ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਿਸ਼੍ਰਕੇਸ਼ੀ ਤਥਾ ਸ਼ਾਚੀ ਪਰ੍ਣਿਨੀ ਵਾਪ੍ਯਲਮ੍ਬੁषਾ। ਮਾਰੀਚੀ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ ਚੈਵ ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਵਰ੍ਣਾ ਤਿਲੋਤ੍ਤਮਾ ॥ ੮.

ਮਿਸ਼ਰਕੇਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਚੀ, ਪਰਣਿਨੀ, ਵਾਪ੍ਯਲੰਬੁਸ਼ਾ, ਮਾਰੀਚੀ, ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ, ਵਿਦ੍ਯੁਦਵਰਣਾ ਤੇ ਤਿਲੋਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

ਅਦ੍ਰਿਕਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣਾ ਚੈਵ ਦੇਵੀ ਰਮ੍ਭਾ ਮਨੋਰਮਾ। ਸੁਵਰਾ ਚ ਸੁਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਣਿਤਾ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ ॥ ੮.

ਅਦ੍ਰਿਕਾ, ਲਕਸ਼ਣਾ, ਦੇਵੀ, ਰੰਭਾ, ਮਨੋਰਮਾ, ਸੁਵਰਾ, ਸੁਬਾਹੁ, ਪੂਰਨਿਤਾ ਤੇ ਸੁਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾ ਸੁਗਨ੍ਧਾ ਚ ਸੁਦਨ੍ਤਾ ਸੁਰਸਾ ਤਥਾ। ਹੇਮਾਸਰਾ ਸੁਤੀ ਚੈਵ ਸੁਵृਤ੍ਤਾ ਕਮਲਾ ਚ ਯਾ ॥ ੮.

ਪੁੰਡਰੀਕਾ, ਸੁਗੰਧਾ, ਸੁਦੰਤਾ, ਸੁਰਸਾ, ਹੇਮਾਸਰਾ, ਸੁਤੀ, ਸੁਵ੍ਰਿੱਤਾ ਤੇ ਕਮਲਾ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਸੁਭੁਜਾ ਹਂਸਪਾਦਾ ਚ ਲੌਕਿਕ੍ਯੋऽਪ੍ਸਰਸਸ੍ਤਥਾ। ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸੋ ਹ੍ਯੇਤਾ ਮੌਨੇਯਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ॥ ੮.

ਸੁਭੁਜਾ, ਹੰਸਪਾਦਾ ਤੇ ਲੌਕਿਕੀ ਅਪਸਰਾ ਹਨ; ਇਹ ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾ ਮੁਨੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਨਾਮ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।

ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਣਾਂ ਦੁਹਿਤਰੋ ਮਯਾ ਯਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ। ਤਾਸਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾਨਿ ਮੇ ਸ਼੍ਰृਣੁ ॥ ੮.

ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਭ ਨਾਮ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਸੁਯਸ਼ਾ ਪ੍ਰਥਮਾ ਤਾਸਾਂ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵੀ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ । ਵਿਦ੍ਯਾਵਤੀ ਚਾਰੁਮੁਖੀ ਸੁਮੁਖੀ ਚ ਵਰਾਨਨਾ ॥ ੮.

ਸੁਯਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਗਾਂਧਰਵੀ; ਫਿਰ ਵਿਦ੍ਯਾਵਤੀ, ਚਾਰੁਮੁਖੀ, ਸੁਮੁਖੀ ਤੇ ਵਰਾਾਨਨਾ।

ਤਤ੍ਰੇਮੇ ਸੁਯਸ਼ਾਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ। ਪ੍ਰਚੇਤਸਃ ਸੁਤਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਮੇ ਸ਼੍ਰृਣੁ ॥ ੮.

ਇੱਥੇ ਸੁਯਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਵਿਰਲੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਕ੍ਸ਼ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ।

ਕਮ੍ਬਲੋ ਹਰਿਕੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਕਪਿਲਃ ਕਾਞ੍ਚਨਸ੍ਤਥਾ। ਮੇਘਮਾਲੀਤੁ ਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਗਣ ਏष ਉਦਾਹृਤਃ ॥ ੮.

ਕੰਬਲਾ, ਹਰਿਕੇਸ਼, ਕਪਿਲਾ, ਕਾਂਚਨਾ ਤੇ ਮੇਘਮਾਲੀ—ਇਹ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸੁਯਸ਼ਾਯਾ ਦੁਹਿਤਰਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰੋऽਪ੍ਸਰਸਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਤਾਸਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਵੈ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧਤ ॥ ੮.

ਸੁਯਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਧੀਆਂ, ਜੋ ਅਪਸਰਾ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਲੋਹੇਯੀ ਤ੍ਵਭਵਜ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਭਰਤਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍। ਕृਸ਼ਾਙ੍ਗੀ ਚ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਚ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਤਥਾ ॥ ੮.

ਲੋਹੇਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਭਰਤਾ; ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਂਗੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸ਼ਾਲ ਹਨ।

ਤਾਭ੍ਯੋऽਪਰੇ ਯਕ੍ਸ਼ਗਣਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ। ਉਤ੍ਪਾਦਿਤਾ ਵਿਸ਼ਾਲੇਨ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ॥ ੮.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਚਾਰ ਯਕ੍ਸ਼ ਸਮੂਹ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੇ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ।

ਲੋਹੇਯੋ ਭਰਤੇਯਸ਼੍ਚ ਕृਸ਼ਾਙ੍ਗੇਯਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਵਿਸ਼ਾਲੇਸ਼੍ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਥਿਤਾ ਗਣਾਃ ॥ ੮.

ਲੋਹੇਯ, ਭਰਤੇਯ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਂਗੇਯ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲੇਯ—ਇਹ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮੂਹ ਹਨ।

ਇਤ੍ਯੇਤੈਰਸੁਰੈਰ੍ਘੋਰੈਰ੍ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮੈਃ। ਲੋਕੈਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਗਣੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਲੋਕਾਲੋਕ ਵਿਦਾਂਵਰਾਃ ॥ ੮.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਸੁਰਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਯਕ੍ਸ਼ ਸਮੂਹ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੇ।

ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਾਥ ਵਾਲੇਯਾ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਉਤ੍ਪਾਦਿਤਾ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾ ਮਹਾਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨਾਯਕਾਃ ॥ ੮.

ਫਿਰ ਗੰਧਰਵ, ਜੋ ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਸਨ।

ਵਿਕ੍ਰਮੌਦਾਰ੍ਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ। ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਵਦਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥ ੮.

ਉਹ ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਦਿਲਦਾਰੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗਦੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਵਰ੍ਮਾ ਤਥੈਵ ਚ। ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੁਰ੍ਮਹਾਭਾਗਃ ਸੋਮਦਤ੍ਤੋऽਥ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਤਿਸ੍ਰੋ ਦੁਹਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਸਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ॥ ੮.

ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਚਿਤ੍ਰਵਰਮਨ ਵੀ, ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੁ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸੋਮਦੱਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹੁਣ ਦੱਸੇ ਜਾਣਗੇ।

ਪ੍ਰਥਮਾ ਤ੍ਵਗ੍ਨਿਕਾ ਨਾਮ ਕਮ੍ਬਲਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍। ਤਥਾ ਵਸੁਮਤੀ ਨਾਮ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮੌਜਸਃ ॥ ੮.

ਪਹਿਲੀ ਦਾ ਨਾਂ ਅਗਨਿਕਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਕੰਬਲਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਵਸੁਮਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀਅਤ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ।

ਤਾਭ੍ਯਃ ਪਰੇ ਕੁਮਾਰੇਣ ਗਣਾ ਉਤ੍ਪਾਦਿਤਾਸ੍ਤ੍ਵਿਮੇ। ਤ੍ਰਯੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦਾਃ ॥ ੮.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਗਰੁੱਪ ਪੈਦਾ ਹੋਏ — ਜੋ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰ ਸਨ।

ਆਗ੍ਨੇਯਾਃ ਕਾਮ੍ਬਲੇਯਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਵਸੁਮਤੀਸੁਤਾਃ। ਤੈਰ੍ਗਣੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਿਦਂ ਲੋਕਚਰਾਚਰਮ੍ ॥ ੮.

ਅਗਨਿਕਾ ਦੇ, ਕੰਬਲਾ ਦੇ, ਤੇ ਵਸੁਮਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਰੁੱਪਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਵਿਦ੍ਯਾਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਤੇਨੈਵ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਉਤ੍ਪਾਦਿਤਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਰੂਪਵਿਦ੍ਯਾਧਨੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ॥ ੮.

ਉਸੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੇ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ — ਜੋ ਸੋਹਣੇ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ।

ਤੇषਾਮੁਦੀਰ੍ਣ ਵੀਰ੍ਯਾਣਾਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਣਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਨਾਮਾਨਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾਨਿ ਸ਼੍ਰृਣੁਧ੍ਵਂ ਮੇ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਤਃ ॥ ੮.

ਉਹ ਗੰਧਰਵ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ।

ਹਿਰਣ੍ਯਰੋਮਾ ਕਪਿਲਃ ਸੁਲੋਮਾ ਮਾਗਧਸ੍ਤਥਾ। ਚਨ੍ਦ੍ਰਕੇਤੁਸ਼੍ਚ ਵੈ ਗਾਙ੍ਗੋ ਗੋਦਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਬਲਃ ॥ ੮.

ਹਿਰਣਯਰੋਮ, ਕਪਿਲ, ਸੁਲੋਮ, ਮਾਗਧ, ਚੰਦ੍ਰਕੇਤੁ ਗਾਂਗ, ਤੇ ਗੋਦ — ਇਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਮਹਾਵਿਦ੍ਯਾਵਦਾਤਾਨਾਂ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਨਾਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍। ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਰ੍ਹਿ ਗਣੋ ਦ੍ਵੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਸੁਲੋਚਨੇ ॥ ੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਤਪਸੀ ਹਨ। ਦੋ ਹੋਰ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਹਨ, ਓ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ।

ਸ਼ਿਵਾ ਚ ਸੁਮਨਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਭ੍ਯਾਮਪਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਉਤ੍ਪਾਦਿਤਾ ਵਿਸ਼੍ਰਵਸਾ ਵਿਦ੍ਯਾਚਰਣਗੋਚਰਾਃ ॥ ੮.

ਸ਼ਿਵਾ ਤੇ ਸੁਮਨਾ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਰਾਹੀਂ ਵੀ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਰਵਸ ਨੇ ਉਹ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਚਰਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ੈਵੇਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ੍ਤਥਾ ਸੌਮਨਸੋ ਗਣਾਃ। ਏਤੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਿਦਂ ਲੋਕਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਗਣੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ॥ ੮.

ਸ਼ਿਵੇਯਾ, ਜੋ ਬਹਾਦਰ ਹਨ, ਤੇ ਸੌਮਨਸਾ ਦੇ ਗਰੁੱਪ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਵਿਦਿਆਧਰ ਗਰੁੱਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਏਭ੍ਯੋऽਨੇਕਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ ਅਮ੍ਬਰਾਨ੍ਤਰਚਾਰਿਣਾਮ੍। ਲੋਕੇ ਗਣਸ਼ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਵਿਦ੍ਯਾਘਰਵਿਚੇष੍ਟਿਤਾਤ੍ ॥ ੮.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਸੰਖ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ — ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਗਰੁੱਪ ਬਣੇ।

ਅਸ਼੍ਵਮੁਖਾਸ਼੍ਚ ਤੇਨੈਵ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਉਤ੍ਪਾਦਿਤਾ ਹ੍ਯਸ਼੍ਵਮੁਖਾਃ ਕਿਨ੍ਨਰਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ ॥ ੮.

ਉਸੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੇ, ਘੋੜੇ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਕਿੰਨਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ — ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਘੋੜਾ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।

ਸਮੁਦ੍ਰਃ ਸੇਨਃ ਕਾਲਿਨ੍ਦੋ ਮਹਾਨੇਤ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਸੁਵਰ੍ਣਘੋषਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਮਹਾਘੋषਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ ੮.

ਸਮੁੰਦਰ, ਸੇਨਾ, ਕਾਲਿੰਦ, ਮਹਾਨੇਤਰ — ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਸੁਵਰਨਘੋਸ਼, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੇ ਮਹਾਘੋਸ਼ — ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ।

ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਰ੍ਹਿ ਗਣਃ ਕਿਨ੍ਨਰਾਣਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਹਯਾਨਨਾਨਾਂ ਵਿਦ੍ਵਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ॥ ੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਘੋੜਾ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।