ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਘੋਰ ਰੂਪੇਣ ਦੀਪ੍ਯਨ੍ਤਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਧਕृਤਭੂषਣਮ੍। ਵਸਾਨਂ ਚਰ੍ਮ ਵੈਯਾਘ੍ਰਂ ਮਹਾਰੁਧਿਰਨਿਃਸ੍ਰਵਮ੍ ।। ੩੦.

ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅਰਧ ਚੰਦ ਦੀ ਸੋਭਾ ਸੀ, ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਲਾਲ ਲਹੂ ਵਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਂ ਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਮਹਾਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹੋਦਰਮ੍। ਵਿਦ੍ਯੁਜ੍ਜਿਹ੍ਵਂ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬੋष੍ਠਂ ਲਮ੍ਬਕਰ੍ਣਂ ਦੁਰਾਸਦਮ੍ ।। ੩੦.

ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਵੱਡੇ ਤੇ ਨੁਕੀਲੇ ਸਨ, ਮੂੰਹ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਪੇਟ ਵੀ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਜੀਭ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੋਠ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੰਨ ਲੰਮੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਕੋਲ ਜਾਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਕੁਲਿਸ਼ੋਦ੍ਯੋਤਿਤਕਰਮ੍ਭਾਭਿਰ੍ਜ੍ਵਲਿਤਮੂਰ੍ਦ੍ਧਜਮ੍। ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲਾਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਮੁਕ੍ਤਾਦਾਮਵਿਭੂषਿਤਮ੍ ।। ੩੦.

ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਅੱਗ ਦੀ ਲੜੀ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਸੀ, ਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਤੇਜਸਾ ਚੈਵ ਦੀਪ੍ਯਨ੍ਤਂ ਯੁਗਾਨ੍ਤਮਿਵ ਪਾਵਕਮ੍। ਆਕਰ੍ਣਦਾਰਿਤਾਸ੍ਯਾਨ੍ਤਞ੍ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਭਯਾਨਕਮ੍ ।। ੩੦.

ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਖੁੱਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਚੌਂਫੇਰੇ ਡਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਮਹਾਬਲਂ ਮਹਾਤੇਜਂ ਮਹਾਪੁਰੁषਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਵਿਸ਼੍ਵਹਰ੍ਤृਮਹਾ ਕਾਯਂ ਮਹਾਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਯੁਗਪਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਤਵਦ੍ਦੀਪ੍ਯਨ੍ਤਂ ਮਨ੍ਮਥਾਗ੍ਨਿਵਤ੍ ।। ੩੦.

ਉਹ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਬੜੇ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਬੋਹੜ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਸੋ ਚੰਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਚਤੁਰ੍ਮਹਾਸ੍ਯਂ ਸਿਤਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਂष੍ਟ੍ਰਂ ਮਹੋਗ੍ਰਤੇਜੋਬਲਕੌਤੁਕਾਢਯਮ੍। ਯੁਗਾਨ੍ਤਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਗ੍ਨਿਸਹਸ੍ਰਭਾਸਂ ਸਹਸ੍ਰਚਨ੍ਦ੍ਰਾਮਲਕਾਨ੍ਤਿਕਾਨ੍ਤਮ੍। ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਸਰ੍ਵੌषਧਿਮਨ੍ਦਰਾਭਂ ਸੁਮੇਰੁਕੈਲਾਸਹਿਮਾਦ੍ਰਿਤੁਲ੍ਯਮ੍ ।। ੩੦.

ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਮੂੰਹ ਸਨ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਨੁਕੀਲੇ ਦੰਦ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ, ਤੇਜ ਤੇ ਅਚੰਭਾ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਇਕੱਠੇ ਚਮਕਣ, ਐਸਾ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ। ਹਜ਼ਾਰ ਚੰਨੀਆਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਖਧੀਆਂ ਤੇ ਮੰਦਰ ਰੁੱਖਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਤੇ ਸੂਮੇਰ, ਕੈਲਾਸ ਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਵਰਗਾ ਉੱਚਾ ਸੀ।

ਯੁਗਾਰ੍ਕਾਭਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਂ ਚਾਰੁਨਾਸਂ ਮਹਾਨਨਮ੍। ਪ੍ਰਚਣ੍ਡਗਣ੍ਡਂ ਦੀਪ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਮਗ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲਾਵਿਲਾਨਨਮ੍ ।। ੩੦.

ਉਹ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਬੜੀ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣੀ ਨੱਕ ਤੇ ਵੱਡਾ ਚਿਹਰਾ ਸੀ। ਗੱਲਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅੱਖਾਂ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇ ਮੂੰਹ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਕृਤ੍ਤਿਵਸਨਂ ਮਹਾਭੁਜਗਵੇष੍ਟਿਤਮ੍। ਉष੍ਣੀषਿਣਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਧਰਂ ਵ੍ਕਚਿਦੁਗ੍ਰਂ ਵ੍ਕਚਿਤ੍ਸਮਮ੍ ।। ੩੦.

ਉਹ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਉਸ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਲਪਟੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੁਕੁਟ ਸੀ, ਚੰਦ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਦੇ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਕਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।

ਨਾਨਾਕੁਸੁਮਮੂਰ੍ਦ੍ਧਾਨਂ ਨਾਨਾਗਨ੍ਦਾਨੁਲੇਪਨਮ੍ । ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਵਿਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗਂ ਨਾਨਾਭਰਣਭੂषਿਤਮ੍ ।। ੩੦.

ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧਾਂ ਲਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ ਤੇ ਗਹਣੇ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।

ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਸ੍ਰਜਂ ਦੀਪ੍ਤਂ ਕ੍ਰੋਧਾਦੁਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਲੋਚਨਮ੍। ਵ੍ਕਚਿਨ੍ਨृਤ੍ਯਤਿ ਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗਂ ਵ੍ਕਚਿਦ੍ਵਦਤਿ ਸੁਸ੍ਵਰਮ੍ ।। ੩੦.

ਉਸ ਨੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਭੜਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕਦੇ ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਨੱਚਦਾ, ਕਦੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਸੀ।

ਵ੍ਕਚਿਦ੍ਧ੍ਯਾਯਤਿ ਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਵ੍ਕਚਿਤ੍ਸ੍ਤੂਲਂ ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਤਿ। ਵ੍ਕਚਿਦ੍ਗਾਯਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਵ੍ਕਚਿਦ੍ਰੌਤਿ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ।। ੩੦.

ਕਦੇ ਉਹ ਧਿਆਨ ਲਾਉਂਦਾ, ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਦੇ ਵੇਦੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ, ਕਦੇ ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੋ ਕੇ ਗਾਉਂਦਾ, ਤੇ ਕਦੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗੱਜ ਕੇ ਚੀਕਦਾ ਸੀ।

ਜ੍ਞਾਨਂ ਵੈਰਾਗ੍ਯਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਂ ਤਪਃ ਸਤ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਧृਤਿਃ। ਪ੍ਰਭੁਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਸਂਬੋਧੋ ਹ੍ਯਧਿष੍ਠਾਨਗੁਣੈਰ੍ਯੁਤਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ, ਪ੍ਰਭੂਤਾ, ਤਪ, ਸਚ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਡਿੱਠ, ਰਾਜ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸਮਝ ਤੇ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।

ਜਾਨੁਭ੍ਯਾਮਵਨਿਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਤਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਃ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਆਜ੍ਞਾਪਯ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵੇਸ਼ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਕਰਵਾਣਿ ਤੇ ।। ੩੦.

ਉਹ ਘੁੱਟਣਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਖਦਾ ਹੈ: 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂ?'

ਤਮੁਵਾਚਾਕ੍ਸ਼ਿਪ ਮਖਂ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੇਹ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਦੇਵਸ੍ਯਾਨੁਮਤਿਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੀਰਭਦ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਪਾਦੌ ਦੇਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਉਮਾਪਤੇਃ ।। ੩੦.

ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇੱਥੇ ਦੱਖ ਦਾ ਯਗ ਕਰਾਬ ਕਰ।' ਦੇਵੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਵੀਰਭਦਰ, ਉਮਾ ਪਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਰੱਖ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਤਤੋ ਬਨ੍ਧਾਤ੍ ਪ੍ਰਮੁਕ੍ਤੇਨ ਸਿਂਹੇਨੇਵੇਹ ਲੀਲਯਾ। ਦੇਵ੍ਯਾ ਮਨ੍ਯੁਕृਤਂ ਮਤ੍ਵਾ ਹਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸ ਕ੍ਰਤੁਃ ।। ੩੦.

ਫਿਰ, ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਦੱਖ ਦਾ ਯਗ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮਨ੍ਯੁਨਾ ਚ ਮਹਾਭੀਮਾ ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੀ। ਆਤ੍ਮਨਃ ਸਰ੍ਵਸਾਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਵੇ ਤੇਨ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧ ਸਹਾਨੁਗਾ ।। ੩੦.

ਤੇ ਮਹਾਂਭਿਆਨਕ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਭਦਰਕਾਲੀ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਈ।

ਸ ਏष ਭਗਵਾਨ੍ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰੇਤਾਵਾਸਕृਤਾਲਯਃ। ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਦੇਵ੍ਯਾ ਮਨ੍ਯੁਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਕਃ ।। ੩੦.

ਇਹ ਭਗਵਾਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੀਰਭਦਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸੋऽਸृਜਦ੍ਰੋਮਕੂਪੇਭ੍ਯੋ ਰੌਦ੍ਰਾਨ੍ਨਾਮ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਾਨ੍। ਰੁਦ੍ਰਾਨੁਗਾ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾ ਰੁਦ੍ਰਵੀਰ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ ।। ੩੦.

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਰੁਦਰ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯਾਨੁਚਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇ ਰੁਦ੍ਰਸਮਪ੍ਰਭਾਃ। ਤੇ ਨਿਪੇਤੁਸ੍ਤਤਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਸੇਵਕ ਸਨ, ਤੇ ਸਭ ਰੁਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਥੱਲੇ ਆ ਗਏ।

ਤਤਃ ਕਿਲਕਿਲਾਸ਼ਬ੍ਦ ਆਕਾਸ਼ਂ ਪੂਰਯਨ੍ਨਿਵ। ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਹਤਾ ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਵੌਕਸਃ।। ੩੦.

ਫਿਰ ਇੱਕ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਖੜਕਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਭਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਵੱਡੀ ਧੁਨੀ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਡਰ ਗਏ।

ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਸ਼ੀਰ੍ਯਨ੍ਤ ਕਮ੍ਪਤੇ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ। ਮੇਰੁਸ਼੍ਚ ਘੂਰ੍ਣਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਭ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਰੁਣਾਲਯਾਃ ।। ੩੦.

ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵੀ ਹਿਲ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਏ।

ਅਗ੍ਨਯੋ ਨੈਵ ਦੀਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਚ ਦੀਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਾਃ। ਗ੍ਰਹਾ ਨੈਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ੍ਤੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਤਾਰਕਾਃ ।। ੩੦.

ਅੱਗਾਂ ਨਹੀਂ ਸੜਦੀਆਂ ਸਨ, ਨਾਂ ਹੀ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਤਾਰੇ ਵੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।

ऋषਯੋ ਨਾਭ੍ਯਭਾषਨ੍ਤ ਨ ਦੇਵਾ ਨ ਚ ਦਾਨਵਾਃ। ਏਵਂ ਹਿ ਤਿਮਿਰੀਭੂਤਂ ਨਿਰ੍ਦ੍ਦਹਨ੍ਤਿ ਵਿਮਾਨਿਤਾਃ ।। ੩੦.

ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸਿਂਹਨਾਦਂ ਪ੍ਰਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੇ ਘੋਰਰੂਪਾ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਪ੍ਰਭਞ੍ਜਨ੍ਤੇ ਪਰੇ ਘੋਰਾ ਯੂਪਾਨੁਤ੍ਪਾਟਯਨ੍ਤਿ ਚ ।। ੩੦.

ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਰੂਪਾਂ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਹੋਰ ਡਰਾਉਣੇ ਜਣੇ ਯਜਨ ਦੇ ਥੰਮ ਉਖਾੜਣ ਤੇ ਤੋੜਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਪ੍ਰਮਰ੍ਦ੍ਦਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਿਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਤਾऽਪਰੇ। ਆਧਾਵਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਧਾਵਨ੍ਤਿ ਵਾਯੁਵੇਗਾ ਮਨੋਜਵਾਃ ।। ੩੦.

ਕੁਝ ਹੋਰ ਤਬਾਹੀ ਲਿਆਉਂਦੇ, ਕੁਝ ਨੱਚਦੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਹਵਾ ਤੇ ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਤੇ ਭੱਜਦੇ।

ਚੂਰ੍ਣਨ੍ਤੇ ਯਜ੍ਞਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਯਾਗਸ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ। ਸ਼ੀਰ੍ਯਮਾਣਾਨਿ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਰਾ ਇਵ ਨਭਸ੍ਤਲਾਤ੍ ।। ੩੦.

ਉਹ ਯਜਨ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਥਾਂ ਤੋੜ ਕੇ ਰੇੜ੍ਹ ਕਰ ਦਿੰਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਤਾਰੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਟੁੱਟਦਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਨਪਾਨਭਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਰਾਸ਼ਯਃ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਾਃ। ਕ੍ਸ਼ੀਰ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯਾ ਘृਤਪਾਯਸਕਰ੍ਦਮਾਃ. ਮਧੁਮਣ੍ਡੋਦਕਾ ਦਿਵ੍ਯਾਃ ਖਣ੍ਡਸ਼ਰ੍ਕਰਵਾਲੁਕਾਃ ।। ੩੦.

ਦਿਵਿਆ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਢੇਰ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਘਿਉ ਤੇ ਖੀਰ ਵਾਲੀ ਚਿਕੜ, ਮਿਠੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਤੇ ਚੀਨੀ ਦੇ ਕਣਾਂ ਵਾਲੀ ਰੇਤ ਵੀ ਉਥੇ ਸੀ।

षਡ੍ਰਸਾਨ੍ਨਿਵਹਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਾ ਗੁਡਕੁਲ੍ਯਾ ਮਨੋਰਮਾਃ। ਉਚ੍ਚਾਵਚਾਨਿ ਮਾਂਸਾਨਿ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ।। ੩੦.

ਹੋਰ ਸੁਹਣੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਛੇ ਰਸਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਲਿਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉੱਚ-ਨੀਚ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਮਾਸ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣੇ ਉਥੇ ਮਿਲ ਰਹੇ ਸਨ।

ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਲੇਹ੍ਯਞ੍ਚੋष੍ਯਂ ਤਥਾਪਰੇ। ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਲੁਣ੍ਠਨ੍ਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸਃ। ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਾਸ਼੍ਚਿਕ੍ਸ਼ਿਪੁਃ ਸੁਰਯੋषਿਤਃ ।। ੩੦.

ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਵਿਆ ਚਟਣ ਜਾਂ ਚੂਸਣ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਲੁੱਟ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ।