ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਤ੍ਵਸੁਰਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਦੈਤੇਯਾ ਦਾਨਵਾਸ਼੍ਚ ਯੇ। ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਸ੍ਤੁ ਸ੍ਮृਤੋ ਦੈਤ੍ਯੋ ਹ੍ਯਨੁਭਾਨੁਰ੍ਦਨੋਃ ਸੁਤਃ। ਇਮੇ ਤੁ ਵਂਸ਼ਾਨੁਗਤਾ ਦਨੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਯੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੁਰ, ਦੈਤਿਆ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ। ਸਵਰਭਾਨੁ ਦੈਤਿਆ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਨੁਭਾਨੁ ਦਾਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਏਕਾਕ੍ਸ਼ ऋषਭੋऽਰਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਬਨ੍ਧਨਰਕਾਵਪਿ। ਇਨ੍ਦ੍ਰਬਾਧਨਕੇਸ਼ੀ ਚ ਮੇਰੁਃ ਸ਼ਮ੍ਬੋऽਥ ਧੇਨੁਕਃ ।। ੭.

ਏਕਾਖਸ਼, ਰਿਸ਼ਭ, ਅਰਿਸ਼ਟ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਨਰਕਾ, ਇੰਦਰਬਾਧਨ, ਕੇਸ਼ੀ, ਮੇਰੂ, ਸ਼ੰਭੂ ਤੇ ਧੇਨੁਕਾ ਵੀ ਨਾਮਿਤ ਹਨ।

ਗਵੇष੍ਠਿਸ਼੍ਚ ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤਾਲਕੇਤੁਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਏਤੇ ਮਨੁष੍ਯਧਰ੍ਮਾਸ੍ਤੁ ਦਨੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਯਾ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੭.

ਗਵੇਸ਼ਠੀ, ਗਵਾਕਸ਼ਾ, ਤਾਲਕੇਤੁ (ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ) — ਇਹ ਦਾਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਗੁਣ ਸਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਸਂਹਰ੍षੇ ਜਾਤਾ ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ। ਸਿਂਹਿਕਾਯਾਮਥੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਸੁਤਾਸ੍ਤ੍ਵਿਮੇ ।। ੭.

ਦੈਤਿਆ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਇਹ ਸਿੰਹਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਸੈਂਹਿਕੇਯਾ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼ ਮਹਾਸੁਰਾਃ। ਸ਼ਤਗਾਲਸ਼੍ਚ ਬਲਵਾਨ੍ਨ੍ਯਾਸਃ ਸ਼ਾਮ੍ਬਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ੭.

ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਵੱਡੇ ਅਸੁਰ, ਸੈੰਹਿਕੇਯਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਗਾਲਾ (ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ), ਨਿਆਸਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਬਾ ਵੀ ਹਨ।

ਅਨੁਲੋਮਃ ਸ਼ੁਚਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵਾਤਾਪਿਸ਼੍ਚ ਸਿਤਾਂਸ਼ੁਕਃ। ਹਰਃ ਕਲ੍ਪਃ ਕਾਲਨਾਭੋ ਭੌਮਸ਼੍ਚ ਨਰਕਸ੍ਤਥਾ ।। ੭.

ਅਨੁਲੋਮਾ, ਸ਼ੁਚਿ, ਵਾਤਾਪੀ, ਸਿਤਾਂਸ਼ੁਕਾ, ਹਰਾ, ਕਲਪਾ, ਕਾਲਨਾਭਾ, ਭੌਮਾ ਤੇ ਨਰਕਾ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਰਾਹੁਰ੍ਜ੍ਯष੍ਠਸ੍ਤੁ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਮਰ੍ਦਨਃ। ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਸਿਂਹਿਕਾਪੁਤ੍ਰਾ ਦੇਵੈਰਪਿ ਦੁਰਾਸਦਾਃ ।। ੭.

ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਿੰਹਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ।

ਦਾਰੁਣਾਭਿਜਨਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦ੍ਵਿषਸ਼੍ਚ ਤੇ। ਦਸ਼ਾਨ੍ਯਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸੈਂਹਿਕੇਯੋ ਗਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੭.

ਜੋ ਲੋਕ ਕਠੋਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਰੂਤਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਹੈ, ਉਹ ਸੈੰਹਿਕੇਯਾਂ ਦੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਟੋਲੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਨਿਹਤੋ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੇਨ ਭਾਰ੍ਗਵੇਣ ਬਲੀਯਸਾ। ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੋਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਭਾ ਕਨ੍ਯਾ ਪੁਲੋਮ੍ਨੋऽਥ ਸ਼ਚੀ ਤਥਾ ।। ੭.

ਉਹ ਸਭ ਭਾਰਗਵ, ਜਾਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸਵਰਭਾਨੂ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਭਾ ਸੀ, ਤੇ ਪੁਲੋਮਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਚੀ ਸੀ।

ਉਪਦਾਨਵੀ ਯਮਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਵਾਰ੍ष ਪਰ੍ਵਣੀ। ਪੁਲੋਮਾ ਕਾਲਿਕਾ ਚੈਵ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਸੁਤੇ ਉਭੇ ।। ੭.

ਉਪਦਾਨਵੀ ਯਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਪੁਲੋਮਾ ਤੇ ਕਾਲਿਕਾ ਦੋਵੇਂ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਨ।

ਪ੍ਰਭਾਯਾ ਨਹੁषਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਜਯਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਚੀਸੁਤਃ। ਪੁਰੁਂਜਜ੍ਞੇऽਥ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਦੁष੍ਮਨ੍ਤਮੁਪਦਾਨਵੀ ।। ੭.

ਪ੍ਰਭਾ ਤੋਂ ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਸ਼ਚੀ ਤੋਂ ਜਯੰਤਾ। ਫਿਰ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਜਣਿਆ ਤੇ ਉਪਦਾਨਵੀ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮੰਤ ਨੂੰ।

ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਸੁਤੇ ਹ੍ਯੇਤੇ ਪੁਲੋਮਾ ਕਾਲਿਕਾ ਉਭੇ । ਉਭੇ ਹ੍ਯਪਿ ਤੁ ਤੇ ਕਨ੍ਯੇ ਮਾਰੀਚਸ੍ਯ ਪਰਿਗ੍ਰਹੇ । ੭.

ਪੁਲੋਮਾ ਤੇ ਕਾਲਿਕਾ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਧੀਆਂ, ਮਾਰੀਚਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀਆਂ।

ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ षष੍ਟਿਰ੍ਦਾਨਵਪੁਙ੍ਗਵਾਃ। ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਹਿਰਣ੍ਯਪੁਰਵਾਸਿਨਾਮ੍ ।। ੭.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜੰਮੇ, ਤੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ ਜੋ ਹਿਰਣਯਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਸਨ।

ਪੌਲੋਮਾਃ ਕਾਲਕੇਯਾਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਾਃ ਸੁਮਹਾਬਲਾਃ। ਅਵਧ੍ਯਾ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਤੇ ਨਿਹਤਾਃ ਸਵ੍ਯਸਾਚਿਨਾ ।। ੭.

ਪੌਲੋਮਾ ਤੇ ਕਾਲਕੇਯ, ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਅਵਧ ਰਹੇ, ਪਰ ਸਵਯਸਾਚੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮਯਸ੍ਯ ਜਾਤਾ ਯੇ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵੀਰਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ। ਮਾਯਾਵੀ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵृषਸ਼੍ਚ ਮਹਿषਸ੍ਤਥਾ ।। ੭.

ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਸਭ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੇ ਵਿਰਲੇ ਤੇ ਸ਼ੂਰਾ ਸਨ: ਮਾਯਾਵੀ, ਦੁੰਦੁਭੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ ਤੇ ਮਹਿਸ਼।

ਬਾਲਿਕੋ ਵਜ੍ਰਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਕਨ੍ਯਾ ਮਨ੍ਦੋਦਰੀ ਤਥਾ। ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਞ੍ਚ ਸਰ੍ਗ ਏष ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ ।। ੭.

ਬਾਲਿਕਾ, ਵਜਰਕਰਨ ਤੇ ਧੀ ਮੰਦੋਦਰੀ। ਇਥੇ ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦਨਾਯੁषਾਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਅਰੂਰੁਰ੍ਬਾਲਿਜਮ੍ਭੌ ਚ ਵਿਰਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਿषਸ੍ਤਥਾ ।। ੭.

ਦਨਾਯੁਸ਼ਾ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਅਰੂਰੁ, ਬਾਲੀ, ਜੰਭਾ, ਵਿਰਕਸ਼ ਤੇ ਵਿਸ਼।

ਅਰੁਰੋ ਸ੍ਤਨਯਃ ਕ੍ਰੂਰੋ ਧੁਨ੍ਧੁਰ੍ਨਾਮ ਮਹਾਸੁਰਃ। ਨਿਹਤਃ ਕੁਵਲਾਸ਼੍ਵੇਨ ਉਤ੍ਤਙ੍ਕਵਚਨਾਤ੍ ਕਿਲ ।। ੭.

ਅਰੂਰੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤਨਯਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਰੂਤਾ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਧੁੰਧੂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਨੇ ਉਤਤੰਗ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਬਲੇਃ ਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੌ ਤੇਜਸਾਪ੍ਰਤਿਮਾਵੁਭੌ। ਕੁਮ੍ਭਿਲਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਮਾ ਚ ਸ ਕਰ੍ਣਃ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ।। ੭.

ਬਾਲੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਅਦੁੱਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲੇ ਸਨ: ਕੁੰਭਿਲਾ ਤੇ ਚਕਰਵਰਮਾ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਕਰਣ ਸੀ।

ਵਿਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰੌ ਦ੍ਵੌ ਕਾਲਕਸ਼੍ਚ ਵਰਸ਼੍ਚ ਤੌ। ਵਿषਸ੍ਯ ਤ੍ਵਭਵਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਣਃ। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਹਾ ਯਜ੍ਞਹਾ ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਪਸ਼ੁਹਾ ਤਥਾ ।। ੭.

ਵਿਰਕਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਕਾਲਕਾ ਤੇ ਵਰਾ। ਵਿਸ਼, ਜੋ ਕਰੂਤਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਸ਼੍ਰਾਦਧਾ, ਯਜਨਹਾ, ਬ੍ਰਹਮਹਾ ਤੇ ਪਸ਼ੁਹਾ।

ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਦਨਾਯੁषਾਪੁਤ੍ਰਾ ਵृਤ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿ ਨਿਬੋਧਤ। ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਸ਼੍ਵਸਨਾਦ੍ਧੋਰਾਦ੍ਵृਤ੍ਰਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਯੁਧ੍ਯਤਃ ।। ੭.

ਦਨਾਯੁਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਸੁਣੋ: ਉਹ ਧੋਰਾ ਦੀ ਸਾਹ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਜਦ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰੋ ਮਨਸਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸੁਮਹਾਬਲਾਃ । ਸ਼ਤਂ ਤਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨੁਚਰਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੭.

ਪਤੀ, ਜੋ ਮਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਰਾਖਸ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਲੱਖ ਹਨ, ਮਹਾਂਇੰਦਰ ਦੇ ਸਾਥੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਃ ਸੌਮ੍ਯਾ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ। ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਵਨ੍ਤਰ੍ਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਵਸਨ੍ਤਿ ਸੁਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ।। ੭.

ਸਭ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਦੇ, ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਹਨ।

ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਞ੍ਚ ਸਰ੍ਗ ਏष ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ। ਪ੍ਰਵਾਹ੍ਯਜਨਯਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਯਜ੍ਞੇ ਵੈ ਗਾਯਨੋਤ੍ਤਮਾਨ੍ ।। ੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਵਾਹਿਆ ਨੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ, ਜੋ ਸਭ ਵਧੀਆ ਗਾਇਕ ਸਨ।

ਸਤ੍ਤ੍ਵਨਃ ਸਤ੍ਵਾਤ੍ਮਕਸ਼੍ਚੈਵ ਕਲਾਪਸ਼੍ਚੈਵ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਕृਤਵੀਰ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸੁਪਾਣ੍ਡੁਸ਼੍ਚੈਵ ਸਪ੍ਤਮਃ ।। ੭.

ਸਤਵਨਾ, ਸਤਵਾਤਮਕ, ਕਲਾਪਾ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਿਆ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਪਾਂਡੂ — ਇਹ ਸੱਤ ਹਨ।

ਪਨਸ਼੍ਚੈਵ ਤਰਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸੁਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦਸ਼ਮਸ੍ਤਥਾ। ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ ।। ੭.

ਪਨ, ਤਰਣਯ, ਸੁਚੰਦਰ ਤੇ ਦਸ਼ਮ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਵ ਗੰਧਰਵ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਃ ਪੁਣ੍ਯਾ ਮੌਨੇਯਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ। ਚਿਤ੍ਰਸੇਨੋਗ੍ਰਸੇਨਸ਼੍ਚ ਊਰ੍ਣਾਯੁਰਨਘਸ੍ਤਥਾ ॥ ੮.

ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਤੇ ਮੁਨੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਊਰਨਾਯੁ ਤੇ ਅਨਘਾ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਃ ਪੁਲੋਮਾ ਚ ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚ੍ਚਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਯੁਗਪਤ੍ਤृਣਪਤ੍ਕਾਲਿਰ੍ਦਿਤਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਸ੍ਤਥਾ ॥ ੮.

ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਪੁਲੋਮਾ, ਸੂਰ੍ਯਵਰਚਾ, ਯੁਗਪਤ, ਋ਣਪਤ, ਕਾਲੀ, ਦਿਤੀ ਤੇ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੋ ਭ੍ਰਮਿਸ਼ਿਰਾਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਃ। ਕਲਿਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਸ਼੍ਵੈਵ ਨਾਰਦਸ਼੍ਚੈਵ षੋਡਸ਼ਃ। ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਮੌਨੇਯਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ ॥ ੮.

ਤੇਰਵਾਂ ਭ੍ਰਮਿਸ਼ਿਰਾ, ਚੌਦਵਾਂ ਪਰਜਨਯ, ਪੰਦਰਵਾਂ ਕਲੀ ਤੇ ਸੋਲਵਾਂ ਨਾਰਦ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਵ ਗੰਧਰਵ ਹਨ, ਜੋ ਮੁਨੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।