ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਏਤੇ ਹ੍ਯੇਕੋ ਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਨ੍ਮਰੁਤੋ ਨਾਮਤਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਪ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤਥਾ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਦਿਤ੍ਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਚੈਵ ਹਿ ।। ੬.

ਇਹ ਪੰਜਾਹ ਮਰੁਤ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਤੀ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਗਿਣੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੇषਾਨ੍ਤੁ ਨਾਮਾਨਿ ਦਿਤਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਮੁਵਾਚ ਹ। ਵਾਤ ਸ੍ਕਨ੍ਧਂ ਚਰਨ੍ਤ੍ਵੇਤੇ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਕ। ਵਿਚਰਨ੍ਤੁ ਚ ਭਦ੍ਰਨ੍ਤੇ ਦੇਵੈਃ ਸਹ ਮਮਾਤ੍ਮਜਾਃ ।। ੬.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਜੋ ਵਾਤਾ ਦੇ ਥਾਂ 'ਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਫਿਰਣ।'

ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪੁਰਨ੍ਦਰਃ। ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰ੍ਭਵਤੁ ਤਤ੍ਤਥਾ ।। ੬.

ਉਸਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦ੍ਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।'

ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ਯਥੋਕ੍ਤਨ੍ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਦੇਵਭੂਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਕੁਮਾਰਾ ਦੇਵਸਂਮਤਾਃ। ਦੇਵੈਃ ਸਹ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਜ੍ਞ ਭਾਜਸ੍ਤਥਾਤ੍ਮਜਾਃ ।। ੬.

ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਹੋਵੇਗਾ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਣਗੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਯਜਨਿਆਂ 'ਚ ਭਾਗ ਲੈਣਗੇ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਮਰੁਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨੁਜਾਮਰਾਃ। ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਸ਼੍ਚਾਮਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਤਿਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ ।। ੬.

ਇਸ ਲਈ, ਜਾਣੋ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਰੁਤ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਅਮਰ ਹਨ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਭਰਾ ਹਨ, ਤੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਤਪਸੀ ਹਨ।

ਏਵਂ ਤੌ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪੁਤ੍ਰੌ ਤਪੋਧਨੌ। ਜਗ੍ਮਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਹृष੍ਟੌ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽਪਿ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਗਤਃ ।। ੬.

ਇਸ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਜੋ ਤਪ ਦੇ ਧਨੀ ਸਨ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਸ਼ਕਰ ਵੀ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਗਿਆ।

ਮਰੁਤਾਂ ਹਿ ਸ਼ੁਭਂ ਜਨ੍ਮ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਦ੍ਯਃ ਪਠੇਤ ਵਾ। ਨਾਵृष੍ਟਿਭਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਬਹ੍ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਭਵੇਤ੍ਤਤਃ ।। ੬.

ਜੋ ਕੋਈ ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਜਨਮ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਸੁੱਕਾ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ ਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮਿਲੇਗੀ।

ਅਤ ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦਨੁਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ। ਅਭਵਨ੍ ਦਨੁਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਵਂਸ਼ੇ ਖ੍ਯਾਤਾ ਮਹਾਸੁਰਾਃ ।। ੭.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ — ਦਾਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ। ਦਾਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੰਸ਼ 'ਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਤੇ ਵੱਡੇ ਅਸੁਰ ਬਣੇ।

ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਪ੍ਰਧਾਨਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ਤਂ ਤੀਵ੍ਰਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ। ਸਰ੍ਵੇ ਲਬ੍ਧਵਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਤਪ੍ਤਤਪਸਸ੍ਤਥਾ ।। ੭.

ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਉਹ ਸੌ ਹੋਏ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਨੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧਾਃ ਪਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾ ਮਾਯਾਵਿਨਸ਼੍ਚ ਤੇ । ਮਹਾਬਲਾ ਅਯਜ੍ਵਾਨੋ ਹ੍ਯਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਾਃ । ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾਨ੍ਮਯਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯੇਨ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੭.

ਦਾਨਵ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਕਠੋਰ ਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਪਰ ਕਦੇ ਯਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਾਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਦ੍ਵਿਮੂਰ੍ਦ੍ਧਾ ਸ਼ਙ੍ਕੁਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ਼ਙ੍ਕੁਨਿਰਾਮਯਃ। ਸ਼ਙ੍ਕੁਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਵਿਸ਼੍ਵੋ ਗਵੇष੍ਠਿਰ੍ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਸ੍ਤਥਾ ।। ੭.

ਦਵਿਮੂਰਧਾ, ਸ਼ੰਕੁਵਰਣ, ਸ਼ੰਕੁਨਿਰਾਮਯ, ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ, ਮਹਾਵਿਸ਼ਵ, ਗਵੇਸ਼ਠੀ ਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀ — ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਅਜਾਮੁਖੋऽਥ ਭਗਵਾਨ੍ ਸ਼ਿਲੋ ਵਾਮਨਸਸ੍ਤਥਾ। ਮਰੀਚਿਰਕ੍ਸ਼ਕਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਗਾਰ੍ਗ੍ਯੋऽਙ੍ਗਿਰਾਵृਤਃ ।। ੭.

ਅਜਾਮੁਖ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਲਾ, ਵਾਮਨਸਾ, ਮਰੀਚਿਰਕਸ਼ਕ, ਮਹਾਗਾਰਗਿਆ ਤੇ ਅੰਗਿਰਾਵ੍ਰਿਤ ਵੀ ਨਾਮਿਤ ਹਨ।

ਵਿਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸੁਕੇਤੁਸ਼੍ਚ ਸੁਵੀਰ੍ਯਃ ਸੁਹृਦਸ੍ਤਥਾ। ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਜਿਚ੍ਚੈਵ ਤਥਾਸੁਰ ਵਿਮਰ੍ਦ੍ਦਨਃ ।। ੭.

ਵਿਕਸ਼ੋਭਿਆ, ਸੁਕੇਤੁ, ਸੁਵੀਰਿਆ, ਸੁਹ੍ਰਦ, ਇੰਦਰਜਿਤ, ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਵਿਮਰਦਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਏਕਚਕ੍ਰਃ ਸੁਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਤਾਰਕਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ। ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਃ ਪੁਲੋਮਾ ਚ ਪ੍ਰਵੀਣੋऽਥ ਮਹਾਸ਼ਿਰਾਃ ।। ੭.

ਏਕਚਕ੍ਰ, ਸੁਬਾਹੁ, ਤਾਰਕਾ (ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ), ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ, ਪੁਲੋਮਾ, ਪ੍ਰਵੀਣ ਤੇ ਮਹਾਸ਼ਿਰਾ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਰ੍ਵृषਪਰ੍ਵਾ ਚ ਮੁਣ੍ਡਕਸ਼੍ਚ ਮਹਾਸੁਰਃ। ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤਾਪਿਨਃ ।। ੭.

ਸਵਰਭਾਨੁ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ, ਮੁੰਡਕ (ਵੱਡਾ ਅਸੁਰ), ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਸੂਰਿਆ, ਚੰਦ੍ਰਾ ਤੇ ਇੰਦਰ (ਤਾਪ ਦੇਣ ਵਾਲੇ) ਵੀ ਨਾਮਿਤ ਹਨ।

ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਊਰ੍ਣਨਾਭੋ ਮਹਾਗਿਰਿਃ। ਅਸਿਲੋਮਾ ਸੁਕੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਦਸ਼੍ਚ ਬਲਕੋ ਦਸ਼ ।। ੭.

ਸੂਕਸ਼ਮਾ, ਨਿਚੰਦ੍ਰਾ, ਊਰਨਨਾਭਾ, ਮਹਾਗਿਰਿ, ਅਸਿਲੋਮਾ, ਸੁਕੇਸ਼ਾ, ਸਦਾ ਤੇ ਦਸ ਬਾਲਕਾ ਵੀ ਹਨ।

ਤਥਾ ਗਗਨਮੂਰ੍ਦ੍ਧਾ ਚ ਕੁਮ੍ਭਨਾਭਾ ਮਹੋਦਰਃ। ਪ੍ਰਮੋਦਾਹਸ਼੍ਚ ਕੁਪਥੋ ਹਯਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।। ੭.

ਗਗਨਮੂਰਧਾ, ਕੁੰਭਨਾਭਾ, ਮਹੋਦਰਾ, ਪ੍ਰਮੋਦਾਹਾ, ਕੁਪਥਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਅਸੁਰਸ਼੍ਚ ਵਿਰੁਪਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਪਥੋऽਥ ਮਹਾਸੁਰਃ। ਅਜੋ ਹਿਰਣ੍ਮਯਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਤਮਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਮ੍ਬਰਃ ।। ੭.

ਅਸੁਰ, ਵਿਰੁਪਾਖਸ਼, ਸੁਪਥ (ਵੱਡਾ ਅਸੁਰ), ਅਜਾ, ਹਿਰਣਮਯ, ਸ਼ਤਮਾਯੁ ਤੇ ਸ਼ੰਬਰ ਵੀ ਨਾਮਿਤ ਹਨ।

ਸ਼ਰਭਃ ਸ਼ਲਭਸ਼੍ਚੈਵ ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਾਵੁਭੌ। ਅਸੁਰਾਣਾਂ ਸੁਰਾਵੇਤੌ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਾਵਿਮੌ ।। ੭.

ਸ਼ਰਭਾ, ਸ਼ਲਭਾ, ਸੂਰਿਆ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਾ — ਇਹ ਦੋਵੇਂ — ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਤੇ ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਤਿ ਪੁਤ੍ਰਾ ਦਨੋਰ੍ਵਂਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਧਾਨਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ। ਤੇषਾਮਪਰਿਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯਂ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਦ੍ਯਨਨ੍ਤਕਮ੍ ।। ੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਨੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਗਿਆ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ — ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤ, ਆਦਿ — ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਤ੍ਵਸੁਰਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਦੈਤੇਯਾ ਦਾਨਵਾਸ਼੍ਚ ਯੇ। ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਸ੍ਤੁ ਸ੍ਮृਤੋ ਦੈਤ੍ਯੋ ਹ੍ਯਨੁਭਾਨੁਰ੍ਦਨੋਃ ਸੁਤਃ। ਇਮੇ ਤੁ ਵਂਸ਼ਾਨੁਗਤਾ ਦਨੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਯੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੁਰ, ਦੈਤਿਆ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ। ਸਵਰਭਾਨੁ ਦੈਤਿਆ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਨੁਭਾਨੁ ਦਾਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਏਕਾਕ੍ਸ਼ ऋषਭੋऽਰਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਬਨ੍ਧਨਰਕਾਵਪਿ। ਇਨ੍ਦ੍ਰਬਾਧਨਕੇਸ਼ੀ ਚ ਮੇਰੁਃ ਸ਼ਮ੍ਬੋऽਥ ਧੇਨੁਕਃ ।। ੭.

ਏਕਾਖਸ਼, ਰਿਸ਼ਭ, ਅਰਿਸ਼ਟ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਨਰਕਾ, ਇੰਦਰਬਾਧਨ, ਕੇਸ਼ੀ, ਮੇਰੂ, ਸ਼ੰਭੂ ਤੇ ਧੇਨੁਕਾ ਵੀ ਨਾਮਿਤ ਹਨ।

ਗਵੇष੍ਠਿਸ਼੍ਚ ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤਾਲਕੇਤੁਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਏਤੇ ਮਨੁष੍ਯਧਰ੍ਮਾਸ੍ਤੁ ਦਨੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਯਾ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੭.

ਗਵੇਸ਼ਠੀ, ਗਵਾਕਸ਼ਾ, ਤਾਲਕੇਤੁ (ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ) — ਇਹ ਦਾਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਗੁਣ ਸਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਸਂਹਰ੍षੇ ਜਾਤਾ ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ। ਸਿਂਹਿਕਾਯਾਮਥੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਸੁਤਾਸ੍ਤ੍ਵਿਮੇ ।। ੭.

ਦੈਤਿਆ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਇਹ ਸਿੰਹਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਸੈਂਹਿਕੇਯਾ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼ ਮਹਾਸੁਰਾਃ। ਸ਼ਤਗਾਲਸ਼੍ਚ ਬਲਵਾਨ੍ਨ੍ਯਾਸਃ ਸ਼ਾਮ੍ਬਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ੭.

ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਵੱਡੇ ਅਸੁਰ, ਸੈੰਹਿਕੇਯਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਗਾਲਾ (ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ), ਨਿਆਸਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਬਾ ਵੀ ਹਨ।

ਅਨੁਲੋਮਃ ਸ਼ੁਚਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵਾਤਾਪਿਸ਼੍ਚ ਸਿਤਾਂਸ਼ੁਕਃ। ਹਰਃ ਕਲ੍ਪਃ ਕਾਲਨਾਭੋ ਭੌਮਸ਼੍ਚ ਨਰਕਸ੍ਤਥਾ ।। ੭.

ਅਨੁਲੋਮਾ, ਸ਼ੁਚਿ, ਵਾਤਾਪੀ, ਸਿਤਾਂਸ਼ੁਕਾ, ਹਰਾ, ਕਲਪਾ, ਕਾਲਨਾਭਾ, ਭੌਮਾ ਤੇ ਨਰਕਾ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਰਾਹੁਰ੍ਜ੍ਯष੍ਠਸ੍ਤੁ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਮਰ੍ਦਨਃ। ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਸਿਂਹਿਕਾਪੁਤ੍ਰਾ ਦੇਵੈਰਪਿ ਦੁਰਾਸਦਾਃ ।। ੭.

ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਿੰਹਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ।

ਦਾਰੁਣਾਭਿਜਨਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦ੍ਵਿषਸ਼੍ਚ ਤੇ। ਦਸ਼ਾਨ੍ਯਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸੈਂਹਿਕੇਯੋ ਗਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੭.

ਜੋ ਲੋਕ ਕਠੋਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਰੂਤਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਹੈ, ਉਹ ਸੈੰਹਿਕੇਯਾਂ ਦੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਟੋਲੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਨਿਹਤੋ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੇਨ ਭਾਰ੍ਗਵੇਣ ਬਲੀਯਸਾ। ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੋਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਭਾ ਕਨ੍ਯਾ ਪੁਲੋਮ੍ਨੋऽਥ ਸ਼ਚੀ ਤਥਾ ।। ੭.

ਉਹ ਸਭ ਭਾਰਗਵ, ਜਾਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸਵਰਭਾਨੂ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਭਾ ਸੀ, ਤੇ ਪੁਲੋਮਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਚੀ ਸੀ।