ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਵਸ੍ਯ ਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਤੁ ਤਨੁਰਾਪਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਤੁ ਵੈ । ਤਸ੍ਯੋषਾऽਤ੍ਰ ਸ੍ਮृਤਾ ਪਤ੍ਨੀ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯੁਸ਼ਨਾ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੨੭.

ਭਵ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸੂਰਤ ਪਾਣੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸ਼ਾ ਹੈ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ਼ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਰ੍ਵਸ੍ਯ ਯਾ ਤृਤੀਯਾ ਤੁ ਨਾਮ ਭੂਮਿਸ੍ਤਨੁਃ ਸ੍ਮृਤਾ। ਪਤ੍ਨੀ ਤਸ੍ਯ ਵਿਕੇਸ਼ੀਤਿ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਾਰਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੨੭.

ਸ਼ਰਵ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸੂਰਤ ਧਰਤੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਿਕੇਸ਼ੀ ਹੈ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਾਰਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਈਸ਼ਾਨਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਸ੍ਯ ਚ ਯਾ ਤਨੁਃ। ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਸ਼ਿਵਾ ਨਾਮ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਮਨੋਜਵਃ ।। ੨੭.

ਈਸ਼ਾਨ ਦੀ ਚੌਥੀ ਸੂਰਤ, ਜੋ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਿਵਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੈ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਮਨੋਜਵ ਹੈ।

ਨਾਮ੍ਨਾ ਪਸ਼ੁਪਤੇਰ੍ਯਾ ਤੁ ਤਨੁਰਗ੍ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸ੍ਮृਤਾ। ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਸ੍ਮृਤਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੁਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੨੭.

ਜਿਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਜਣਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅੱਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ੍ਵਾਹਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਕੰਦ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਾਮ੍ਨਾ षष੍ਠਸ੍ਯ ਯਾ ਭੀਮਾ ਤਨੁਰਾਕਾਸ਼ ਉਚ੍ਯਤੇ। ਦਿਸ਼ਃ ਪਤ੍ਨ੍ਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਸੁਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੨੭.

ਛੇਵਾਂ ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਸਾਵਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਗ੍ਰਾ ਤਨੁਃ ਸਪ੍ਤਮੀ ਯਾ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸ੍ਮृਤਾ। ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਪਤ੍ਨੀ ਸ੍ਮृਤਾ ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤਾਨਃ ਪੁਤ੍ਰ ਉਚ੍ਯਤੇ ।। ੨੭.

ਸੱਤਵਾਂ ਜੋ ਤੀਖਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਦীক্ষਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦীক্ষਾ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਾਮ੍ਨਾऽष੍ਟਮਸ੍ਯ ਮਹਤਸ੍ਤਨੁਰ੍ਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਪਤ੍ਨੀ ਤੁ ਰੋਹਿਣੀ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਬੁਧਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੨੭.

ਅੱਠਵਾਂ ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਚੰਦਰਮਾ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰੋਹਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਧ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੇਤਾਸ੍ਤਨਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਾਮਭਿਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ। ਤਾਸ੍ਤੁ ਵਨ੍ਦ੍ਯ ਨਮਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਨਾਮ ਤਨੂषੁ ਵੈ ।। ੨੭.

ਇਹ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਹਨ ਜੋ ਨਾਮਾਂ ਸਮੇਤ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਭਕ੍ਤੇਃ ਸੂਰ੍ਯੇऽਪ੍ਸੁ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵਾਯ੍ਵਗ੍ਨਿਵ੍ਯੋਮਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇ। ਤਥਾ ਚ ਵੈ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਿ ਤਨੁਭਿਰ੍ਨਾਮਭਿਃ ਸਹ। ਪ੍ਰਜਾਵਾਨੇਤਿ ਸਾਯੁਜ੍ਯਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਨਰੋ ਹਿ ਸਃ ।। ੨੭.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਆਕਾਸ਼, ਦীক্ষਾ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਆਦਿਕ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਨਾਮਾਂ ਸਮੇਤ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੇਤਦ੍ਵੋ ਮਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਭੀਮਸ੍ਯ ਤਦ੍ਯਸ਼ਃ। ਸ਼ਨ੍ਨੋऽਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਪਦੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਨ੍ਨੋऽਸ੍ਤੁ ਚ ਚਤੁष੍ਪਦੇ ।। ੨੭.

ਇਹ ਭੀਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।

ਏਤਤ੍ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਿਦਾਨਂ ਵਸ੍ਤਨੂਨਾਂ ਨਾਮਭਿਃ ਸਹ। ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਭृਗੋਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰृਣੁਤ ਪ੍ਰਜਾਃ ।। ੨੭.

ਇਹ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ, ਲੋਕੋ! ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।

ਭृਗੋਃ ਖ੍ਯਾਤਿਰ੍ਵਿਜਜ੍ਞੇऽਥ ਈਸ਼੍ਵਰੌ ਸੁਖਦੁਃਖਯੋਃ। ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਪ੍ਰਦਾਤਾਰੌ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਭृਤਾਮਿਹ। ਦੇਵੌ ਧਾਤਾਵਿਧਾਤਾਰੌ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਵਿਚਾਰਿਣੌ ।। ੨੮.

ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਧੀ ਖਿਆਤੀ ਜਨਮੀ। ਫਿਰ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਧਾਤਾ ਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਨਮੇ।

ਤਯੋਰ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਤੁ ਭਗਿਨੀ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਲੋਕਭਾਵਿਨੀ। ਸਾ ਤੁ ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਪਤਿਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਮ੍। ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਜੌ ਸਾਧ੍ਵੀ ਬਲੋਤ੍ਸਾਹੌ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ।। ੨੮.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਹਾਰ ਦੇਵੀ ਲਛਮੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਹਣੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਬਲੋਤਸਾਹ ਅਤੇ ਉਤਸਾਹ ਨਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ।

ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਮਾਨਸਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਦਿਵ੍ਯਚਾਰਿਣਃ। ਯੇ ਵਹਨ੍ਤਿ ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ।। ੨੮.

ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਵਯ ਜੀਵ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਰਥ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਦ੍ਵੇ ਤੁ ਕਨ੍ਯੇ ਸ੍ਮृਤੇ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯੇ ਵਿਧਾਤੁਰ੍ਧਾਤੁਰੇਵ ਚ। ਆਯਤਿਰ੍ਨਿਯਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਤਯੋਃ ਪੁਤ੍ਰੌ ਦृਢਵ੍ਰਤੌ ।। ੨੮.

ਦੋ ਧੀਆਂ ਵਿਧਾਤਾ ਅਤੇ ਧਾਤਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਯਤੀ ਅਤੇ ਨਿਯਤੀ, ਜੋ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

ਪਾਣ੍ਡੁਸ਼੍ਚੈਵ ਮृਕਣ੍ਡੁਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋਸ਼ੌ ਸਨਾਤਨੌ। ਮਨਸ੍ਵਿਨ੍ਯਾਂ ਮृਕਣ੍ਜੋਸ਼੍ਚ ਮਾਰ੍ਕ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਬਭੂਵ ਹ ।। ੨੮.

ਪਾਂਡੂ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ, ਜੋ ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਹਨ, ਜਨਮੇ। ਮਨਸਵਿਨੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਤੋਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਜਨਮਿਆ।

ਸੁਤੋ ਵੇ ਦਸ਼ਿਰਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨ੍ਯਾਯਾਮਜਾਯਤ। ਪੀਵਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਵੇਦਸ਼ਿਰਸਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਵਂਸ਼ਕਰਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਮਾਰ੍ਕ੍ਕਣ੍ਡੇਯਾ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਾ ऋषਯੋ ਵੇਦਪਾਰਗਾਃ ।। ੨੮.

ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਤੋਂ ਮੂਰਧਨਿਆ ਰਾਹੀਂ ਵੇਦਸ਼ਿਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਪੀਵਰੀ ਤੋਂ ਵੇਦਸ਼ਿਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਨਾਮਕ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ।

ਪਾਣ੍ਡੋਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਯਾਂ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨਾਤ੍ਮਜੋऽਭਵਤ੍। ਉਤ੍ਪਨ੍ਨੌ ਦ੍ਯੁਤਿਮਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸृਜਵਾਨਸ਼੍ਚ ਤਾਵੁਭੌ। ਤਯੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪੌਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਭਾਰ੍ਗਵਾਣਾਂ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍। ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇऽਨ੍ਤਰੇऽਤੀਤੇ ਮਰੀਚੇਃ ਸ਼੍ਰृਣੁਤ ਪ੍ਰਜਾਃ ।। ੨੮.

ਪਾਂਡੂ ਅਤੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾ ਤੋਂ ਦਿਉਤਿਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਦਿਉਤਿਮਾਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਜਵਾਨ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤ੍ਰ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨਵੰਤਰੇ ਵਿਚ, ਮਰੀਚੀ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਸੁਣੋ।

ਪਤ੍ਨੀ ਮਰੀਚੇਃ ਸਮ੍ਭੂਤਿਰ੍ਵਿਜਜ੍ਞੇ ਸਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵਮ੍। ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਪੂਰ੍ਣਮਾਸਂ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਵੇਮਾ ਵਿਬੋਧਤ। ਕੁष੍ਟਿਃ ਪृष੍ਟਿਸ੍ਤ੍ਵਿषਾ ਚੈਵ ਤਥਾ ਚਾਪਚਿਤਿਃ ਸ਼ੁਭਾ ।। ੨੮.

ਮਰੀਚੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੰਭੂਤੀ, ਜੋ ਆਪ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪੂਰਨਿਮਾ ਜਨਮੀ ਅਤੇ ਇਹ ਧੀਆਂ ਵੀ: ਕੁਸ਼ਟੀ, ਪૃਸ਼ਟੀ, ਤਵਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੁਭ ਅਪਚਿਤੀ।

ਪੂਰ੍ਣਮਾਸਃ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵੌ ਪੁਤ੍ਰਾਵੁਦਪਾਦਯਤ੍। ਵਿਰਜਞ੍ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਂ ਪਰ੍ਵ੍ਵਸਞ੍ਚੈਵ ਤਾਵੁਭੌ ।। ੨੮.

ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ: ਵੀਰਜਾ ਅਤੇ ਧਰਮਿਸ਼ਠ, ਅਤੇ ਪਰਵਸਾ ਵੀ।

ਵਿਰਜਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਸੁਧਾਮਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਸੁਧਾਮਸੁਤਵੈਰਾਜਃ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਨ੍ਦਿਸ਼ਿ ਸਮਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ।। ੨੮.

ਵੀਰਜਾ ਦਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੁਧਾਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਸੁਧਾਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੈਰਾਜਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵੱਸ ਗਿਆ।

ਲੋਕਪਾਲਃ ਸੁਧਰ੍ਮ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਗੌਰੀਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਪਰ੍ਵਸਃ ਸਰ੍ਵਗਣਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੨੮.

ਜਗਤ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਗੌਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ੋਭਾ ਹੈ।

ਪਰ੍ਵਸਃ ਪਰ੍ਵਸਾਯਾਨ੍ਤੁ ਜਨਯਾਮਾਸ ਵੈ ਸੁਤੌ। ਯਜ੍ਞਵਾਮਞ੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਤਂ ਸੁਤਂ ਕਾਸ਼੍ਯਪਮੇਵ ਚ। ਤਯੋਰ੍ਗੋਤ੍ਰਕਰੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਤੌ ਜਾਤੌ ਧਰ੍ਮਨਿਸ਼੍ਵਿਤੌ ।। ੨੮.

ਪਰਵਸਾ ਨੇ ਪਰਵਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ: ਯਜ੍ਯਵਾਮਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਯਪ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੁਲ ਨਵੇਂ ਬਣੇ।

ਸ੍ਮृਤਿਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਿਰਸਃ ਪਤ੍ਨੀ ਜਜ੍ਞੇ ਤਾਵਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵੌ। ਪੁਤ੍ਰੌ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਵਤਸ੍ਰਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਯਾਸ੍ਤਾ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ।। ੨੮.

ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਆਂਗਿਰਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨੇ ਉਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਕੁਝ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ; ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਧੀਆਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।

ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਕੁਹੂਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਕਾ ਚਾਨੁਮਤਿਸ੍ਤਥਾ। ਤਥੈਵ ਭਰਤਾਗ੍ਨਿਞ੍ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਤਾਵੁਭੌ ।। ੨੮.

ਸਿਨੀਵਾਲੀ, ਕੁਹੂ, ਰਾਕਾ ਅਤੇ ਅਨੁਮਤੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰਤਅਗਨੀ ਅਤੇ ਕੀਰਤਿਮੰਤ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀ।

ਅਗ੍ਨੇਃ ਪੁਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਂ ਸਂਹੂਤੀ ਸੁषੁਵੇ ਪ੍ਰਭੁਮ੍। ਹਿਰਣ੍ਯਰੋਮਾ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ਮਾਰੀਚ੍ਯਾਮੁਦਪਾਦਯਤ੍। ਆਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਸ੍ਥਾਯੀ ਲੋਕਪਾਲਃ ਸਵੈ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੨੮.

ਅਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪਰਜਨਿਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਮਾਰੀਚੀ ਨੇ ਹਿਰਣਯਰੋਮਾ ਪਰਜਨਿਆ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜਜ੍ਞੇ ਕੀਰ੍ਤਿਮਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਧੇਨੁਕਾ ਤਾਵਕਲ੍ਮषੌ। ਵਰਿष੍ਠਂ ਧृਤਿਮਨ੍ਤਞ੍ਚਾਪ੍ਯੁਭਾਵਙ੍ਗਿਰਸਾਂ ਵਰੌ ।। ੨੮.

ਕੀਰਤਿਮੰਤ ਤੋਂ ਧੇਨੁਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਦੋਵੇਂ ਕੁਝ ਦਾਗ ਵਾਲੇ; ਵਰੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਿਮੰਤ, ਦੋਵੇਂ ਆਂਗਿਰਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਹਨ।

ਤਯੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪੌਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇऽਤੀਤਾ ਵੈ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਅਨਸੂਯਾਪਿ ਜਜ੍ਞੇ ਤਾਨ੍ ਪੁਲਹਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ।। ੨੮.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰ, ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਹ ਦੇ ਲਈ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ।

ਕਨ੍ਯਾਞ੍ਚੈਵ ਸ਼੍ਰੁਤਿਂ ਨਾਮ ਮਾਤਾ ਸ਼ਙ੍ਖਪਦਸ੍ਯ ਯਾ। ਕਰ੍ਦਮਸ੍ਯ ਤੁ ਯਾ ਪਤ੍ਨੀ ਪੁਲਹਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ।। ੨੮.

ਧੀ 'ਸ਼੍ਰੁਤੀ', ਜੋ ਸ਼ੰਖਪਦ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰਦਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤੇ ਪੁਲਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਵੀ।