ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਞ੍ਚਾਪ੍ਰਕਾਸ਼ਞ੍ਚ ਜਙ੍ਗਮਂ ਸ੍ਥਾਵਰਞ੍ਚ ਯਤ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਰੁਦ੍ਰਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕਮ੍ ।। ੨੫.

ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਖਾਈ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਨਾ ਵਿਖਾਈ ਦੇਂਦਾ, ਚਲਦਾ ਫਿਰਦਾ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਅਹਮਗ੍ਨਿਰ੍ਭਵਾਨ੍ ਸੋਮੋ ਭਵਾਨ੍ ਰਾਤ੍ਰਿਰਹਂ ਦਿਨਮ੍। ਭਵਾਨृਤਮਹਂ ਸਤ੍ਯਂ ਭਵਾਨ੍ ਕ੍ਰਤੁਰਹਂ ਫਲਮ੍ ।। ੨੫.

ਮੈਂ ਅੱਗ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸੋਮ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਰਾਤ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਦਿਨ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਸੱਚ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਹਕੀਕਤ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਯੱਗ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਹਾਂ।

ਭਵਾਨ੍ ਜ੍ਞਾਨਮਹਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਯਜ੍ਜਪਿਤ੍ਵਾ ਸਦਾ ਜਨਾਃ । ਮਾਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਯਿ ਪ੍ਰੀਤੇ ਜਨਾਃ ਸੁਕृਤਕਾਰਿਣਃ। ਆਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹਿਤਾ ਚੈਵ ਗਤਿਰ੍ਨਾਨ੍ਯਾ ਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯੇ ।। ੨੫.

ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜੋ ਲੋਕ ਸਦਾ ਜਪਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇਂ, ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।

ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪੁਰੁषਂ ਸ਼ਿਵਮ੍। ਭਵਾਨਰ੍ਦ੍ਧਸ਼ਰੀਰਂ ਮੇ ਤ੍ਵਹਨ੍ਤਵ ਯਥੈਵ ਚ ।। ੨੫.

ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਜਾਣ, ਮੈਨੂੰ ਪੁਰਖ ਸ਼ਿਵ ਜਾਣ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ।

ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਹਮ੍ਮਹ੍ਯਂ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਵਾਮੇਤਰਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਤ੍ਵਹਂ ਵੈ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ ।। ੨੫.

ਮੈਂ ਖੱਬਾ ਪਾਸਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸ਼ਿਆਮ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਹਾਂ।

ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਮੇ ਹ੍ਵਦਯਂ ਵਿष੍ਣੋ ਤਵ ਚਾਹਂ ਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਭਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾਹਮਧਿਦੈਵਤਮ੍ ।। ੨੫.

ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਹੈਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਾ ਹਾਂ।

ਤਦੇਹਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇ ਵਤ੍ਸ ਗਮਿष੍ਯਾਮ੍ਯਮ੍ਬੁਦਪ੍ਰਭ। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਦੇਵੋऽਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੨੫.

ਤਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ, ਪੁੱਤ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਨਜ਼ਰੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਤਃ ਸੋऽਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੇ ਦੇਵੇ ਸਂਪ੍ਰਹृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਪੁਨਃ। ਅਸ਼ੇਤ ਸ਼ਯਨੇ ਭੂਪ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਜਲੇ ਹਰਿਃ ।। ੨੫.

ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਹਰਿ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੇਜ ਤੇ ਲੇਟ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

ਤਂ ਪਦ੍ਮਂ ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭਾਭਂ ਪਦ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪਦ੍ਮਸਮ੍ਭਵਃ। ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟਮਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਭੇਜੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤਦਾਸਨਮ੍ ।। ੨੫.

ਉਸ ਪਦਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਦਮ ਦੇ ਗਰਭ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਪਦਮ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਦਮ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਸਲੀ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਠਕ ਲੈ ਲਈ।

ਅਥ ਦੀਰ੍ਘਣ ਕਾਲੇਨ ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯਪ੍ਰਤਿਮਾਵੁਭੌ। ਮਹਾਬਲੌ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਮਧੁਕੈਟਭੌ ।। ੨੫.

ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਥੇ ਹੀ, ਦੋ ਅਦੁੱਤੀਏ ਭਰਾ, ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਤੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

ਊਚਤੁਸ਼੍ਵੈਵ ਵਚਨਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਵੈ ਨੌ ਭਵਿष੍ਯਸਿ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਂ ਗਤਾਵੁਭੌ ।। ੨੫.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਖਾਣ ਬਣੇਂਗਾ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਉਥੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

ਦਾਰੁਣਨ੍ਤੁ ਤਯੋਰ੍ਭਾਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਕਰਸਮ੍ਭਵਃ । ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਚਾਤ੍ਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਞਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ।। ੨੫.

ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਕਮਲ ਵਿਚੋਂ ਜੰਮੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਕਰ੍ਣਿਕਾਘਟਨਂ ਭੂਯੋ ਨਾਭ੍ਯਜਾਨਾਦ੍ਯਦਾ ਗਤਿਮ੍। ਤਤਃ ਸ ਪਦ੍ਮਨਾਲੇਨ ਅਵਤੀਰ੍ਯ੍ਯ ਰਸਾਤਲਮ੍। ਕृष੍ਣਾਜਿਨੋਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਨ੍ਦਦृਸ਼ੇऽਨ੍ਤਰ੍ਜਲੇ ਹਰਿਮ੍ ।। ੨੫.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਮਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਭਾਗ ਦੀ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਰਾਹੀਂ ਹੇਠਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੇਖਿਆ।

ਸ ਚ ਤਂ ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਵਿਬੁਦ੍ਧਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਮੇ ਭਯਂ ਦੇਵ ਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਸ਼ਙ੍ਕੁਰੁ ।। ੨੫.

ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਤੇ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਭੂਤਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਉੱਠ, ਸੋਚ!'

ਤਤਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਪ੍ਰਹਾਸਮਰਿਨ੍ਦਮਃ। ਨ ਭੇਤਵ੍ਯਂ ਨ ਭੇਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮੁਨਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।। ੨੫.

ਫਿਰ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਆਪ ਹੀ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਡਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਡਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।'

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾ ਚੋਕ੍ਤਂ ਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਮੇ ਮਹਦ੍ਭਯਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭੂਤਾਦਿਵਾਕ੍ਯੈਸ੍ਤੌ ਦੈਤ੍ਯੌ ਤ੍ਵਂ ਨਾਸ਼ਯਿष੍ਯਸਿ ।। ੨੫.

'ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਭੂਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਰ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ, ਭੂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਬਚਨ ਆਖੇ ਜਾਣਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਹ ਦੋ ਦੈਤ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ।'

ਭੂਰ੍ਭੂਵਃਸ੍ਵਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵਂ ਵਿਵਿਸ਼ੁਸ੍ਤਮਯੋਨਿਜਮ੍ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵਾਸੀਨਮਾਗਤਮ੍ ।। ੨੫.

ਫਿਰ ਭੂ, ਭੂਵਹ ਅਤੇ ਸਵਹ ਉਹ ਆਪੋਂ-ਆਪ ਜੰਮੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਏ; ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬੈਠਾ ਸੀ।

ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂਤਤੋऽਨਨ੍ਤ ਉਦ੍ਗੀਰ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਮੁਖਾਤ੍। ਵਿष੍ਣੁਂ ਜਿष੍ਣੁਞ੍ਚ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਭਿਰਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍। ਮਧੁਕੈਟਭਯੋਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਯੋਰਾਗਮਨਂ ਪੁਨਃ ।। ੨੫.

ਜਦ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਅਨੰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਜਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ', ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ ਸੀ।

ਚਕ੍ਰਾਤੇ ਰੂਪ ਸਾਦृਸ਼੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਜਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮੌ। ਕृਤਸਾਦृਸ਼੍ਯਰੂਪੌ ਤੌ ਤਾਵੇਵਾਭਿਮੁਖੌ ਸ੍ਥਿਤੌ ।। ੨੫.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚੰਗੇ ਦੈਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਜਿਸ਼ਨੂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਏ; ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰੂਪ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।

ਤਤਸ੍ਤੌ ਪ੍ਰੋਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦੈਤ੍ਯੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਦਾਰੁਣਂ ਵਚਃ। ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਨਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵੈ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਨਿਕੋ ਭਵ ।। ੨੫.

ਫਿਰ ਉਹ ਦੋ ਦੈਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕਹਿ ਗਏ, 'ਜਦ ਅਸੀਂ ਲੜ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਆਂ ਕਰ।'

ਤਤਸ੍ਤੌ ਜਲਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਸਂਸ੍ਤਮ੍ਭ੍ਯਾਪਃ ਸ੍ਵਮਾਯਯਾ । ਚਕ੍ਰਤੁਸ੍ਤੁਮੁਲਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਯਸ੍ਯ ਯੇਨੇਪ੍ਸਿਤਂ ਤਦਾ ।। ੨੫.

ਫਿਰ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਲਈ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਜੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਤੇषਾਨ੍ਤੁ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਨਾਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਙ੍ਗਤਮ੍। ਨ ਚ ਯੁਦ੍ਧਮਦੋਤ੍ਸੇਕੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਸਂਨ੍ਯਵਰ੍ਤ੍ਤਤ ।। ੨੫.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੈਤ ਸੋ ਦੇਵੀ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਲੜਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪਿੱਛੇ ਹਟਿਆ।

ਲਕ੍ਸ਼ਣਦ੍ਵਯਸਂਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ਰੂਪਵਨ੍ਤੌ ਸ੍ਥਿਤੇਙ੍ਗਿਤੌ। ਸਾਦृਸ਼੍ਯਾਦ੍ਵ੍ਯਾਕੁਲਮਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਧ੍ਯਾਨਮੁਪਾਗਮਤ੍ ।। ੨੫.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਰ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਤੇ ਹਾਵਭਾਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸੀ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮਨ ਉਲਝ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।

ਸ ਤਯੋਰਨ੍ਤਰਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ। ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਜਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਬਬਨ੍ਧ ਕਵਚਨ੍ਤਯੋਃ। ਆਮੇਖਲਞ੍ਚ ਗਾਤ੍ਰਞ੍ਚ ਤਤੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦਾਹਰਤ੍ ।। ੨੫.

ਆਪਣੀ ਦਿਵਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਸੁੱਖਮ ਕਵਚ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹੀ, ਫਿਰ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਿਆ।

ਜਪਤਸ੍ਤ੍ਵਭਵਤ੍ਕਨ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾ। ਪਦ੍ਮੇਨ੍ਦੁਵਦਨਪ੍ਰਖ੍ਯਾ ਪਦ੍ਮਹਸ੍ਤਾ ਸ਼ੁਭਾ ਸਤੀ। ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਯਥਿਤੌ ਦੈਤ੍ਯੌ ਭਯਾਦ੍ਵਰ੍ਣਵਿਵਰ੍ਜ੍ਜਿਤੌ ।। ੨੫.

ਜਦ ਉਹ ਮੰਤਰ ਜਪ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਮਲ ਤੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਸੀ, ਸੁਭਾਗਣ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਦੈਤ ਡਰ ਕੇ, ਰੰਗਹੀਣ ਹੋ ਗਏ।

ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਧੁਰਯਾ ਗਿਰਾ। ਕਾऽਤ੍ਰ ਤ੍ਵਮਵਗਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਤ੍ਯਮਨਿਨ੍ਦਿਤੇ ।। ੨੫.

ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਦੱਸ, ਸੱਚ ਸੱਚ ਆਖ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੀ।'

ਸਾਮ੍ਨਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਸ੍ਤਦਾ । ਮੋਹਿਨੀਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਂ ਮਾਯਾਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਨ੍ਦੇਸ਼ਕਾਰਿਣੀਮ੍ ।। ੨੫.

ਉਹ ਕੁੜੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਆਖੀ, 'ਮੈਨੂੰ ਮੋਹਣੀ ਜਾਣ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਹਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ।'

ਤ੍ਵਯਾ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾऽਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤ੍ਵਰਾਯੁਤਾ। ਅਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਗੌਣਂ ਨਾਮ ਚਕਾਰ ਹ ।। ੨੫.

'ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਿਮਰਿਆ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਈ ਹਾਂ; ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ।'

ਮਯਾ ਚ ਵ੍ਯਾਹृਤਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਞ੍ਚੈਵ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾ। ਮਹਾਵ੍ਯਾਹृਤਿਰਿਤ੍ਯੇਵ ਨਾਮ ਤੇ ਵਿਚਰਿष੍ਯਤਿ ।। ੨੫.

'ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਆ ਗਈ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਮਹਾਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀ ਹੋਵੇਗਾ।'