ੍ਸ਼, ਯਜਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਰਖਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ, ਹਿਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਭੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਵੀਰਭਦ੍ਰੋऽਪ੍ਰਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਬਲਨ੍ਤਦਾ। ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਤਸ੍ਯਾਸ਼ੁ ਚਿਚ੍ਛੇਦਾਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰੋ ਮਹਾਨ੍ ।। ੩੦.

ਵੀਰਭਦਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਅਣਮਾਪੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਫੌਰਨ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।

ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਨष੍ਟ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਚੇਤਨਃ। ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨ ਵੀਰਭਦ੍ਰੇਣ ਸ਼ਿਰਃ ਪਾਦੇਨ ਪੀਡਿਤਃ। ਜਰਾਭਿਭੂਤਤੀਵ੍ਰਾਤ੍ਮਾ ਨਿਪਪਾਤ ਮਹੀਤਲੇ ।। ੩੦.

ਦਕ੍ਸ਼, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਪੈਰ ਹੇਠਾਂ ਰੌਂਦ ਦਿੱਤਾ। ਤੇ ਤੇਜ਼ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਤਾਃ ਕੋਟਯੋ ਵਿਮਲਾਤ੍ਮਕਾਃ। ਪਾਸ਼ੇਨਾਗ੍ਨਿਬਲੇਨਾਸ਼ੁ ਬਦ੍ਧਾਃ ਸਿਂਹਬਲੇਨ ਚ ।। ੩੦.

ਤੈਂਤੀਸ ਕੋਟੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ, ਅੱਗ ਦੇ ਬਲ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਤਤੋ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਮਹਾਬਲਮ੍। ਪ੍ਰਸੀਦ ਭਗਵਨ੍ ਰੁਦ੍ਰ ਬृਤ੍ਯਾਨਾਂ ਮਾ ਕੁਧਃ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੩੦.

ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ, ਸਾਡੀ ਮਿਹਰ ਕਰੋ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਸਾਡੇ ਮਾਲਕ।"

ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ। ਊਚੁਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਕੋ ਭਵਾਨਿਤਿ ।। ੩੦.

ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੱਖ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?"

ਨ ਚ ਦੇਵੋ ਨ ਚਾਦਿਤ੍ਯੋ ਨ ਚ ਭੋਕ੍ਤੁਮਿਹਾਗਤਃ। ਨੈਵਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਹਿ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਨ ਚ ਕੌਤੂਹਲਾਨ੍ਵਿਤਃ ।। ੩੦.

ਨਾ ਮੈਂ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਆਦਿਤਯ ਹਾਂ, ਨਾ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਖਾਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਨਾ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਚਾਹ ਹੈ।

ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਵਿਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਮਿਹ। ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਰੁਦ੍ਰਕੋਪਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਮ੍ ।। ੩੦.

ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੱਖ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਆਇਆ ਜਾਣੋ। ਮੈਂ ਉਹੀ ਵਿਰਭਦਰ ਹਾਂ ਜੋ ਰੁਦਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਾ। ਪ੍ਰੇषਿਤਾ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਯਜ੍ਞਾਨ੍ਤਿਕਮਿਹਾਗਤਾ ।। ੩੦.

ਭਦਰਕਾਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣੋ ਜੋ ਮਾਤਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਜੰਮੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਲੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ, ਇੱਥੇ ਯਜਨ ਵੱਲ ਆਈ ਹੈ।

ਸ਼ਾਰਣਂ ਗਚ੍ਛ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦੇਵਂ ਤੇ ਤ੍ਵਮੁਮਾਪਤਿਮ੍। ਵਰਂ ਕ੍ਰੋਧੋऽਪਿ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਰਦਾਨਂ ਨ ਦੇਵਤਃ ।। ੩੦.

ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਲਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੁਦਰ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਵੀਰਭਦ੍ਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰਃ। ਤੋषਯਾਮਾਸ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੩੦.

ਵਿਰਭਦਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੱਖ ਨੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਪ੍ਰਦੁष੍ਟੇ ਯਜ੍ਞਵਾਦੇ ਤੁ ਵਿਦ੍ਰੁਤੇषੁ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿषੁ। ਤਾਰਾਮृਗਮਯੇ ਦੀਪ੍ਤੇ ਰੌਦ੍ਰੇ ਭੀਮਮਹਾਨਲੇ ।। ੩੦.

ਜਦ ਯਜਨ ਦੀ ਰੀਤ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੱਜ ਗਏ, ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਹਰਨਾਂ ਵਾਲੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਲਟ ਪੈ ਗਿਆ।

ਸ਼ੂਲਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਵਦਨੈਃ ਕੂਜਦ੍ਭਿਃ ਪਰਿਚਾਰਕੈਃ। ਨਿਖਾਤੋਤ੍ਪਾਟਿਤੈਰ੍ਯੂਪੈਰਪਵਿਦ੍ਧੈ ਰ੍ਯ੍ਯਤਸ੍ਤਤਃ ।। ੩੦.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਛਿੱਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਸੇਵਕ ਚੀਕਦੇ ਫਿਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਉਖਾੜ ਕੇ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਉਤ੍ਪਤ੍ਦ੍ਭਿਃ ਪਤਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਗृਧ੍ਰੈਰਾਮਿषਗृਧ੍ਰੁਭਿਃ। ਪਕ੍ਸ਼ਪਾਤਵਿਨਿਰ੍ਧੂਤੈਃ ਸ਼ਿਵਾਸ਼ਤਨਿਨਾਦਿਤੈਃ ।। ੩੦.

ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਗਿੱਧ ਉੱਡਦੇ ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ, ਪਰਾਂ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਰਹੇ, ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਗੀਦੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨੌ ਸਨ੍ਨਿਰੁਧ੍ਯ ਤਤਃ ਸ੍ਥਾਨੇਨ ਯਤ੍ਨਤਃ। ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦृष੍ਟਿਂ ਬਹੁਦृष੍ਟਿਰਮਿਤ੍ਰਜਿਤ੍ ।। ੩੦.

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਹ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਰੋਕ ਲਈ, ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਿਆ।

ਸਹਸਾ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਃ ਅਗ੍ਨਿਕੁਣ੍ਡਾਦੁਪਾਗਤਃ। ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਤੇਜਃ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕੋਪਮਮ੍ ।। ੩੦.

ਅਚਾਨਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅੱਗ ਦੇ ਹੌਦ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਉਹਦੀ ਜੋਤਿ ਹਜ਼ਾਰ ਚੰਦ੍ਰਮਿਆਂ ਤੇ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਚੈਨਂ ਭਗਵਾਨਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਨष੍ਟਸ੍ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰੀਤਿਸ੍ਤੇ ਮਯਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ ।। ੩੦.

ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਦੱਖ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰਾ ਗਿਆਨ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰ ਮੇਰੇ ਵਲ ਮੁੜ ਆਇਆ ਹੈ।"

ਸ੍ਮਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣਿ ਤੇ। ਸ਼੍ਰਾਵਿਤਞ੍ਚ ਸਮਾਖ੍ਯਾਯ ਦੇਵਾਨਾਂ ਗੁਰੁਭਿਃ ਸਹ ।। ੩੦.

ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਜੋ ਵੀ ਆਖਣਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅੱਗੇ ਆਖ।"