ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸਸ੍ਤਥਾ । ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਪੁਤ੍ਰਮਤ੍ਰਿਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ

ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਕਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸ ਹਨ; ਅਤ੍ਰੀ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਲਿਆ।

ਦਕ੍ਸ਼ਕਸ੍ਯ ਤੁ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਯ ਰਾਜਾ ਹ੍ਯਾਸੀਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ । ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇਨ ਮਨੁਨਾ ਦਤ੍ਤੋऽਤ੍ਰੇਃ ਕਾਰਣਂ ਪ੍ਰਤਿ

ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਸੁਆਯੰਭੁ ਮਨੂ ਨੇ, ਇੱਕ ਮਕਸਦ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਅਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਮਥਾਸਾਦ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯ ਹ । षष੍ਠਂ ਤਦਨੁਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਉਪੋਦ੍ਘਾਤੇਨ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ

ਜਦੋਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਮੈਂ ਛੇਵੀਂ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮੇਤ, ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ।

ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦਾਚ੍ਚਤੁਰਾ ਸੂਨृਤਾ ਵਿਤ੍ਤਭਾਵਿਨੀ । ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚਾਧਿਧਰ੍ਮੇਣ ਧ੍ਰੁਵਸ੍ਯ ਜਨਨੀ ਸ਼ੁਭਾ । ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਂ ਵੈ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਾ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤਾ

ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਤੋਂ ਚਾਰ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ: ਸੂਨ੍ਰਿਤਾ, ਵਿੱਤਭਾਵਿਨੀ, ਅਤੇ ਅਧਿਧਰਮਾ, ਜੋ ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਂ ਬਣੀ। ਧਰਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਾਫ ਸੁਥਰੀ ਮ musਕ ਨਾਲ ਸੀ।

ਧ੍ਰੁਵਞ੍ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਅਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਵਸੁਂ ਤਥਾ । ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦੋऽਜਨਯਤ੍ ਕਨ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਚ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ । ਮਨਸ੍ਵਿਨੀਂ ਸ੍ਵਰਾਞ੍ਚੈਵ ਤ੍ਰਯੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ

ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਨੇ ਧ੍ਰੁਵ, ਕੀਰਤਿਮਾਨ, ਅਯਸਮਾਨ ਅਤੇ ਵਸੁ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤਾ ਅਤੇ ਮਨਸਵਿਨੀ, ਇਹ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਸਵਰਾ ਵੀ ਹੋਈ, ਇੰਝ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਧ੍ਰੁਵੋ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਨਿਰਾਹਾਰਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ ਵਿਪੁਲਂ ਯਸ਼ਃ

ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਦਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ, ਬਿਨਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ, ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ।

ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਤੁ ਪ੍ਰਥਮੇ ਪੌਤ੍ਰਃ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਸ੍ਯ ਸਃ । ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਧਾਰਯਨ੍ ਯੋਗਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ ਸੁਮਹਦ੍ਯਸ਼ਃ

ਪਹਿਲੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਸੁਆਯੰਭੁ ਮਨੂ ਦਾ ਪੌਤਾ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਤਸ੍ਮੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦਦੌ ਪ੍ਰੀਤੋ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਸ੍ਥਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਆਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਂ ਹृਦ੍ਯਮਸ੍ਤੋਦਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍

ਉਸ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯਾਤਿਮਾਤ੍ਰਾਮृਦ੍ਧਿਂ ਚ ਮਹਿਮਾਨਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਹ । ਦੈਤ੍ਯਾਸੁਰਾਣਾਮਾਚਾਰ੍ਯਃ ਸ਼੍ਲੋਕਮਪ੍ਯੁਸ਼ਨਾ ਜਗੌ॥੨.੧.

ਉਸ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਵਧੀਕ ਤਰੱਕੀ ਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਉਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ।

੬੨.੮੦ ਅਹੋ ਸ੍ਯ ਤਪਸੋ ਵੀਰ੍ਯਮਹੋ ਸ਼੍ਰੁਤਮਹੋ ਹੁਤਮ੍। ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਦੇਨਮੁਪਰਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਧ੍ਰੁਵੇ ਦਿਵਂ ਸਮਾਸਕ੍ਤਮੀਸ਼੍ਵਰਃ ਸ ਦਿਵਸ੍ਪਤਿਃ

ਵਾਹ! ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ! ਵਾਹ! ਉਸ ਦਾ ਗਿਆਨ! ਵਾਹ! ਉਸ ਦੀ ਭੇਟ! ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਧ੍ਰੁਵ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਏ।

ਧ੍ਰੁਵਾਤ੍ਪੁष੍ਟਿਞ੍ਚ ਭਵ੍ਯਞ੍ਚ ਭੂਮਿਃ ਸਾ ਸੁषੁਵੇ ਨृਪੌ । ਸ੍ਵਾਂ ਛਾਯਾਮਾਹ ਵੈ ਪੁष੍ਟਿਰ੍ਭਵ ਨਾਰੀ ਤੁ ਤਾਂ ਵਿਭੁਃ

ਧ੍ਰੁਵ ਤੋਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੇ ਭਵਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਪੁਸ਼ਟੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੀ ਛਾਂ ਬਣ ਜਾ,' ਤੇ ਭਵ ਨੇ, ਜੋ ਸਭ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ।

ਸਤ੍ਯਾਭਿਵ੍ਯਾਹृਤੇ ਤਸ੍ਯ ਸਦ੍ਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸਾਭਵਤ੍ਤਦਾ । ਦਿਵ੍ਯਸਂਹਨ ਨਾਚ੍ਛਾਯਾ ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਭੂषਿਤਾ

ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸੱਚ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਔਰਤ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਛਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਛਾਯਾਯਾਂ ਪੁष੍ਟਿਰਾਧਤ੍ਤ ਪਞ੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਾਨਕਲ੍ਮषਾਨ੍ । ਪ੍ਰਾਚੀਨਗਰ੍ਭਂ ਵृषਕਂ ਵृਕਞ੍ਚ ਵृਕਲਂ ਧृਤਿਮ੍

ਛਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੁਸ਼ਟੀ ਨੇ ਪੰਜ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ: ਪ੍ਰਾਚੀਨਗਰਭ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਕ, ਵ੍ਰਿਕ, ਵ੍ਰਿਕਲ ਤੇ ਧ੍ਰਿਤੀ।

ਪਤ੍ਨੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਭੂਵਰ੍ਚਾ ਸੁषੁਵੇ ਨृਪਮ੍ । ਨਾਮ੍ਨੋਦਾਰਧਿਯਂ ਪੁਤ੍ਰਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਯਃ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ

ਪ੍ਰਾਚੀਨਗਰਭ ਦੀ ਪਤਨੀ ਭੂਵਰਚਾ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਦਾਰਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਸੀ।

ਸਂਵਤ੍ਸਰਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸਕृਦਾਹਾਰਮਾਹਰਤ੍ । ਏਵਂ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਯੁਕ੍ਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਵਿਭੁਃ

ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇੰਝ, ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ।

ਉਦਾਰਧੇਃ ਸੁਤਂ ਭਦ੍ਰਾਜਨਯਤ੍ਸਾ ਦਿਵਞ੍ਜਯਮ੍ । ਰਿਪੁਂ ਰਿਪੁਞ੍ਜਯਂ ਜਜ੍ਞੇ ਵਰਾਙ੍ਗੀ ਸਾ ਦਿਵਞ੍ਜਯਾਤ੍

ਉਦਾਰਧੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਭਦਰਾ ਨੇ ਦਿਵੰਜਯ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਵਰਾੰਗੀ ਨੇ, ਦਿਵੰਜਯ ਤੋਂ, ਰਿਪੁ ਤੇ ਰਿਪੁੰਜਯ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

ਰਿਪੋਰਾਧਤ੍ਤ ਬृਹਤੀ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਂ ਸਰ੍ਵਤੇਜਸਮ੍ । ਵ੍ਯਜੀਜਨਤ੍ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯਾਂ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁਣੋ ਮਨੁਮ੍ । ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਰਾਤ੍ਮਜਾਯਾਮਾਰਣ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ

ਰਿਪੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਨੇ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਪੁਸ਼ਕਰਿਨੀ ਤੇ ਵਾਰੁਣੀ ਨੇ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਰਣਯ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਹੋਇਆ।

ਮਨੋਰਜਾਯਨ੍ਤ ਦਸ਼ਨਦ੍ਵਲਾਯਾਂ ਸ਼ੁਭਾਃ ਸੁਤਾਃ । ਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਵੈ ਮਹਾਭਾਗ ਵੈਰਾਜਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ

ਮਨੂ ਨੂੰ ਨਦਵਲਾ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਵੈਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।

ਊਰੁਃ ਪੂਰੁਃ ਸ਼ਤਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਤਪਸ੍ਵੀ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ ਕਵਿਃ । ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੁਦਤਿਰਾਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ਼੍ਚੇਤਿ ਤੇ ਨਵ । ਅਭਿਮਨ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਮੋ ਨਦ੍ਵਲਾਯਾਂ ਮਨੋਃ ਸੁਤਾਃ ॥੨.੧.

ਊਰੁ, ਪੂਰੁ, ਸ਼ਤਦ੍ਯੁਮਨ, ਤਪਸਵੀ, ਸਤ੍ਯਵਾਕ, ਕਵੀ, ਅਗਨਿਸ਼ਟੁਦ, ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ, ਸੁਦ੍ਯੁਮਨ—ਇਹ ਨੌਂ, ਤੇ ਅਭਿਮਨ੍ਯੁ ਦਸਵਾਂ, ਨਦਵਲਾ ਤੋਂ ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।

੬੨.੯੦ ਊਰੋਰਜਨਯਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ षਡਾਗ੍ਨੇਯੀ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਨ੍ । ਅਙ੍ਗਂ ਸੁਮਨਸਂ ਸ੍ਵਾਤਿਂ ਕ੍ਰਤੁਮਙ੍ਗਿਰਸਂ ਸ਼ਿਵਮ੍

ਆਗਨੇਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਥighਾਂ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ: ਅੰਗ, ਸੁਮਨਸ, ਸਵਾਤੀ, ਕ੍ਰਤੁ, ਅੰਗਿਰਸ ਤੇ ਸ਼ਿਵ।

ਅਙ੍ਗਾਤ ਸੁਨੀਥਾਪਤ੍ਯਂ ਵੈ ਵੇਨਮੇਕਂ ਵ੍ਯਜਾਯਤ । ਅਪਚਾਰੇਣ ਵੇਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕੋਪਃ ਸੁਮਹਾਨਭੂਤ੍

ਅੰਗ ਤੋਂ ਸੁਨੀਥਾ ਨਾਮਕ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਜਣਿਆ, ਫਿਰ ਵੇਨ ਜਣਿਆ; ਵੇਨ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਕਰਕੇ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਪ੍ਰਜਾਰ੍ਥਮृषਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਮਨ੍ਥੁਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕਰਮ੍ । ਵੇਨਸ੍ਯ ਪਾਣੌ ਮਥਿਤੇ ਸਮ੍ਬਭੂਵ ਮਹਾਨ੍ਨृਪਃ । ਵੈਨ੍ਯੋ ਨਾਮ ਮਹੀਪਾਲੋ ਯਃ ਪृਥੁਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ

ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੇਨ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਮਥਿਆ; ਹੱਥ ਮਥਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਜਣਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੈਨਯ ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਥੂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਸ ਧਨ੍ਵੀ ਕਵਚੀ ਜਾਤਸ੍ਤੇਜਸਾ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਨਿਵ । ਪृਥੁਰ੍ਵੈਨ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨ੍ ਰਰਕ੍ਸ਼ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਜਃ

ਉਹ ਧਨੁ ਤੇ ਕਵਚ ਨਾਲ ਜਣਿਆ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ; ਪ੍ਰਥੂ ਵੈਨਯ, ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਸੀ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਤਵਾਰ੍ਥਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੌ ਨਿਪੁਣੌ ਸੂਤਮਾਗਧੌ

ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਲਈ, ਨਿਪੁਣ ਸੂਤ ਤੇ ਮਾਗਧ ਜਣੇ ਗਏ।

ਤੇਨੇਯਂ ਗੌਰ੍ਮਹਾਰਾਜ੍ਞਾ ਦੁਗ੍ਧਾ ਸਸ੍ਯਾਨਿ ਧੀਮਤਾ । ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਵृਤ੍ਤਿਕਾਮਾਨਾਂ ਦੇਵੈऋषਿਗਣੈਃ ਸਹ

ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਜੀਕ ਲਈ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅਨਾਜ ਦੁਹਾਇਆ।

ਪਿਤृਭਿਰ੍ਦਾਨਵੈਸ਼੍ਚੈਵ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰਪ੍ਸਰੋਗਣੈਃ । ਸਰ੍ਵੈਃ ਪੁਣ੍ਯਜਨੈਸ਼੍ਚੈਵ ਵੀਰੁਦ੍ਭਿਃ ਪਰ੍ਵਤੈਸ੍ਤਥਾ

ਪਿਤਰਾਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ।

ਤੇषੁ ਤੇषੁ ਤੁ ਪਾਤ੍ਰੇषੁ ਦੁਹ੍ਯਮਾਨਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਤੇਨ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤ੍ਵਧਾਰਯਤ੍

ਉਹਨਾਂ-ਉਹਨਾਂ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੁਹਾਈ ਗਈ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ।

ऋषਯ ਊਚੁਃ॥ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਪृਥੋਰ੍ਜਨ੍ਮ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਸ੍ਵ ਮਹਾ ਮਤੇ । ਯਥਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਦੁਗ੍ਧਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੇਨ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਥੂ ਦਾ ਜਨਮ ਤੇ ਧਰਤੀ ਕਿਵੇਂ ਦੁਹਾਈ ਗਈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ।

ਯਥਾ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਨਾਗੈਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਭਿਃ ਸਹ । ਯਥਾ ਯਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰਪ੍ਸਰੋਭਿਰ੍ਯਥਾ ਪੁਰਾ ॥੨.੧.

ਕਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।