ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਿਸ਼ਿਤਾਯ ਪਿਸ਼ਙ੍ਗਾਯ ਪੀਤਾਯ ਚ ਨਿषਙ੍ਗਿਣੇ। ਨਮਸ੍ਤੇ ਸਵਿਸ਼ੇषਾਯ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਾਯ ਵੈ ਨਮਃ ।। ੨੪.

ਮਾਸੀ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਸੁਨਹਿਰੀ, ਪੀਲੇ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਣ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਨਮੋ ਵੈ ਪਝਵਰ੍ਣਾਯ ਮृਤ੍ਯੁਘ੍ਨਾਯ ਚ ਮृਤ੍ਯਵੇ । ਨਮਃ ਸ਼੍ਯਾਮਾਯ ਗੌਰਾਯ ਕਦ੍ਰਵੇ ਰੋਹਿਤਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਹਰ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਆਪ ਮੌਤ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਿਆਹ, ਗੋਰੇ, ਸੱਪ ਦੀ ਔਲਾਦ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਨਮਃ ਕਾਨ੍ਤਾਯ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਭ੍ਰਵਰ੍ਣਾਯ ਬਹੁਰੂਪਿਣੇ। ਨਮਃ ਕਪਾਲਹਸ੍ਤਾਯ ਦਿਗ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਯ ਕਪਰ੍ਦ੍ਦਿਨੇ ।। ੨੪.

ਪਿਆਰੇ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਖੋਪੜੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਨੰਗੇ ਤੇ ਜਟਾਧਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਅਪ੍ਰਮੇਯਾਯ ਸ਼ਰ੍ਵਾਯ ਹ੍ਯਵਧ੍ਯਾਯ ਵਰਾਯ ਚ। ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ ਪृष੍ਠਤਸ਼੍ਚੈਵ ਬਿਭ੍ਰਾਣਾਯ ਕृਸ਼ਾਨਵੇ ।। ੨੪.

ਅਣਮਾਪੇ, ਸ਼ਰਵ, ਅਜੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਅੱਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਦੁਰ੍ਗਾਯ ਮਹਤੇ ਚੈਵ ਰੋਧਾਯ ਕਪਿਲਾਯ ਚ। ਅਰ੍ਕਪ੍ਰਭਸ਼ਰੀਰਾਯ ਬਲਿਨੇ ਰਂਹਸਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ, ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਪਿਨਾਕਿਨੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਯ ਸ੍ਫੀਤਾਯ ਪ੍ਰਸृਤਾਯ ਚ। ਸੁਮੇਧਸੇऽਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਯ ਦਿਗ੍ਵਾਸਾਯ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨੇ ।। ੨੪.

ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਮਾਲਾ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਨੰਗੇ ਤੇ ਚੁੜਕ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਚਿਤ੍ਰਾਯ ਚਿਤ੍ਰਵਰ੍ਣਾਯ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਯ ਧਰਾਯ ਚ। ਚੇਕਿਤਾਨਾਯ ਤੁष੍ਟਾਯ ਨਮਸ੍ਤ੍ਵਨਿਹਿਤਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ, ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਜੀਬ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਮਝਦਾਰ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤੇ ਲੁਕਵੇਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਨਮਃ ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਯ ਵਜ੍ਰਸਂਹਨਨਾਯ ਚ। ਰਕ੍ਸ਼ੋਘ੍ਨਾਯ ਮਖਘ੍ਨਾਯ ਸ਼ਿਤਿਕਣ੍ਠੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਰੇਤਸੇ ।। ੨੪.

ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਂਤ, ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਯਜਨਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਤੇ ਉੱਚੀ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਅਰਿਹਾਯ ਕृਤਾਨ੍ਤਾਯ ਤਿਗ੍ਮਾਯੁਧਧਰਾਯ ਚ। ਸਮੋਦਾਯ ਪ੍ਰਮੋਦਾਯ ਇਰਿਣਾਯੈਵ ਤੇ ਨਮਃ ।। ੨੪.

ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੌਤ, ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਰੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਪ੍ਰਣਵਪ੍ਰਣਵੇਸ਼ਾਯ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸ਼ਰ੍ਮਦਾਯ ਚ। ਮृਗਵ੍ਯਾਧਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਹਰਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਓਂਕਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹਿਰਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਦੱਖ ਦਾ ਯਜਨ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਯ ਭੂਤਾਯ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਤਿਸ਼ਯਾਯ ਚ। ਪੁਰਭੇਤ੍ਰੇ ਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਯ ਸੁਗਨ੍ਧਾਯ ਵਰੇਸ਼ਵੇ ।। ੨੪.

ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਆਪ ਹੀ ਜੀਵ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇ ਵਧੀਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਪੁष੍ਪਵਨ੍ਤਸ੍ਵਰੁਪਾਯ ਭਗਨੇਤ੍ਰਾਨ੍ਤਕਾਯ ਚ । ਕਣਾਦਾਯ ਵਰਿष੍ਠਾਯ ਕਾਮਾਙ੍ਗਦਹਨਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਣਕਣੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਅੰਗ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਰਵੇਃ ਕਰਾਲਚਕ੍ਰਾਯ ਨਾਗੇਨ੍ਦ੍ਰਦਮਨਾਯ ਚ। ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਮਨ੍ਤਕਾਯਾਥੋ ਦਿਵ੍ਯਾਕ੍ਰਨ੍ਦਕਰਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਸੂਰਜ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਚੱਕਰ ਵਾਲੇ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰੁਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਰਤਿਨਿਤ੍ਯਾਯ ਨਮਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਧਾਰਿਣੇ। ਨਮਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਪਾਲਾਯ ਧਵਮਾਲਾਧਰਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਸਦਾ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿੰਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਧਵਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਪ੍ਰਹੀਣਸ਼ੋਕੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਭੂਤੈਃ ਪਰਿष੍ਟੁਤਾਯ ਚ। ਨਰਨਾਰੀਸ਼ਰੀਰਾਯ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਕਰਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਫਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਰਦ-ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਜਟਿਨੇ ਦਣ੍ਡਿਨੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਵ੍ਯਾਲਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਿਨੇ । ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਨृਤ੍ਯਸ਼ੀਲਾਯ ਵਾਦ੍ਯਨृਤ੍ਯਪ੍ਰਿਯਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਜਟਾਧਾਰੀ, ਲਾਠੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਸੱਪ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨੱਚਣ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ-ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਮਨ੍ਯਵੇ ਸ਼ੀਤਸ਼ੀਲਾਯ ਸੁਗੀਤਿਗਾਯਤੇ ਨਮਃ। ਕਟਕਕਰਾਯ ਭੀਮਾਯ ਚੋਗ੍ਰਰੂਪਧਰਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਕ੍ਰੋਧੀ, ਠੰਢੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ, ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕੜੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਵਿਭੀषਣਾਯ ਭੀਮਾਯ ਭਗਪ੍ਰਮਥਨਾਯ ਚ। ਸਿਦ੍ਧਸਙ੍ਘਾਤਗੀਤਾਯ ਮਹਾਭਾਗਾਯ ਵੈ ਨਮਃ ।। ੨੪.

ਭੈੜੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਭੀਮ ਤੇ ਭਗਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਧਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਨਮੋ ਮੁਕ੍ਤਾਟ੍ਟਹਾਸਾਯ ਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਿਤਾਸ੍ਫੋਟਿਤਾਯ ਚ। ਨਦਤੇ ਕੂਰ੍ਦਤੇ ਚੈਵ ਨਮਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਸੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨੱਕ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਤੇ ਉੱਡਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗੂੰਜਦੇ, ਕੁੱਦਦੇ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮੋऽਦ੍ਭੁਤਾਯ ਸ੍ਵਪਤੇ ਧਾਵਤੇ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਯ ਚ। ਧ੍ਯਾਯਤੇ ਜृਮ੍ਭਤੇ ਚੈਵ ਤੁਦਤੇ ਦ੍ਰਵਤੇ ਨਮਃ ।। ੨੪.

ਅਜੀਬ ਚਮਤਕਾਰੀ, ਸੁੱਤੇ, ਦੌੜਦੇ, ਤੁਰਦੇ, ਧਿਆਨ ਲਾਉਂਦੇ, ਉਬਾਸੀ ਲੈਂਦੇ, ਵੱਜਦੇ ਤੇ ਗਲਿ ਜਾਂਦੇ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਚਲਤੇ ਕ੍ਰੀਡਤੇ ਚੈਵ ਲਮ੍ਬੋਦਰਸ਼ਰੀਰਿਣੇ। ਨਮਃ ਕृਤਾਯ ਕਮ੍ਪਾਯ ਮੁਣ੍ਡਾਯ ਵਿਕਰਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਜੋ ਚੱਲਦੇ, ਖੇਡਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੇਟ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਕੰਬਦੇ, ਮੂੰਡ ਮੁੰਡਾਏ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਵੇषਾਯ ਕਿਙ੍ਕਿਣੀਕਾਯ ਵੈ ਨਮਃ। ਨਮੋ ਵਿਕृਤਵੇषਾਯ ਕ੍ਰੂਰੋਗ੍ਰਾਮਰ੍षਣਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਪਾਗਲ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਅਪ੍ਰਮੇਯਾਯ ਦੀਪ੍ਤਾਯ ਦੀਪ੍ਤਯੇ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾਯ ਚ। ਨਮਃ ਪ੍ਰਿਯਾਯ ਵਾਦਾਯ ਮੁਦ੍ਰਾਮਣਿਧਰਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਜੋ ਅਣਮਾਪ, ਚਮਕਦਾਰ, ਚਮਕ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਿਆਰੇ, ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਮুদ্রਾ ਤੇ ਮਣੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮਸ੍ਤੋਕਾਯ ਤਨਵੇ ਗੁਣੈਰਪ੍ਰਤਿਮਾਯ ਚ। ਨਮੋ ਗਣਾਯ ਗੁਹ੍ਯਾਯ ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਾਯ ਚ ।। ੨੪.

ਨੌਜਵਾਨ, ਪਤਲੇ, ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਸੰਗਤ, ਗੁਪਤ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ ਉਥੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਲੋਕ ਧਾਤ੍ਰੀ ਤ੍ਵਿਯਂ ਭੂਮਿਃ ਪਾਦੌ ਸਜ੍ਜਨਸੇਵਿਤੌ। ਸਰ੍ਵ੍ਵੇषਾਂ ਸਿਦ੍ਧਯੋਗਾਨਾਮਧਿष੍ਠਾਨਨ੍ਤਵੋਦਰਮ੍ ।। ੨੪.

ਤੂੰ ਹੀ ਧਰਤੀ ਹੈਂ, ਜਗਤ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਸਾਧੂਆਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਸਿਧ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਆਧਾਰ ਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈਂ।

ਮਧ੍ਯੇऽਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਨ੍ਤਾਰਾਗਣਵਿਭੂषਿਤਮ੍। ਤਾਰਾਪਥ ਇਵਾ ਭਾਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਹਾਰਸ੍ਤਵੋਰਸਿ ।। ੨੪.

ਵਿਚਕਾਰ ਅਸਮਾਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਸੋਹਣੇ ਹਾਰ ਵਾਂਗ।

ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ਭੁਜਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਕੇਯੂਰਾਙ੍ਗਦਭੂषਿਤਾਃ। ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਪਰਿਣਾਹਸ਼੍ਚ ਨੀਲਾਮ੍ਬੁਦਚਯੋਪਮਃ ।। ੨੪.

ਤੇਰੇ ਦਸਾਂ ਭੁਜਾਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਤੇ ਕੰਗਣ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਘਣੇ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ।

ਕਣ੍ਠਸ੍ਤੇ ਸ਼ੋਭਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਹੇਮਸੂਤ੍ਰਵਿਭੂषਿਤਃ । ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰ੍षਮਨੌਪਮ੍ਯਂ ਮੁਖਂ ਤਵ ।। ੨੪.

ਤੇਰਾ ਗਲ੍ਹ ਸੋਹਣਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ, ਵੱਡੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ।

ਪਝਮਾਲਾਕृਤੋष੍ਣੀषਂ ਸ਼ੀਰ੍षਣ੍ਯਂ ਸ਼ੋਭਤੇ ਕਥਮ੍। ਦੀਪ੍ਤਿਃ ਸੂਰ੍ਯੇ ਵਪੁਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯੇ ਭੂਰ੍ਹ੍ਯਨਿਲੋ ਬਲੇ ।। ੨੪.

ਤੇਰਾ ਸਿਰ, ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲਾ ਮੋੜ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਕਿੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ! ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ, ਰੂਪ ਚੰਦ ਵਿੱਚ, ਥਿਰਤਾ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਤਾਕਤ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।