ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਥ ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚੇਦਂ ਪ੍ਰਜਾਕਾਮਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍। ਵੀਰਮਪ੍ਰਤਿਮਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਸਿ ਧੂਰ੍ਵਹਮ੍ ।। ੨੫.

ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਆਖਿਆ, 'ਜਿਹੜਾ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪੁੱਤਰ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਰਹੇ—'

ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵੇਨਾਭਿਯੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਸਤਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਃ ।। ੨੫.

ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਮੰਗ। ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਬਚਨ ਮੰਨ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਐਸਾ ਹੀ ਕੀਤਾ।

ਈਸ਼ਾਨਂ ਵਰਦਂ ਰੁਦ੍ਰਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ । ਉਵਾਚ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਸ੍ਤੁ ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਸਹ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ।। ੨੫.

ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇਸ਼ਾਨ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।

ਯਦਿ ਮੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ। ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੇ ਭਵ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ ਸ੍ਵਤੁਲ੍ਯੋ ਵਾਪਿ ਧੂਰ੍ਵ੍ਵਹਃ। ਨਾਨ੍ਯਂ ਵਰਮਹਂ ਵਵ੍ਰੇ ਪ੍ਰੀਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ ।। ੨੫.

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਓ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ।

ਤਸ੍ਯ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਗਨੇਤ੍ਰਹਾ। ਨਿष੍ਕਲ੍ਮषਮਮਾਯਞ੍ਚ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ ।। ੨੫.

ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, 'ਇਹੀ ਹੋਵੇ' ਆਖਿਆ।

ਯਦਾ ਕਾਰ੍ਯਸਮਾਰਮ੍ਭੇ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ। ਅਨਿष੍ਣਤ੍ਤੌ ਚ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਮੁਪੇष੍ਯਤਿ। ਆਤ੍ਮੈਕਾਦਸ਼ ਯੇ ਰੁਦ੍ਰਾ ਵਿਹਿਤਾਃ ਪ੍ਰਾਣ ਹੇਤਵਃ ।। ੨੫.

ਹੇ ਨੇਕ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਕੰਮ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

ਸੋऽਹਮੇਕਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਸ਼ੂਲਹਸ੍ਤਃ ਸਹਾਨੁਗਃ। ऋषਿਰ੍ਮ੍ਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਲਲਾਟਾਦ੍ਭਵਿਤਾ ਤਦਾ ।। ੨੫.

ਮੈਂ ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ; ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਮਿਤ੍ਰਾ, ਮੇਰੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।

ਪ੍ਰਸਾਦਮਤੁਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਾਦृਸ਼ਂ ਪੁਰਾ। ਵਿष੍ਣੁਂ ਪੁਨਰੁਵਾਚੇਦਂ ਦਦਾਮਿ ਚ ਵਰਨ੍ਤਵ ।। ੨੫.

ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।'

ਸ ਹੋਵਾਚ ਮਹਾਭਾਗੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਵਮਿਦਂ ਵਚਃ। ਸਰ੍ਵ੍ਵਮੇਤਤ੍ ਕृਤਂ ਦੇਵ ਪਰਿਤੁष੍ਟੋऽਸਿ ਮੇ ਯਦਿ। ਤ੍ਵਯਿ ਮੇ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾऽਸ੍ਤੁ ਭਕ੍ਤਿਰਮ੍ਬੁਦਵਾਹਨ ।। ੨੫.

ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਭਵਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪੱਕੀ ਰਹੇ, ਹੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਹਕ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵਸ੍ਤਮਭਾषਤ ਕੇਸ਼ਵਮ੍। ਵਿष੍ਣੋ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਯਥਾ ਦੇਵ ਪ੍ਰੀਤੋऽਹਨ੍ਤਵ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤ ।। ੨੫.

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸਦਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।'

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਞ੍ਚਾਪ੍ਰਕਾਸ਼ਞ੍ਚ ਜਙ੍ਗਮਂ ਸ੍ਥਾਵਰਞ੍ਚ ਯਤ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਰੁਦ੍ਰਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕਮ੍ ।। ੨੫.

ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਖਾਈ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਨਾ ਵਿਖਾਈ ਦੇਂਦਾ, ਚਲਦਾ ਫਿਰਦਾ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਅਹਮਗ੍ਨਿਰ੍ਭਵਾਨ੍ ਸੋਮੋ ਭਵਾਨ੍ ਰਾਤ੍ਰਿਰਹਂ ਦਿਨਮ੍। ਭਵਾਨृਤਮਹਂ ਸਤ੍ਯਂ ਭਵਾਨ੍ ਕ੍ਰਤੁਰਹਂ ਫਲਮ੍ ।। ੨੫.

ਮੈਂ ਅੱਗ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸੋਮ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਰਾਤ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਦਿਨ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਸੱਚ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਹਕੀਕਤ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਯੱਗ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਹਾਂ।

ਭਵਾਨ੍ ਜ੍ਞਾਨਮਹਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਯਜ੍ਜਪਿਤ੍ਵਾ ਸਦਾ ਜਨਾਃ । ਮਾਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਯਿ ਪ੍ਰੀਤੇ ਜਨਾਃ ਸੁਕृਤਕਾਰਿਣਃ। ਆਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹਿਤਾ ਚੈਵ ਗਤਿਰ੍ਨਾਨ੍ਯਾ ਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯੇ ।। ੨੫.

ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜੋ ਲੋਕ ਸਦਾ ਜਪਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇਂ, ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।

ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪੁਰੁषਂ ਸ਼ਿਵਮ੍। ਭਵਾਨਰ੍ਦ੍ਧਸ਼ਰੀਰਂ ਮੇ ਤ੍ਵਹਨ੍ਤਵ ਯਥੈਵ ਚ ।। ੨੫.

ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਜਾਣ, ਮੈਨੂੰ ਪੁਰਖ ਸ਼ਿਵ ਜਾਣ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ।

ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਹਮ੍ਮਹ੍ਯਂ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਵਾਮੇਤਰਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਤ੍ਵਹਂ ਵੈ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ ।। ੨੫.

ਮੈਂ ਖੱਬਾ ਪਾਸਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸ਼ਿਆਮ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਹਾਂ।

ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਮੇ ਹ੍ਵਦਯਂ ਵਿष੍ਣੋ ਤਵ ਚਾਹਂ ਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਭਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾਹਮਧਿਦੈਵਤਮ੍ ।। ੨੫.

ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਹੈਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਾ ਹਾਂ।

ਤਦੇਹਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇ ਵਤ੍ਸ ਗਮਿष੍ਯਾਮ੍ਯਮ੍ਬੁਦਪ੍ਰਭ। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਦੇਵੋऽਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੨੫.

ਤਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ, ਪੁੱਤ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਨਜ਼ਰੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਤਃ ਸੋऽਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੇ ਦੇਵੇ ਸਂਪ੍ਰਹृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਪੁਨਃ। ਅਸ਼ੇਤ ਸ਼ਯਨੇ ਭੂਪ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਜਲੇ ਹਰਿਃ ।। ੨੫.

ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਹਰਿ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੇਜ ਤੇ ਲੇਟ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

ਤਂ ਪਦ੍ਮਂ ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭਾਭਂ ਪਦ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪਦ੍ਮਸਮ੍ਭਵਃ। ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟਮਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਭੇਜੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤਦਾਸਨਮ੍ ।। ੨੫.

ਉਸ ਪਦਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਦਮ ਦੇ ਗਰਭ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਪਦਮ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਦਮ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਸਲੀ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਠਕ ਲੈ ਲਈ।

ਅਥ ਦੀਰ੍ਘਣ ਕਾਲੇਨ ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯਪ੍ਰਤਿਮਾਵੁਭੌ। ਮਹਾਬਲੌ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਮਧੁਕੈਟਭੌ ।। ੨੫.

ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਥੇ ਹੀ, ਦੋ ਅਦੁੱਤੀਏ ਭਰਾ, ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਤੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

ਊਚਤੁਸ਼੍ਵੈਵ ਵਚਨਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਵੈ ਨੌ ਭਵਿष੍ਯਸਿ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਂ ਗਤਾਵੁਭੌ ।। ੨੫.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਖਾਣ ਬਣੇਂਗਾ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਉਥੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

ਦਾਰੁਣਨ੍ਤੁ ਤਯੋਰ੍ਭਾਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਕਰਸਮ੍ਭਵਃ । ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਚਾਤ੍ਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਞਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ।। ੨੫.

ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਕਮਲ ਵਿਚੋਂ ਜੰਮੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਕਰ੍ਣਿਕਾਘਟਨਂ ਭੂਯੋ ਨਾਭ੍ਯਜਾਨਾਦ੍ਯਦਾ ਗਤਿਮ੍। ਤਤਃ ਸ ਪਦ੍ਮਨਾਲੇਨ ਅਵਤੀਰ੍ਯ੍ਯ ਰਸਾਤਲਮ੍। ਕृष੍ਣਾਜਿਨੋਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਨ੍ਦਦृਸ਼ੇऽਨ੍ਤਰ੍ਜਲੇ ਹਰਿਮ੍ ।। ੨੫.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਮਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਭਾਗ ਦੀ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਰਾਹੀਂ ਹੇਠਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੇਖਿਆ।

ਸ ਚ ਤਂ ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਵਿਬੁਦ੍ਧਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਮੇ ਭਯਂ ਦੇਵ ਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਸ਼ਙ੍ਕੁਰੁ ।। ੨੫.

ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਤੇ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਭੂਤਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਉੱਠ, ਸੋਚ!'

ਤਤਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਪ੍ਰਹਾਸਮਰਿਨ੍ਦਮਃ। ਨ ਭੇਤਵ੍ਯਂ ਨ ਭੇਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮੁਨਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।। ੨੫.

ਫਿਰ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਆਪ ਹੀ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਡਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਡਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।'

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾ ਚੋਕ੍ਤਂ ਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਮੇ ਮਹਦ੍ਭਯਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭੂਤਾਦਿਵਾਕ੍ਯੈਸ੍ਤੌ ਦੈਤ੍ਯੌ ਤ੍ਵਂ ਨਾਸ਼ਯਿष੍ਯਸਿ ।। ੨੫.

'ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਭੂਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਰ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ, ਭੂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਬਚਨ ਆਖੇ ਜਾਣਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਹ ਦੋ ਦੈਤ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ।'

ਭੂਰ੍ਭੂਵਃਸ੍ਵਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵਂ ਵਿਵਿਸ਼ੁਸ੍ਤਮਯੋਨਿਜਮ੍ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵਾਸੀਨਮਾਗਤਮ੍ ।। ੨੫.

ਫਿਰ ਭੂ, ਭੂਵਹ ਅਤੇ ਸਵਹ ਉਹ ਆਪੋਂ-ਆਪ ਜੰਮੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਏ; ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬੈਠਾ ਸੀ।

ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂਤਤੋऽਨਨ੍ਤ ਉਦ੍ਗੀਰ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਮੁਖਾਤ੍। ਵਿष੍ਣੁਂ ਜਿष੍ਣੁਞ੍ਚ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਭਿਰਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍। ਮਧੁਕੈਟਭਯੋਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਯੋਰਾਗਮਨਂ ਪੁਨਃ ।। ੨੫.

ਜਦ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਅਨੰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਜਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ', ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ ਸੀ।

ਚਕ੍ਰਾਤੇ ਰੂਪ ਸਾਦृਸ਼੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਜਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮੌ। ਕृਤਸਾਦृਸ਼੍ਯਰੂਪੌ ਤੌ ਤਾਵੇਵਾਭਿਮੁਖੌ ਸ੍ਥਿਤੌ ।। ੨੫.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚੰਗੇ ਦੈਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਜਿਸ਼ਨੂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਏ; ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰੂਪ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।