ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮੀਸ਼੍ਵਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਕੈਲਾਸਨਿਲਯਃ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਉਪਾਸਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਉਸ਼ਨਾ ਚ ਮਹਾਮੁਨਿਃ. ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤੇ ਚੈਵ ਪਰਮਰ੍षਯਃ ।। ੩੦.

ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਕੈਲਾਸ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਉਸ਼ਨਾ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਆਦਿ ਉੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।

ਅਙ੍ਗਿਰਃਪ੍ਰਮੁਖਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਦੇਵਰ੍षਯੋऽਪਰੇ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸ੍ਤਥਾ ਨਾਰਦਪਰ੍ਵਤੌ ।। ੩੦.

ਅੰਗੀਰਸ ਆਦਿ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ ਗੰਧਰਵ, ਤੇ ਨਾਰਦ ਤੇ ਪਰਵਤ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਅਪ੍ਸਰੋਗਣਸਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਰਨੇਕਸ਼ਃ। ਵਵੌ ਸ਼ਿਵਃ ਸੁਖੋ ਵਾਯੁਰ੍ਨਾਨਾਗਨ੍ਧਵਹਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ।। ੩੦.

ਅਪਸਰਾ ਦੇ ਟੋਲੀਆਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਆ ਗਈਆਂ। ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸੁਖਦਾਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਵਾ ਵਹੀ।

ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਕੁਸੁਮੋਪੇਤਾਃ ਪੁष੍ਪਵਨ੍ਤੋ ਦ੍ਰੁਮਾ ਸ੍ਤਥਾ। ਤਥਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਪੋਧਨਾਃ ।। ੩੦.

ਉਥੇ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਿੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਵਿਦਿਆਧਰ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਤਪੱਸਵੀ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਮਹਾਦੇਵਂ ਪਸ਼ੁਪਤਿਂ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ। ਭੂਤਾਨਿ ਚ ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਨਾਨਾਰੂਪਧਰਾਣ੍ਯਥ ।। ੩੦.

ਉਥੇ ਸਭ ਮਖਲੂਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੂਨਾਂ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਬਹੁਰੂਪਧਰਾ ਹृष੍ਟਾ ਨਾਨਾਪ੍ਰਹਰਣੋਦ੍ਯਤਾਃ ।। ੩੦.

ਉਥੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਪਿਸਾਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ।

ਦੇਵਸ੍ਯਾਨੁਚਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਥੁਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋਪਮਾਃ। ਨਨ੍ਦੀਸ਼੍ਵਰਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਦੇਵਸ੍ਯਾਨੁਮ ਤੇ ਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੩੦.

ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਸੇਵਕ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਥੇ ਖੜੇ ਸਨ।

ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਜ੍ਵਲਿਤਂ ਸ਼ੂਲਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਂ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ। ਗਙ੍ਗਾ ਚ ਸਰਿਤਾਂ ਸ਼੍ਵੇष੍ਠਾ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਜਲੋਦ੍ਭਵਾ। ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤ ਤਨ੍ਦੇਵਰੂਪਿਣੀ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤੀਖਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਜਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ!

ਏਵਂ ਸ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਃ ਸੁਰਰ੍षਿਭਿਃ। ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਸੁਮਹਾਬਾਗੈਰ੍ਮਹਾਦੇਵੋ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੩੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਪੁਰਾ ਹਿਮਵਤਃ ਪृष੍ਠੇ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਵੈ ਯਜ੍ਞਮਾਰਭਤ੍। ਗਙ੍ਗਾਦ੍ਵਾਰੇ ਸ਼ੁਭੇ ਦੇਸ਼ੇ ऋषਿਸਿਦ੍ਧਨਿषੇਵਿਤੇ ।। ੩੦.

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਣ ਤੇ, ਗੰਗਾਦੁਆਰ ਦੇ pavittar ਥਾਂ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਸਿੱਧ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਖੇ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਪੁਰੋਗਮਾਃ। ਗਮਨਾਯ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਪੇਦਿਰੇ ਤਦਾ ।। ੩੦.

ਉਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਸ੍ਵੈਰ੍ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਜ੍ਵਲਦ੍ਭਿਰ੍ਜ੍ਵਲਨਪ੍ਰਭਾਃ। ਦੇਵਸ੍ਯਾਨੁਮਨੇऽਗਚ੍ਛਨ੍ ਗਙ੍ਗਾਦ੍ਵਾਰ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਚਮਕਦੇ ਵਿਮਾਨਾਂ 'ਚ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਗੰਗਾਦੁਆਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਵਾਇਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਲਤਾਵृਤਮ੍। ऋषਿਸਙ੍ਘੈਃ ਪਰਿਵृਤਂ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰਮ੍ ।। ੩੦.

ਉਥੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਕ੍ਸ਼, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਓਥੇ ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਥਾਂ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਵਾ ਯੇ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਵਾਸਿਨਃ। ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਉਪਤਸ੍ਥੁਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍ ।। ੩੦.

ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਆਏ।

ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾਃ ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਸਹ ਮਰੁਦ੍ਗਣੈਃ। ਜਿष੍ਣੁਨਾ ਸਹਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਆਗਤਾ ਯਜ੍ਞਭਾਗਿਨਃ ।। ੩੦.

ਆਦਿਤ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸਾਧਿਆ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਸਭ ਜਿਸ਼ਨੁ ਸਮੇਤ, ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਆ ਗਏ।

ਊष੍ਮਪਾਃ ਸੋਮਪਾਸ਼੍ਚੈਵ ਆਜ੍ਯਪਾ ਧੂਮਪਾਸ੍ਤਥਾ। ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਆਗਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹ ।। ੩੦.

ਊਸ਼ਮਪਾ, ਸੋਮਪਾ, ਆਜ੍ਯਪਾ, ਧੂਮਪਾ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ।

ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵੋ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਜਰਾਯੁਜਾਣ੍ਡਜਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਵੇਦਜੋਦ੍ਭਿਜ੍ਜਕਾਸ੍ਤਥਾ ।। ੩੦.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਪੇਟ, ਅੰਡੇ, ਪਸੀਨੇ ਜਾਂ ਅੰਕੁਰ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।

ਆਹੂਤਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸਹ ਪਤ੍ਨਿਭਿਃ। ਵਿਰਾਜਨ੍ਤੇ ਵਿਮਾਨਸ੍ਥਾ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾ ਇਵਾਗ੍ਨਯਃ ।। ੩੦.

ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੱਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਵਿਮਾਨਾਂ 'ਚ ਖੜੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।

ਤਾਨ੍ ਦष੍ਟ੍ਵਾ ਮਨ੍ਯੁਮਾਵਿष੍ਟੋ ਦਧੀਚੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਅਪੂਜ੍ਯਪੂਜਨੇ ਚੈਵ ਪੂਜ੍ਯਾਨਾਂ ਚਾਪ੍ਯਪੂਜਨੇ। ਨਰਃ ਪਾਪਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਹਦ੍ਵੈ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੩੦.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: 'ਜੇ ਕੋਈ ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਯੋਗਵਾਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षਿਃ ਪੁਨਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਮਭਾषਤ। ਪੂਜ੍ਯਨ੍ਤੁ ਪਸ਼ੁਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਹ੍ਵਯਸੇ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ ।। ੩੦.

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੁੜ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਲਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੱਦਦਾ?'

ਸਨ੍ਤਿ ਮੇ ਬਹਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾਃ ਸ਼ੂਲਹਸ੍ਤਾਃ ਕਪਰ੍ਦ੍ਦਿਨਃ। ਏਕਾਦਸ਼ਾਵਸ੍ਥਗਤਾ ਨਾਨ੍ਯਂ ਵੇਝਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੩੦.

ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜਦੇ ਹਨ, ਜਟਾਵਾਲੇ ਹਨ, ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।

ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾ ਦੇਵਾ ਯੇਨ ਈਸ਼ੋ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ। ਯਥਾਹਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਦੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਨਾਨ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੈਵਤਮ੍। ਤਥਾ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵਿਪੁਲੋ ਯਜ੍ਞੋऽਯਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੩੦.

ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ਼ਵਰ ਆਪ ਵੀ ਸੱਦੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਇਉਂ ਹੀ ਦੱਖ ਦਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਵੀ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਏਤਨ੍ਮਖੇ ਸ਼ੂਰ ਸੁਵਰ੍ਣਪਾਤ੍ਰੇ ਹਵਿਃ ਸਮਸ੍ਤਂ ਵਿਧਿਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਮ੍। ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਯਾਮ੍ਯਪ੍ਰਤਿਮਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਭੋਰ੍ਵਿਭੋ ਹ੍ਯਾਹਵਨੀਯਨਿਤ੍ਯਮ੍ ।। ੩੦.

ਹੇ ਵੀਰ, ਇਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜੋ ਮਨਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਥਾਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਹਵਨੀਅ ਅੱਗ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ।

ਗਤਾਸ੍ਤੁ ਦੇਵਤਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੈਲਰਾਜਸੁਤਾ ਤਦਾ। ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸਾਧ੍ਵੀ ਦੇਵਂ ਪਸ਼ੁਪਤਿਂ ਤਦਾ ।। ੩੦.

ਜਦੋਂ ਦੇਵੀਆਂ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।

ਭਗਵਨ੍ ਵ੍ਕ ਗਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਦੇਵਾ- ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ । ਬੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮੇ ਮਹਾਨਯਮ੍ ।। ੩੦.

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।

ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਨਾਮ ਮਹਾਭਾਗੋ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਿਰੂਤ੍ਤਮਃ। ਹਯਮੇਧੇਨ ਯਜਤੇ ਤਤ੍ਰ ਯਾਨ੍ਤਿ ਦਿਵੌਕਸਃ ।। ੩੦.

ਦੱਖ ਨਾਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਯਜ੍ਞਮੇਤਂ ਮਹਾਭਾਗ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਨ ਗਤੋऽਸਿ ਵੈ। ਕੇਨ ਵਾ ਪ੍ਰਤਿषੇਧੇਨ ਗਮਨਂ ਪ੍ਰਤਿषਿਧ੍ਯਤੇ ।। ੩੦.

ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਯਜਨ ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਗਏ? ਕਿਸ ਰੋਕ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ?

ਸੁਰੈਰੇਵ ਮਹਾਭਾਗੇ ਸਰ੍ਵਮੇਤਦਨੁष੍ਠਿਤਮ੍। ਯਜ੍ਞੇषੁ ਮਮ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਨ ਭਾਗ ਉਪਕਲ੍ਪਿਤਃ ।। ੩੦.

ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਪੂਰ੍ਵੋਪਾਯੋਪਪਨ੍ਨੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ। ਨ ਮੇ ਸੁਰਾਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਭਾਗਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।। ੩੦.

ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਪੁਰਾਣੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵਤੇ ਮੈਨੂੰ ਯਜਨ ਦਾ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹਾਂ।