ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਿਰਜਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਸੁਧਾਮਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਸੁਧਾਮਸੁਤਵੈਰਾਜਃ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਨ੍ਦਿਸ਼ਿ ਸਮਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ।। ੨੮.

ਵੀਰਜਾ ਦਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੁਧਾਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਸੁਧਾਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੈਰਾਜਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵੱਸ ਗਿਆ।

ਲੋਕਪਾਲਃ ਸੁਧਰ੍ਮ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਗੌਰੀਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਪਰ੍ਵਸਃ ਸਰ੍ਵਗਣਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੨੮.

ਜਗਤ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਗੌਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ੋਭਾ ਹੈ।

ਪਰ੍ਵਸਃ ਪਰ੍ਵਸਾਯਾਨ੍ਤੁ ਜਨਯਾਮਾਸ ਵੈ ਸੁਤੌ। ਯਜ੍ਞਵਾਮਞ੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਤਂ ਸੁਤਂ ਕਾਸ਼੍ਯਪਮੇਵ ਚ। ਤਯੋਰ੍ਗੋਤ੍ਰਕਰੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਤੌ ਜਾਤੌ ਧਰ੍ਮਨਿਸ਼੍ਵਿਤੌ ।। ੨੮.

ਪਰਵਸਾ ਨੇ ਪਰਵਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ: ਯਜ੍ਯਵਾਮਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਯਪ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੁਲ ਨਵੇਂ ਬਣੇ।

ਸ੍ਮृਤਿਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਿਰਸਃ ਪਤ੍ਨੀ ਜਜ੍ਞੇ ਤਾਵਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵੌ। ਪੁਤ੍ਰੌ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਵਤਸ੍ਰਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਯਾਸ੍ਤਾ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ।। ੨੮.

ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਆਂਗਿਰਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨੇ ਉਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਕੁਝ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ; ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਧੀਆਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।

ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਕੁਹੂਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਕਾ ਚਾਨੁਮਤਿਸ੍ਤਥਾ। ਤਥੈਵ ਭਰਤਾਗ੍ਨਿਞ੍ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਤਾਵੁਭੌ ।। ੨੮.

ਸਿਨੀਵਾਲੀ, ਕੁਹੂ, ਰਾਕਾ ਅਤੇ ਅਨੁਮਤੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰਤਅਗਨੀ ਅਤੇ ਕੀਰਤਿਮੰਤ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀ।

ਅਗ੍ਨੇਃ ਪੁਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਂ ਸਂਹੂਤੀ ਸੁषੁਵੇ ਪ੍ਰਭੁਮ੍। ਹਿਰਣ੍ਯਰੋਮਾ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ਮਾਰੀਚ੍ਯਾਮੁਦਪਾਦਯਤ੍। ਆਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਸ੍ਥਾਯੀ ਲੋਕਪਾਲਃ ਸਵੈ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੨੮.

ਅਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪਰਜਨਿਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਮਾਰੀਚੀ ਨੇ ਹਿਰਣਯਰੋਮਾ ਪਰਜਨਿਆ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜਜ੍ਞੇ ਕੀਰ੍ਤਿਮਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਧੇਨੁਕਾ ਤਾਵਕਲ੍ਮषੌ। ਵਰਿष੍ਠਂ ਧृਤਿਮਨ੍ਤਞ੍ਚਾਪ੍ਯੁਭਾਵਙ੍ਗਿਰਸਾਂ ਵਰੌ ।। ੨੮.

ਕੀਰਤਿਮੰਤ ਤੋਂ ਧੇਨੁਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਦੋਵੇਂ ਕੁਝ ਦਾਗ ਵਾਲੇ; ਵਰੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਿਮੰਤ, ਦੋਵੇਂ ਆਂਗਿਰਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਹਨ।

ਤਯੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪੌਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇऽਤੀਤਾ ਵੈ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਅਨਸੂਯਾਪਿ ਜਜ੍ਞੇ ਤਾਨ੍ ਪੁਲਹਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ।। ੨੮.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰ, ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਹ ਦੇ ਲਈ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ।

ਕਨ੍ਯਾਞ੍ਚੈਵ ਸ਼੍ਰੁਤਿਂ ਨਾਮ ਮਾਤਾ ਸ਼ਙ੍ਖਪਦਸ੍ਯ ਯਾ। ਕਰ੍ਦਮਸ੍ਯ ਤੁ ਯਾ ਪਤ੍ਨੀ ਪੁਲਹਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ।। ੨੮.

ਧੀ 'ਸ਼੍ਰੁਤੀ', ਜੋ ਸ਼ੰਖਪਦ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰਦਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤੇ ਪੁਲਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਵੀ।

ਸਤ੍ਯਨੇਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਹਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਆਪੋਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸ਼ਨੀਵਰਃ। ਸੋਮਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਤੇषਾਮਾਸੀਤ੍ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇऽਨ੍ਤਰੇ। ਯਾਮੇऽਤੀਤੇ ਸਹਾਤੀਤਾਃ ਪਞ੍ਚਾਤ੍ਰੇਯਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ।। ੨੮.

ਸਤ੍ਯਨੇਤਰ, ਹਵ੍ਯ, ਆਪੋਮੂਰਤੀ, ਸ਼ਨੀਵਰ, ਅਤੇ ਸੋਮ — ਇਹ ਪੰਜ ਜਣੇ ਸ੍ਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸਨ; ਜਦ ਉਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਪੰਜ ਆਤ੍ਰੇਯਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ।

ਤੇषਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪੌਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯਤ੍ਰਿਣਾ ਵੈ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇऽਨ੍ਤਰੇ ਯਾਮੇ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।। ੨੮.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਆਤ੍ਰੀ ਰਾਹੀਂ, ਸ੍ਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ।

ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾਂ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਭਾਰ੍ਯਾਯਾਂ ਦਤ੍ਤਾਲਿਸ੍ਤਤ੍ਸੂਤੋऽਭਵਤ੍। ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਸੋऽਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇऽਨ੍ਤਰੇ। ਮਧ੍ਯਮੋ ਦੇਵਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਵਿਨੀਤੋ ਨਾਮ ਤੇ ਤ੍ਰਯਃ ।। ੨੮.

ਪ੍ਰੀਤੀ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤੋਂ ਦੱਤਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ੍ਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਗਸਤਿਆ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਮੱਧਯਮ, ਦੇਵਬਾਹੁ ਅਤੇ ਵਿਨੀਤ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਨਾਮ ਹਨ।

ਸ੍ਵਸਾ ਯਵੀਯਸੀ ਤੇषਾਂ ਸਦ੍ਵਤੀ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ। ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਜਨਨੀ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾ ਪਤ੍ਨੀ ਤ੍ਵਗ੍ਨੇਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਸ਼ੁਭਾ ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ऋषੇਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰੀਤਿਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ। ਦਤ੍ਤਾਲੇਃ ਸੁषੁਵੇ ਪਤ੍ਨੀ ਸੁਜਙ੍ਘਾਦੀਨ੍ ਬਹੂਨ੍ ਸੁਤਾਨ੍। ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਾ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇऽਨ੍ਤਰੇ ।। ੨੮.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਭੈਣ, ਜੋ ਸਦਵਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਪਰਜਨਿਆ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਮਾਂ ਸੀ, ਜੋ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਪੁਲਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਪ੍ਰੀਤੀ ਦੇ ਧੀਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ; ਦੱਤਾਲੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਸੁਜੰਘਾ ਆਦਿ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਪੌਲਸਤਿਆ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਤੇ ਸ੍ਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਤੁ ਸੁषੁਵੇ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਪੁਲਹਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ। ਤੇ ਨਾਗ੍ਨਿਵਰ੍ਚਸਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇषਾਂ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ ।। ੨੮.

ਕਸ਼ਮਾ ਨੇ ਪੁਲਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਉਹ ਸਭ ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਪੱਕੀ ਹੈ।

ਕਰ੍ਦਮਸ਼੍ਚਾਮ੍ਬਰੀषਸ਼੍ਚ ਸਹਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚੇਤਿ ਤੇ ਤ੍ਰਯਃ । ऋषਿਰ੍ਧਨਕਪੀਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਭਾ ਕਨ੍ਯਾ ਚ ਪੀਵਰੀ ।। ੨੮.

ਕਰਦਮ, ਆਂਬਰੀਸ਼ ਅਤੇ ਸਹਿਸ਼ਣੁ — ਇਹ ਤਿੰਨ; ਰਿਸ਼ੀ ਧਨਕਪੀਵਾਂਸ਼, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧੀ ਪੀਵਰੀ।

ਕਰ੍ਦਮਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ਪਤ੍ਨੀ ਆਤ੍ਰੇਯ੍ਯ ਜਨਯਤ੍ਸੁਤਾਨ੍। ਪੁਤ੍ਰਂ ਸ਼ਙ੍ਖਪਦਞ੍ਚੈਵ ਕਨ੍ਯਾਂ ਕਾਮ੍ਯਾਂ ਤਥੈਵ ਚ ।। ੨੮.

ਕਰਦਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਨੇ ਆਤ੍ਰੇਯਾ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ: ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੰਖਪਦ ਅਤੇ ਧੀ ਕਾਮਿਆ।

ਸ ਵੈ ਸ਼ਹ੍ਖਪਦਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਲੋਕਪਾਲਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਰਤਃ ਸਾਮ੍ਯਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤੇ ।। ੨੮.

ਸ਼ੰਖਪਦ, ਜੋ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਜਗਤ ਦਾ ਰੱਖਵਾਲਾ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬਣਿਆ; ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਟਿਕਿਆ, ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸਾ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।

ਕਾਮ੍ਯਾ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤਾਲ੍ਲੇਭੇ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਸਮਾਨ੍ ਸੁਤਾਨ੍। ਦਸ਼ਕਨ੍ਯਾਦ੍ਵਯਞ੍ਚੈਵ ਯੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਮ੍ ।। ੨੮.

ਕਾਮਿਆ ਨੇ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਪਾਏ, ਜੋ ਸ੍ਵਾਯੰਭੂ ਵਰਗੇ ਸਨ; ਦਸ ਧੀਆਂ ਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ।

ਪੁਤ੍ਰੋ ਧਨਕਪੀਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸਹਿष੍ਣੁਰ੍ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਯਸ਼ੋਧਾਰੀ ਵਿਜਜ੍ਞੇ ਵੈ ਕਾਮਦੇਵਃ ਸੁਮਧ੍ਯਮਃ ।। ੨੮.

ਧਨਕਪੀਵਾਂਸ਼, ਜੋ ਸਹਿਸ਼ਣੁ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਯਸ਼ੋਧਾਰੀ ਨੇ ਕਾਮਦੇਵ, ਜੋ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਮਧੁਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

ऋਤੋਃ ਕ੍ਰਤੁਸਮਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਜਜ੍ਞੇ ਸਨ੍ਤਤਿਃ ਸ਼ੁਭਾ। ਨੈषਾਂ ਭਾਰ੍ਯਸ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਹ੍ਯੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵ ਰੇਤਸਃ। षष੍ਟ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ।। ੨੮.

ਰਿਤਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਇਰਾਦੇ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਵੰਸ਼ ਆਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਬੀਜ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਲਖਿਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਰੁਣਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਦਿਵਾਕਰਮ੍। ਆਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇ ਪਤਙ੍ਗਸਹਚਾਰਿਣਃ ।। ੨੮.

ਉਹ ਅਰੁਣ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ। ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਲੈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।

ਸ੍ਵਸਾਰੌ ਤੁ ਯਵੀਯਸ੍ਯੌ ਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਮਸੁਮਤੀ ਚ ਤੇ। ਪਰ੍ਵਸਸ੍ਯ ਸ੍ਨੁषੇ ਤੇ ਵੈ ਪੂਰ੍ਣਮਾਸਸੁਤਸ੍ਯ ਵੈ ।। ੨੮.

ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ, ਪੁਣ੍ਯਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸੁਮਤੀ, ਪਰਵਸਾ ਦੀਆਂ ਵੁਹੋਣੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਪੂਰਨਮਾਸਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

ਊਰ੍ਜਾਯਾਨ੍ਤੁ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾ ਵੈ ਸਪ੍ਤ ਜਜ੍ਞਿਰੇ। ਜ੍ਯਾਯਸੀ ਚ ਸ੍ਵਸਾ ਤੇषਾਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ ।। ੨੮.

ਉਰਜਾ ਤੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਪੁੰਡਰੀਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਅਕਲ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਜਨਨੀ ਸਾ ਦ੍ਯੁਤਿਮਤਃ ਪਾਣ੍ਡੋਸ੍ਤੁ ਮਹਿषੀ ਪ੍ਰਿਯਾ । ਅਸ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਿਮੇ ਯਵੀਯਾਂਸੋ ਵਾਸਿष੍ਠਾਃ ਸਪ੍ਤ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ।। ੨੮.

ਉਹ ਦਿਉਤਿਮਤ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡੁ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਮਹਿਸ਼ੀ ਬਣੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਸੱਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਰਜਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਰ੍ਦ੍ਧਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਸਵਨਸ਼੍ਚਾਧਨਸ਼੍ਚ ਯਃ। ਸੁਤਪਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲ ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੨੮.

ਰਜਸ, ਅਰਧਬਾਹੁ, ਸਵਨਾ, ਆਧਨਾ, ਸੁਤਪਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਲਾ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਰਜਸੋ ਵਾਪ੍ਯਜਨਯਨ੍ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੀ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਰਾਜਨ੍ਯਂ ਕੇਤੁਮਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍ ।। ੨੮.

ਰਜਸ ਤੋਂ ਮਾਰਕੰਡੇਈ ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੇਤੁਮਤ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

ਗੋਤ੍ਰਾਣਿ ਨਾਮਭਿਸ੍ਤੇषਾਂ ਵਾਸਿष੍ਠਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇਨ੍ਤਰੇऽਤੀਤਾਸ੍ਤ੍ਵਗ੍ਨੇਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰृਣੁਤ ਪ੍ਰਜਾਃ ।। ੨੮.

ਹੁਣ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਗੋਤਾਂ ਅਤੇ ਨਾਂ ਸੁਣੋ। ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ — ਹੁਣ ਅਗਨੀ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।

ਇਤ੍ਯੇष ऋषਿਸਰ੍ਗਸ੍ਤੁ ਸਾਨੁਬਨ੍ਧਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ। ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚਾਪ੍ਯਗ੍ਨੇਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰृਣੁਤ ਪ੍ਰਜਾਃ ।। ੨੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅਗਨੀ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।

ਯੋऽਸਾਵਗ੍ਨਿਰਭਿਮਾਨੀ ਹ੍ਯਾਸੀਤ੍ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇऽਨ੍ਤਰੇ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਾਹਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ।। ੨੯.

ਉਹ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮੁਖੀ ਦੇਵਤਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਸਵਾਹਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।