ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਪੋ ਜਪ੍ਯੋ ਮਹਾਯੋਗੀ ਮਹਾਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਪੁਰੇਸ਼ਯੋ ਗੁਹਾਵਾਸੀ ਖੇਚਰੋ ਰਜਨੀਚਰਃ ।। ੨੪.

ਤੂੰ ਹੀ ਜਪ, ਜਪਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਜੋਗੀ, ਵੱਡਾ ਦੇਵ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਨਗਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਰਣ ਵਾਲਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।

ਤਪੋਨਿਧਿਰ੍ਗੁਹਗੁਰੁਰ੍ਨਨ੍ਦਨੋ ਨਨ੍ਦਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ। ਹਯਸ਼ੀਰ੍षੋ ਧਰਾਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਭੂਤਿਵਾਹਨਃ ।। ੨੪.

ਤੂੰ ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ, ਗੁਪਤ ਅਧਿਆਪਕ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਘੋੜੇ ਵਾਲਾ ਸਿਰ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਰਚਨਹਾਰ, ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਵਾਹਕ ਹੈਂ।

ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯੋ ਬੋਧਨੋ ਨੇਤਾ ਧੂਰ੍ਵਹੋ ਦੁष੍ਪ੍ਰਕਮ੍ਪਕਃ। ਬृਹਦ੍ਰਥੋ ਭੀਮਕਰ੍ਮਾ ਬृਹਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਧਨਞ੍ਜਯਃ ।। ੨੪.

ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧੁਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਵੱਡਾ ਰਥੀ, ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਾ, ਧਨ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।

ਘਣ੍ਟਾਪ੍ਰਿਯੋ ਧ੍ਵਜੀਛਤ੍ਰੀ ਪਤਾਕਾਧ੍ਵਜਿਨੀਪਤਿਃ। ਕਵਚੀ ਪਟ੍ਟਿਸ਼ੀ ਸ਼ਙ੍ਖੀ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤਃ ਪਰਸ਼੍ਵਭृਤ੍ ।। ੨੪.

ਘੰਟਾ ਪਿਆਰੇ, ਝੰਡਾ ਤੇ ਛਤਰੀ ਵਾਲੇ, ਝੰਡੀਆਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਬਕਤਰਧਾਰੀ, ਭਾਲਾ, ਸ਼ੰਖ, ਫੰਦਾ ਤੇ ਕੁਹਾੜੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਅਗਮਸ੍ਤ੍ਵਨਘਃ ਸ਼ੂਰੋ ਦੇਵਰਾਜਾਰਿਮਰ੍ਦਨਃ। ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਪੁਰਾऽਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿषਨ੍ਤੋ ਨਿਹਤਾ ਯੁਧਿ ।। ੨੪.

ਤੂੰ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਬਹਾਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ, ਸਾਡੇ ਵੈਰੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਅਗ੍ਨਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚਾਰ੍ਣਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪਿਭਨ੍ਨੈਵ ਨ ਤृਪ੍ਯਸੇ। ਕ੍ਰੋਧਾਗਾਰਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਕਾਮਹਾ ਕਾਮਦਃ ਪ੍ਰਿਯਃ ।। ੨੪.

ਤੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗੂੰ ਹੈਂ, ਜੇ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਪੀ ਜਾਵੇਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਤੂੰ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਘਰ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਵੀ ਹੈਂ ਤੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਚ ਗੋਘ੍ਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਿष੍ਟਪੂਜਿਤਃ। ਵੇਦਾਨਾਮਵ੍ਯਯਃ ਕੋਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਯਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਃ ।। ੨੪.

ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਵੀ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਤੇਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਟੱਲ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਹੀ ਨਾਲ ਯਜਨ ਹੋਂਦੇ ਹਨ।

ਹਵ੍ਯਞ੍ਚ ਵੇਦਂ ਵਹਤਿ ਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ। ਪ੍ਰੀਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਮਹਾਦੇਵ ਵਯਂ ਪ੍ਰੀਤਾ ਭਵਾਮਹੇ ।। ੨੪.

ਤੂੰ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵ! ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।

ਭਵਾਨੀਸ਼ੋ ਨਾਦਿਮਾਨ੍ ਧਾਮਰਾਸ਼ਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਮ ਲੋਕਾਨਾਨ੍ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਤ੍ਵਾਦਿਸਰ੍ਗਃ। ਸਾਙ੍ਖ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਭ੍ਯਃ ਪਰਮਂ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ੀਣਧ੍ਯਾਨਾਸ੍ਤੇ ਨ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ।। ੨੪.

ਤੂੰ ਭਵਾਨੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਅਦਿ ਰਹਿਤ ਹੈਂ, ਤੇਜ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈਂ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਮੁਕਾ ਕੇ ਮੌਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ।

ਯੋਗੇਨ ਤ੍ਵਾਨ੍ਧ੍ਯਾਨਿਨੋ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤਾਃ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭੋਗਾਨ੍ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜਨ੍ਤੇ ਪੁਨਸ੍ਤਾਨ੍ । ਯੇऽਨ੍ਯੇ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਸ੍ਤੇ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯਭੋਗਾਨ੍ ਭਜਨ੍ਤੇ ।। ੨੪.

ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਜੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਸੁਖਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਮਾਨukh, ਜੋ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਵਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।

ਅਪ੍ਰਮੇਯਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਯਥਾ ਵਿਝਃ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ। ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਤਵ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਪਾਰਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ। ਸ਼ਿਵੋ ਨੋ ਭਵ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਯੋऽਸਿ ਸੋऽਸਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। ੨੪.

ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅਸਲਤ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉੱਨੀ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਅਸੀਮ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼ਿਵ! ਤੂੰ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੈਂ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਸਂਪਿਬਨ੍ਨਿਵ ਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਧੁਪਿਙ੍ਗਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਦਨੋऽਤ੍ਯਰ੍ਥਮਭਵਚ੍ਚ ਸ੍ਵਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਾਤ੍ ।। ੨੫.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਤੇ ਤਾਂਬੇ ਵਾਂਗ ਰੰਗੀਆਂ ਸਨ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਐਸਾ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਪੀ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੱਸ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਉਮਾਪਤਿਰ੍ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ੋ ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਵਿਨਾਸ਼ਨਃ। ਪਿਨਾਕੀ ਖਣ੍ਡਪਰਸ਼ੁਰ੍ਭੂਤਪ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ ।। ੨੫.

ਉਮਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੱਖ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਿਨਾਕ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ, ਟੁੱਟੀ ਕੁਹਾੜੀ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਸੀ।

ਤਤਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਦੇਵਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਾਮृਤਂ ਤਯੋਃ। ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਮਹਾਭਾਗਃ ਪ੍ਰੀਤਪੂਰ੍ਵਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੨੫.

ਫਿਰ ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ, ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।

ਕੌ ਭਵਨ੍ਤੌ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਪਰਸ੍ਪਰਹਿਤੈषਿਣੌ। ਸਮੇਤਾਵਮ੍ਬੁਜਾਭਾਕ੍ਸ਼ੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਘੋਰੇ ਜਲਪ੍ਲਵੇ ।। ੨੫.

ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹੋ?

ਤਾਵੂਚਤੂਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਸਨ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍। ਭਗਵਨ੍ ਕਿਞ੍ਚ ਤਥ੍ਯੇਨ ਵਿਜ੍ਞਾਤੇਨ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਭੋ। ਕੁਤ੍ਰ ਵਾ ਸੁਖਮਾਨਨ੍ਤ੍ਯਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਮृਤੇ ਤ੍ਵਯਾ ।। ੨੫.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਬੋਲੇ, 'ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸਰਬ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿੱਥੇ ਸੁਖ ਜਾਂ ਅੰਤਹੀਣਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?'

ਉਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਦੇਵੋ ਮਧੁਰਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਗਿਰਾ। ਭੋ ਭੋ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭ ਤ੍ਵਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਕृष੍ਣ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।। ੨੫.

ਭਗਵਾਨ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲੇ, 'ਹੇ ਹਿਰਣਿਗਰਭ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।'

ਪ੍ਰੀਤੋऽਹਮਨਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਕ੍ਸ਼ਰਯੁਕ੍ਤਯਾ। ਭਵਨ੍ਤੌ ਮਾਨਨੀਯੌ ਵੈ ਮਮ ਹ੍ਯਰ੍ਹਤਰਾਵੁਭੌ। ਯੁਵਾਭ੍ਯਾਂ ਕਿਂ ਦਦਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਵਰਾਣਾਂ ਵਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੨੫.

ਮੈਂ ਇਸ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੋ। ਦੱਸੋ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਦਿਵਾਂ?

ਤੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤੇ ਵਚਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਵਿष੍ਣੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਬ੍ਰੂਹਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਹਾਭਾਗ ਵਰੋ ਯਸ੍ਤੇ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ।। ੨੫.

ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਬੋਲੋ, ਬੋਲੋ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?'

ਪ੍ਰਜਾਕਾਮੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਵਿष੍ਣੋ ਪੁਤ੍ਰਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਧੂਰ੍ਵਹਮ੍। ਤਤਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵੇਰਪ੍ਸੁਃ ਪੁਤ੍ਰਲਿਪ੍ਸਯਾ ।। ੨੫.

ਮੈਂ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ! ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਅਟੱਲ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਬੋਲੇ।

ਅਥ ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚੇਦਂ ਪ੍ਰਜਾਕਾਮਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍। ਵੀਰਮਪ੍ਰਤਿਮਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਸਿ ਧੂਰ੍ਵਹਮ੍ ।। ੨੫.

ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਆਖਿਆ, 'ਜਿਹੜਾ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪੁੱਤਰ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਰਹੇ—'

ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵੇਨਾਭਿਯੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਸਤਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਃ ।। ੨੫.

ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਮੰਗ। ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਬਚਨ ਮੰਨ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਐਸਾ ਹੀ ਕੀਤਾ।

ਈਸ਼ਾਨਂ ਵਰਦਂ ਰੁਦ੍ਰਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ । ਉਵਾਚ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਸ੍ਤੁ ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਸਹ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ।। ੨੫.

ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇਸ਼ਾਨ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।

ਯਦਿ ਮੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ। ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੇ ਭਵ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ ਸ੍ਵਤੁਲ੍ਯੋ ਵਾਪਿ ਧੂਰ੍ਵ੍ਵਹਃ। ਨਾਨ੍ਯਂ ਵਰਮਹਂ ਵਵ੍ਰੇ ਪ੍ਰੀਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ ।। ੨੫.

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਓ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ।

ਤਸ੍ਯ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਗਨੇਤ੍ਰਹਾ। ਨਿष੍ਕਲ੍ਮषਮਮਾਯਞ੍ਚ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ ।। ੨੫.

ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, 'ਇਹੀ ਹੋਵੇ' ਆਖਿਆ।

ਯਦਾ ਕਾਰ੍ਯਸਮਾਰਮ੍ਭੇ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ। ਅਨਿष੍ਣਤ੍ਤੌ ਚ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਮੁਪੇष੍ਯਤਿ। ਆਤ੍ਮੈਕਾਦਸ਼ ਯੇ ਰੁਦ੍ਰਾ ਵਿਹਿਤਾਃ ਪ੍ਰਾਣ ਹੇਤਵਃ ।। ੨੫.

ਹੇ ਨੇਕ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਕੰਮ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

ਸੋऽਹਮੇਕਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਸ਼ੂਲਹਸ੍ਤਃ ਸਹਾਨੁਗਃ। ऋषਿਰ੍ਮ੍ਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਲਲਾਟਾਦ੍ਭਵਿਤਾ ਤਦਾ ।। ੨੫.

ਮੈਂ ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ; ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਮਿਤ੍ਰਾ, ਮੇਰੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।

ਪ੍ਰਸਾਦਮਤੁਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਾਦृਸ਼ਂ ਪੁਰਾ। ਵਿष੍ਣੁਂ ਪੁਨਰੁਵਾਚੇਦਂ ਦਦਾਮਿ ਚ ਵਰਨ੍ਤਵ ।। ੨੫.

ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।'

ਸ ਹੋਵਾਚ ਮਹਾਭਾਗੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਵਮਿਦਂ ਵਚਃ। ਸਰ੍ਵ੍ਵਮੇਤਤ੍ ਕृਤਂ ਦੇਵ ਪਰਿਤੁष੍ਟੋऽਸਿ ਮੇ ਯਦਿ। ਤ੍ਵਯਿ ਮੇ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾऽਸ੍ਤੁ ਭਕ੍ਤਿਰਮ੍ਬੁਦਵਾਹਨ ।। ੨੫.

ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਭਵਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪੱਕੀ ਰਹੇ, ਹੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਹਕ।'