ਅष੍ਟਾਸ਼ੀਤਿਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ । ਰਥਨ੍ਤਰਨ੍ਤੁਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਪਰਮਂ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਦਣ੍ਡਨ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਮਭੇਦ੍ਯਂ ਸੂਰ੍ਯਮਣ੍ਡਲਮ੍ ।। ੨੧.
ਚੌਰਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਵਾਲਾ, ਰਥੰਤਰਾ ਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੂਰਜ ਦਾ ਗੋਲ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸੂਰਜ ਦਾ ਗੋਲ ਅਭੇਦ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਮਣ੍ਡਲਞ੍ਚਾਪਿ ਬृਹਤ੍ਸਾਮ ਤੁ ਭਿਦ੍ਯਤੇ। ਭਿਤ੍ਵਾ ਚੈਵਂ ਦ੍ਵਿਜਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਯੋਗਾਤ੍ਮਾਨੋ ਦृਢਵ੍ਰਤਾਃ। ਸਙ੍ਘਾਤਮੁਪਨੀਤਾਸ਼੍ਚ ਅਨ੍ਯੇ ਕਲ੍ਪਾ ਰਥਨ੍ਤਰੇ ।। ੨੧.
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਗੋਲ ਬ੍ਰਿਹਤ ਸਾਮ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੇਦ ਕੇ, ਪੱਕੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਜੋਗੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕਲਪ ਰਥੰਤਰਾ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਤੁ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਰਮਧ੍ਯਾਤ੍ਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਅਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਲ੍ਪਾਨਾਂ ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ।। ੨੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਨੋਖੀ ਦਰਸ਼ਨ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਸਤਾਰ ਵਖੇਰਾਂਗਾ।
ਅਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਕਲ੍ਪਾਨਾਨ੍ਤੇ ਮਹਾਮੁਨੇ। ਰਹਸ੍ਯਂ ਵੈ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਞ੍ਚ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਨਮ੍ ।। ੨੨.
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਬੜਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ; ਰਾਜ਼ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨ ਤਵਾਵਿਦਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਸ੍ਤਰਤਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਃ ਕਲ੍ਪਸਂਖ੍ਯਾ ਬ੍ਰਵੀਹਿ ਨਃ ।। ੨੨.
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ।
ਅਤ੍ਰ ਵਃ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਕਲ੍ਪਸਂਖ੍ਯਾਂ ਯਥਾ ਤਥਾ। ਯੁਗਾਗ੍ਰਂ ਚ ਵਰ੍षਾਗ੍ਰਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ ।। ੨੨.
ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਦੱਸਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਟੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਯੁਗਾਂ ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ।
ਏਕਂ ਕਲ੍ਪਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਬ੍ਦਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ। ਏਤਦष੍ਟਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਦ੍ਯੁਗਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ।। ੨੨.
ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਐਸੇ ਅਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਯੁਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਂ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਸਵਨਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ। ਸਵਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਤ੍ਰਿਵृਤਂ ਤਥਾ ।। ੨੨.
ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਸਵਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਵਨ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਵੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ੍ਥਿਤਿਕਾਲਸ੍ਯ ਚੈਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍। ਤਸ੍ਯ ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦ੍ਵੈ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ।। ੨੨.
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਰ੍ਯੇ ਕਲ੍ਪਾ ਨਾਮਤਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ। ਤੈषਾਂ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਲ੍ਪਸਂਜ੍ਞਾਂ, ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ।। ੨੨.
ਜੋ ਅਠਾਈਂ ਕਲਪਾਂ ਨਾਂ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਰਥਨ੍ਤਰਸ੍ਯ ਸਾਮ੍ਨਸ੍ਤੁ ਉਪਰਿष੍ਟਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ। ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਨਾਮ ਧੇਯਾਨਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਯ ਯਾ ।। ੨੨.
ਹੁਣ ਰਥੰਤਰਾ ਸਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ।
ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਕਃ ਕਲ੍ਪੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸ਼੍ਰृਤਲੋਹਿਤਃ। ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਤ੍ ਪਰਮਧ੍ਯਾਨਂ ਧ੍ਯਾਯਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਥਾ ।। ੨੨.
ਉਨ੍ਹੀਵਾਂ ਕਲਪ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਿਤਲੋਹਿਤਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੋ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵੇਤੋष੍ਣੀषਃ ਸ਼੍ਵੇਤਮਾਲ੍ਯਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾਮ੍ਬਰਧਰਃ ਸ਼ਿਖੀ। ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਕੁਮਾਰਃ ਪਾਵਕੋਪਮਃ ।। ੨੨.
ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਚਿੱਟਾ ਪੱਗ, ਚਿੱਟਾ ਹਾਰ, ਚਿੱਟਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਭੀਮਂ ਮੁਖਂ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਂ ਸੁਘੋਰਂ ਸ਼੍ਵੇਤਲੋਹਿਤਮ੍। ਦੀਪ੍ਤਂ ਦੀਪ੍ਤੇਨ ਵਪੁषਾ ਮਹਾਸ੍ਯਂ ਸ਼੍ਵੇਤਵਰ੍ਚ੍ਚਸਮ੍ ।। ੨੨.
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਡਰਾਉਣਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਭੈੜਾ ਸੀ, ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਵੱਡਾ ਮੂੰਹ ਸੀ, ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਰੁषਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵੈ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ। ਕੁਮਾਰਂ ਲੋਕਧਾਤਾਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੨੨.
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਪੁਰੁषਂ ਦੇਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਯੋਗਿਨਾਂ ਚਿਰਮ੍। ਵਵਨ੍ਦੇ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ ।। ੨੨.
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਨੇ ਪੁਰਾਣਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਹृਦਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਸਦ੍ਯੋਜਾਤਂ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵੈ ਸਮ ਚਿਨ੍ਤਯਤ੍। ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮੁਮੋਚ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਹृष੍ਟੋ ਹਾਸਂ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ ।। ੨੨.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਤੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਦਿਓਜਾਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹਾਸਾ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋऽਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ऋषਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚ੍ਚਸਃ। ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸ਼੍ਵੇਤਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਾਃ ।। ੨੨.
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸੇ ਚਿੱਟੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਹਾਰ ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਲੀਪ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸੁਨਨ੍ਦੋ ਨਨ੍ਦਕਸ਼ਚਵੈਵ ਵਿਸ਼੍ਵਨਨ੍ਦੋऽਥ ਨਨ੍ਦਨਃ। ਸ਼ਿष੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯੈਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਤੋ ਵृਤਮ੍ ।। ੨੨.
ਸੁਨੰਦ, ਨੰਦਕ, ਸ਼ਚਵਾ, ਵਿਸ਼ਵਨੰਦ ਤੇ ਨੰਦਨ — ਇਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਵਰ੍ਣਾਭਃ ਸ਼੍ਵੇਤਨਾਮਾ ਮਹਾਮੁਨਿਃ। ਵਿਜਜ੍ਞੇऽਥ ਮਹਾਤੇਜਾ ਯਸ੍ਮਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਨਰਸ੍ਤ੍ਵਸੌ ।। ੨੨.
ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਮਹਾਂਮੁਨੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਰ ਤੇ ऋषਯਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਸਦ੍ਯੋਜਾਤਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਦੇਵਂ ਯੇ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਪਰਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਵ੍ਯਵਸਾਯਿਨਃ ।। ੨੨.
ਉਥੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਦਿਓਜਾਤਾ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਏ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿਚ ਲਗੇ ਹੋਏ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਪਨਿਰ੍ਮ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਵਿਮਲਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚ੍ਚਸਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋ ਕਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ ਚ ।। ੨੨.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮਃ ਕਲ੍ਪੋ ਰਕ੍ਤੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ। ਰਕ੍ਤੋ ਯਤ੍ਰ ਮਹਾਤੇਜਾ ਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣ ਮਧਾਰਯਤ੍ ।। ੨੨.
ਫਿਰ ਤੀਹਵਾਂ ਕਲਪ ਰਕਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ, ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਲਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਯਤਃ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ। ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਕੁਮਾਰੋ ਰਕ੍ਤਵਿਗ੍ਰਹਃ। ਰਕ੍ਤਮਾਲ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰੋ ਰਕ੍ਤਨੇਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।। ੨੨.
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ, ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਲਾਲ ਸੀ, ਲਾਲ ਹਾਰ ਤੇ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਸ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਂ ਕੁਮਾਰਂ ਰਕ੍ਤਵਾਸਸਮ੍। ਧ੍ਯਾਨਯੋਗਂ ਪਰਙ੍ਗਤ੍ਵਾ ਬੁਬੁਧੇ ਵਿਸ਼੍ਵਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੨੨.
ਉਸ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉੱਚਾ ਧਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।
ਸ ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਰਮਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ। ਵਾਮਦੇਵਂ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਕਂ ਵ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ।। ੨੨.
ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਾਮਦੇਵ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।
ਏਵਂ ਧ੍ਯਾਤੋ ਮਹਾਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ। ਮਨਸਾ ਪ੍ਰੀਤਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਪਿਤਾਮਹਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੨੨.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਧ੍ਯਾਯਤਾ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮੇਨ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇਹਂ ਪਿਤਾਮਹਃ। ਦृष੍ਟਃ ਪਰਮਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਧ੍ਯਾਨਯੋਗੇਨ ਸਤ੍ਤਮ ।। ੨੨.
ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਪਿਤਾਮਾ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਉੱਚੀ ਭਕਤੀ ਤੇ ਧਿਆਨ ਯੋਗ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਸਤਪੁਰਖ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਯਾਨਂ ਪਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਲ੍ਪੇ ਕਲ੍ਪੇ ਮਹਾਤਪਾਃ। ਵੇਤ੍ਸ੍ਯਸੇ ਮਾਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵ ਲੋਕਧਾਤਾਰਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਸ਼ਰ੍ਵਃ ਅਟ੍ਟਹਾਸਂ ਮੁਮੋਚ ਹ ।। ੨੨.
ਇਸ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਤਪਸੀਏ, ਜਦ ਤੂੰ ਉੱਚਾ ਧਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਹਰ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ਰਵ ਨੇ ਉੱਚੀ ਹਾਸੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਛੱਡੀ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਸ਼੍ਚ ਕੁਮਾਰਕਾਃ। ਸਮ੍ਬਭੂਵੁਰ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਵਿਰੇਜੁਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਯਃ ।। ੨੨.
ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਜਨਮ ਲਏ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਚੇ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।