ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਹਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਵਰਿष੍ਠਾ ਹਿ ਨ ਤ੍ਵਸਤ੍ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਏਵਮੁਕ੍ਤੋऽਬ੍ਰਵੀਦੇਨਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ ।। ੩੦.

'ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਅਨਿਆਇਕ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਦੱਖ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਤ੍ਵਨ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵਰਿष੍ਠਾ ਚ ਪੂਜ੍ਯਾ ਬਾਲਾ ਸਦਾ ਮਮ। ਤਾਸਾਂ ਯੇ ਚੈਵ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਸ੍ਤੇ ਮੇ ਬਹੁਮਤਾਃ ਸਦਾ ।। ੩੦.

'ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਧੀਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਬੇਟੀ; ਤੇ ਉਹਨਾਂ (ਭੈਣਾਂ) ਦੇ ਪਤੀ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧੀਆ ਹਨ।'

ਬ੍ਰਹ੍ਨਮष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਤਪਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯੋਗਾਃ ਸੁਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ। ਗੁਣੈਸ਼੍ਚੈਵਾਧਿਕਾਃ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਾਤ੍ਸਤਿ ।। ੩੦.

'ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅੱਠ, ਸਭ ਤੋਂ ਤਪਸਵੀ, ਮਹਾਂਯੋਗੀ, ਉੱਚ ਧਰਮ ਵਾਲੇ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਭ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਜੋਗ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਤੀ ਰਾਹੀਂ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਜਾਮਾਤਾ ਹਨ।'

ਵਸਿष੍ਠੋऽਤ੍ਰਿਃ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਅਙ੍ਗਿਰਾਃ ਪੁਲਹਃ ਕ੍ਰਤੁਃ। ਭृਗੁਰ੍ਮਰੀਚਿਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਜਾਮਾਤਰੋ ਮਮ ।। ੩੦.

ਵਸੀਸ਼ਠ, ਅਤ੍ਰੀ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਅੰਗਿਰਾ, ਪੁਲਹ, ਕਰਤੁ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਤੇ ਮਰੀਚੀ — ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੇਰੇ ਜਾਮਾਤਾ ਹਨ।

ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸ ਚ ਤੇ ਸ਼ਰ੍ਵੋ ਭਕ੍ਤਾ ਚਾਸਿ ਹਿ ਤਂ ਸਦਾ। ਤੇਨ ਤ੍ਵਾਂ ਨ ਬੁਭੂषਾਮਿ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲੋ ਹਿ ਮੇ ਭਵਃ ।। ੩੦.

'ਉਹ ਸ਼ਰਵ ਤੇਰਾ ਆਪ ਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਵ ਮੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ।'

ਇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਦਾ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸਂਪ੍ਰਮੂਢੇਨ ਚੇਤਸਾ। ਸ਼ਾਪਾਰ੍ਥਮਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇ ਚੋਕ੍ਤਾਃ ਪਰਮਰ੍षਯਃ ।। ੩੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਖ ਨੇ, ਬਹੁਤ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਪ ਲਈ ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।

ਤਥੋਕ੍ਤਾ ਪਿਤਰਂ ਸਾ ਵੈ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਦੇਵੀਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਵਾਙ੍ਮਨਃਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਯਸ੍ਮਾਦਦੁष੍ਠਾਂ ਮਾਂ ਵਿਗਰ੍ਹਸੇ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯਹਨ੍ਦੇਹਮਿਦਨ੍ਤਾਤ ਤਵਾਤ੍ਮਜਮ੍ ।। ੩੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਈ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਚਨ, ਮਨ ਤੇ ਕਰਮ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖੋਟ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਨੂੰ ਨਿੰਦਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਹੁਣ ਤੋਂ ਤੇਰੀ ਧੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।'

ਤਤਸ੍ਤੇਨਾਵਮਾਨੇਨ ਸਤੀ ਦੁਃਖਾਦਮਰ੍षਿਤਾ। ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਨਂ ਤੇਵੀ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੩੦.

ਉਹ ਤਦ, ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੋਣ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ।

ਯਤ੍ਰਾਹਮੁਪਪਤ੍ਸ੍ਯੇਹਂ ਪੁਨਰ੍ਦੇਹੇਨ ਭਾਸ੍ਵਤਾ। ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯਹਮਸਂਮੂਢਾ ਸਮ੍ਭੂਤਾ ਧਾਰ੍ਮਿਕੀ ਪੁਨਃ। ਗਚ੍ਛੇਯਂ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਸ੍ਯੈਵ ਧਰ੍ਮਤਃ ।। ੩੦.

ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗੀ, ਉਥੇ ਵੀ ਸਾਫ ਮਨ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਬਣਾਂਗੀ।

ਤਤ੍ਰੈਵਾਥ ਸਮਾਸੀਨਾ ਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਧੇ। ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਚਾਗ੍ਨੇਯੀਂ ਧਾਰਣਾਂ ਮਨਸਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੩੦.

ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਧਿਆਨ ਦੀ ਵਿਰਤੀ ਮਨ ਵਿਚ ਧਾਰ ਲਈ।

ਤਤ ਆਗ੍ਨੇਯੀਸਮੁਤ੍ਥੇਨ ਵਾਯੁਨਾ ਸਮੁਦੀਰਿਤਃ। ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੇਭ੍ਯੋ ਵਿਨਿਃ ਸृਤ੍ਯ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਭਸ੍ਮ ਚਕਾਰ ਤਾਮ੍ ।। ੩੦.

ਫਿਰ, ਉਸ ਅੱਗੀ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਉਠੇ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਗਈ।

ਤਦੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਨਿਧਨਂ ਸਤ੍ਯਾ ਦੇਵੋऽਥ ਸ਼ੂਲਧृਕ੍। ਸਂਵਾਦਞ੍ਚ ਤਯੋਰ੍ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਯਾਥਾਤਥ੍ਯੇਨ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ। ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਥ ऋषੀਣਾਞ੍ਚ ਚੁਕੋਪ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੦.

ਜਦੋਂ ਸਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸਮਝ ਆਈ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤਾ।

ਯਸ੍ਮਾਦਵਮਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ ਮਤ੍ਕृਤੇ ਮਾਨ ਸਾ ਸਤੀ। ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚੇਤਰਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸ੍ਵਸੁਤਾ ਭਰ੍ਤृਭਿਃ ਸਹ ।। ੩੦.

ਕਿਉਂਕਿ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਸਤੀ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸਭ ਧੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਵਡੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪੁਨਰੇਵ ਮਹਰ੍षਯਃ। ਉਤ੍ਪਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਵੈ ਮਮ ਯਜ੍ਞੇ ਹ੍ਯਯੋਨਿਜਾਃ ।। ੩੦.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵੈਵਸਵਤ ਯੁਗ ਆਉਣ ਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮੇਰੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਉਹ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ।

ਹੁਤੇ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ਼ੁਕ੍ਤੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਮਨੋਃ। ਅਭਿਵ੍ਯਾਹृਤ੍ਯ ਚ ऋषੀਨ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਮਭ੍ਯਗਮਤ੍ ਪੁਨਃ ।। ੩੦.

ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹੋਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁ ਦੀ ਮਿਆਦ ਮੁਕ ਗਈ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲਿਆ।

ਭਵਿਤਾ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषੋ ਰਾਜਾ ਚਾਸ਼੍ਰੁषਸ੍ਯ ਸਮਨ੍ਵਯੇ। ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰ੍ਹਿषਃ ਪੌਤ੍ਰਃ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਚੇਤਸਃ ।। ੩੦.

ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰਹਿ ਦਾ ਪੌਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਦਕ੍ਸ਼ ਇਤ੍ਯੇਵ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤ੍ਵਂ ਮਾਰ੍षਾਯਾਂ ਜਨਯਿष੍ਯਸਿ। ਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਾਖਿਨਾਞ੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵੈ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषੇऽਨ੍ਤਰੇ ।। ੩੦.

ਤੂੰ ਮਾਰਸ਼ਾ ਵਿਚ ਦਕ੍ਸ਼ ਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਂਗੀ, ਤੇ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਯੁਗ ਆਉਣ ਤੇ ਸ਼ਾਖਿਨਾਂ ਵਿਚ ਧੀਆਂ ਵੀ ਜਨਮਣਗੀਆਂ।

ਅਹਂ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤੇ ਵਿਘ੍ਨਮਾਚਰਿष੍ਯਾਮਿ ਦੁਰ੍ਮਤੇ। ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਯੁਕ੍ਤੇषੁ ਕਰ੍ਮਸ੍ਵਿਹ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।। ੩੦.

ਓ ਮੂੜ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਧਰਮ, ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਾਂਗਾ।

ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਮਤ੍ਕृਤੇ ਕ੍ਰੂਰਮृषੀਨ੍ ਵ੍ਯਾਹृਤਵਾਨਸਿ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸੁਰੈਰ੍ਯਜ੍ਞੇ ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।। ੩੦.

ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੂਜਣਗੇ।

ਹੁਤ੍ਵਾਹੁਤਿਂ ਤਤਃ ਕ੍ਰੂਰਃ ਅਪਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਸੁ। ਇਹੈਵ ਵਤ੍ਸ੍ਯਸਿ ਤਥਾ ਦਿਵਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ ।। ੩੦.

ਕਠੋਰ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਤਿਆਗ ਦੇਣਗੇ; ਤੂੰ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹੇਗੀ, ਸਵਰਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ।

ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਲੋਕਾਨਾਂ ਭੂਰ੍ਲੋਕਸ੍ਤ੍ਵਾਦਿਰੁਚ੍ਯਤੇ। ਤਮਹਂ ਧਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਨਿਦੇਸ਼ਾਤ੍ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ ।। ੩੦.

ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਧਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਧਾਰ ਲਵਾਂਗਾ।

ਅਸ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਵृਤਾ ਲੋਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਾਃ। ਤਾਨਹਂ ਧਾਰਯਾਮੀਹ ਸਤਤਂ ਨ ਤਵਾਜ੍ਞਯਾ ।। ੩੦.

ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਲੋਕ ਤੇ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ ਸਥਿਰ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਾਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।

ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਹਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤੇ ਚਾਪ੍ਯੇਕਤ੍ਰ ਭੁਞ੍ਜਤੇ। ਨਾਹਂ ਤੈਃ ਸਹ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਤੋ ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪृਥਕ੍। ਤਤੋ ਦੇਵੈਃ ਸ ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਨੇਜ੍ਯਤੇ ਪृਥਗਿਜ੍ਯਤੇ ।। ੩੦.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਵਿ੍ਯਵਸਥਾ ਇਕੱਠੇ ਭਾਗ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਣਗੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਤਤੋऽਭਿਵ੍ਯਾਹृਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਰੁਦ੍ਰੇਣਾਮਿਤਤੇਜਸਾ। ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇऽਨ੍ਤਰੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਾਨੁषੇष੍ਵਿਹ ।। ੩੦.

ਫਿਰ, ਅਤੁਟ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਯੁਗ ਛੱਡ ਕੇ ਇਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ।

ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਗृਹਪਤਿਂ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਜ੍ਞਾਨਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍। ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਨਾਮ ਮਹਾਯਜ੍ਞੈਃ ਸੋऽਯਜਦ੍ਦੈਵਤੈਃ ਸਹ ।। ੩੦.

ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਨਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਕੀਤੇ।

ਅਥ ਦੇਵੀ ਸਤੀ ਯਾ ਤੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤੇऽਨ੍ਤਰੇ। ਮੈਨਾਯਾਂ ਤਾਮੁਮਾਂ ਦੇਵੀਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਸ਼ੈਲਰਾਟ੍ ।। ੩੦.

ਫਿਰ ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮੈਨਾਕਾ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਈ।

ਸਾ ਤੁ ਦੇਵੀ ਸਤੀ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦੁਮਾऽਭਵਤ੍। ਸਹ ਵ੍ਰਤਾ ਭਵਸ੍ਯੈषਾ ਨ ਤਯਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਭਵਃ। ਯਾਵਦਿਚ੍ਛਤਿ ਸਂਸ੍ਥਾਤੁਂ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇष੍ਵਿਹ ।। ੩੦.

ਉਹੀ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤੀ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਮਾ ਬਣੀ। ਉਹ ਭਵ ਦੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿਚ ਜੁੜੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਭਵ ਉਸ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮਾਰੀਚਂ ਕਸ਼੍ਯਪਂ ਦੇਵੀ ਯਥਾਹਿਤਿਰਨੁਵ੍ਰਤਾ। ਸਾਧ੍ਯਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤੁ ਮਘਵਨ੍ਤਂ ਸ਼ਚੀ ਯਥਾ ।। ੩੦.

ਜਿਵੇਂ ਦੇਵੀ ਮਾਰੀਚ ਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਭੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਸ਼ਚੀ ਮਘਵਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਭੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।

ਵਿष੍ਣੁਂ ਕੀਰ੍ਤੀ ਰੁਚਿਃ ਸੂਰ੍ਯਂ ਵਸਿष੍ਠਞ੍ਚਾਪ੍ਯਰੂਨ੍ਧਤੀ। ਨੈਤਾਸ੍ਤੁ ਵਿਜਹਤ੍ਯੇਤਾਨ੍ ਭਰ੍ਤॄਨ੍ ਦੇਵ੍ਯਃ ਕਥਂਚਨ। ਆਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਕਲ੍ਪੇषੁ ਪੁਨਰ੍ਜਾਯਨ੍ਤਿ ਤੈਃ ਸਹ ।। ੩੦.

ਕੀਰਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰੁਚਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਨਾਲ — ਇਹ ਦੇਵੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਛੱਡਦੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਵਾਰੀ ਕਲਪ ਦੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਤੇ, ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।