ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਓਮਿਤ੍ਯੇਕਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਗੁਹਾਯਾਂ ਨਿਹਿਤਂ ਪਦਮ੍। ਓਮਿਤ੍ਯੇਤਤ੍ਰਯੋ ਵੇਦਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋऽਗ੍ਨਯਃ। ਵਿष੍ਣੁਕ੍ਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਵੇਤੇ ऋਕ੍ਸਾਮਾਨਿ ਯਜੂਂषਿ ਚ ।। ੨੦.

ਓਂ, ਇਕ-ਅੱਖਰ ਬ੍ਰਹਮ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸਰਵੋਚ ਪਦ ਹੈ; ਓਂ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਵੇਦ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ, ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰ, ਤੇ ਰਿਗ, ਸਾਮ ਤੇ ਯਜੁਰ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ।

ਮਾਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਚਤਸ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ। ਤਤ੍ਰ ਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਯੋ ਯੋਗੀ ਤਸ੍ਯ ਸਾਲੋਕ੍ਯਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। ੨੦.

ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਮਾਪ ਪੂਰੀ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਜੋ ਜੋਗੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਕਾਰਸ੍ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਰੋ ਜ੍ਞੇਯ ਉਕਾਰਃ ਸ੍ਵਰਿਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਮਕਾਰਸ੍ਤੁ ਪ੍ਲੁਤੋ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤ੍ਰਿਮਾਤ੍ਰ ਇਤਿ ਸਂਜ੍ਞਿਤਃ ।। ੨੦.

'ਅ' ਅੱਖਰ ਛੋਟਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, 'ਉ' ਮੱਧਮ ਹੈ, 'ਮ' ਲੰਮਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਾਪਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਕਾਰਸ੍ਤ੍ਵਥ ਭੂਰ੍ਲੋਕ ਉਕਾਰੋ ਭੁਵਰੁਚ੍ਯਤੇ। ਸਵ੍ਯਞ੍ਜਨੋ ਮਕਾਰਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਲ੍ਲੋਕਸ਼੍ਚ ਵਿਧੀਯਤੇ ।। ੨੦.

'ਅ' ਭੂਲੋਕ ਹੈ, 'ਉ' ਭੁਵਰਲੋਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਮ' ਸਵਰਗਲੋਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਓਙ੍ਕਾਰਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਯੋ ਲੋਕਾਃ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍। ਭੁਵਨਾਨ੍ਤਞ੍ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤਤ੍ਪਦਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੨੦.

'ਓਂ' ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਹਨ, ਇਸ ਦਾ ਸਿਰ ਸਵਰਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਤੱਕ ਜੋ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਅਵਸਥਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮਾਤ੍ਰਾਪਦਂ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੋ ਹ੍ਯਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿਵਂ ਪਦਮ੍। ਏਵਨ੍ਧ੍ਯਾਨਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤਤ੍ਪਦਂ ਸਮੁਪਾਸਤੇ ।। ੨੦.

ਮਾਪ ਵਾਲੀ ਅਵਸਥਾ ਰੁਦਰ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ, ਮਾਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਵਸਥਾ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪਦ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਪਦ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਯਾਨਰਤਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮਮਾਤ੍ਰਂ ਹਿ ਤਦਕ੍ਸ਼ਰਮ੍। ਉਪਾਸ੍ਯਂ ਹਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪਦਮਿਚ੍ਛਤਾ ।। ੨੦.

ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਾਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅੱਖਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਦ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹृਸ੍ਵਾ ਤੁ ਪ੍ਰਥਮਾ ਮਾਤ੍ਰਾ ਤਤੋ ਦੀਰ੍ਘਾ ਤ੍ਵਨਨ੍ਤਰਮ੍। ਤਤਃ ਪ੍ਲੁਤਵਤੀ ਚੈਵ ਤृਤੀਯਾ ਉਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ ।। ੨੦.

ਪਹਿਲੀ ਮਾਪ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਲੰਮੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੀਜੀ, ਜੋ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਏਤਾਸ੍ਤੁ ਮਾਤ੍ਰਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਯਥਾਵਦਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਯਾਵਚ੍ਚੈਵ ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਯਨ੍ਤੇ ਧਾਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਵਦੇਵ ਹਿ ।। ੨੦.

ਇਹ ਮਾਪਾਂ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕਰਮਵਾਰ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਨਾ ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਾਤ੍ਮਨਿ ਯਃ ਸਦਾ । ਅਤ੍ਰਾष੍ਟਮਾਤ੍ਰਮਪਿਚੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਤ੍ਫਲਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੦.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਅੱਠਵੀਂ ਮਾਪ ਵੀ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਮਾਸੇ ਮਾਸੇऽਸ਼੍ਵਮੇਧੇਨ ਯੋ ਯਜੇਤ ਸ਼ਤਂ ਸਮਾਃ । ਨ ਸ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਂ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਯਦਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੦.

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਸਾਲ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰੇ, ਉਹ ਉਹਨਾ ਪੁੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ ਜੋ ਇਕ ਮਾਪ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਅਬ੍ਬਿਨ੍ਦੁਂ ਯਃ ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰੇਣ ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ਪਿਬੇਨ੍ਨਰਃ। ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ਼ਤਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਤਦਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੦.

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇਕ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਬਿਨਾ ਬੂੰਦ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਵੇ, ਉਹ ਮਾਪ ਨਾਲ ਉਹੀ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤ੍ਤਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯੇ ਚ ਯਤ੍ ਫਲਮ੍। ਅਭਕ੍ਸ਼ਣੇ ਚ ਮਾਂਸਸ੍ਯ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਤਦਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੦.

ਜੋ ਫਲ ਯੱਗ, ਦਾਨ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਾਮ੍ਯਰ੍ਥੇ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਨਾਂ ਸ਼ੂਰਾਣਾਮਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨਾਮ੍। ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍ਤਤ੍ ਫਲਂ ਦृष੍ਟਂ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਤਦਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੦.

ਜੋ ਵੀਰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਲਈ ਲੜਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਪ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨ ਤਥਾ ਤਪਸੋਗ੍ਰੇਣ ਨ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਭੂਰਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ। ਯਤ੍ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਤਦਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੦.

ਕਦੇ ਵੀ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਵਾਲੇ ਯੱਗ ਨਾਲ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਪ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਯੋऽਰ੍ਦ੍ਧਮਾਤ੍ਰੋ ਯਃ ਪ੍ਲੁਤੋ ਨਾਮੋਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ। ਏषਾ ਏਵ ਭਵੇਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਾ ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਤੁ ਯੋਗਿਨਾਮ੍ ।। ੨੦.

ਉੱਥੇ ਜੋ ਅੱਧੀ ਮਾਪ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਅਤੇ ਜੋਗੀਆਂ ਵਲੋਂ ਜਰੂਰ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਏषਾ ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਮਲਕ੍ਸ਼ਣਾ। ਯੋਗਿਨਾਨ੍ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯੇ ਹ੍ਯष੍ਟਲਕ੍ਸ਼ਣੇ। ਅਣਿਮਾਦ੍ਯੇਤਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੁਞ੍ਜੀਤ ਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜਃ ।। ੨੦.

ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋਗੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਣਿਮਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਹਿ ਯੋਗੀ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਦ੍ਦਾਨ੍ਤੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ। ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ ।। ੨੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਜੋਗੀ ਵਿਵਸਥਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਆਪ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣਾ ਆਪ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ऋਚੋ ਯਜੂਂषਿ ਸਾਮਾਨਿ ਵੇਦੋਪਨਿषਦਸ੍ਤਥਾ। ਯੋਗਜ੍ਞਾਨਾਦਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਧ੍ਯਾਨਚਿਨ੍ਤਕਃ ।। ੨੦.

ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋਗ ਜ਼ਰੀਏ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਭੂਤਲਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਅਭੂਤਃ ਸ ਤੁ ਜਾਯਤੇ। ਯੋਗੀ ਸਙ੍ਕ੍ਰਮਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ ਵੈ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪਦਮ੍ ।। ੨੦.

ਜਦ ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਅਜਨਮਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਯੋਗੀ ਇਹ ਬਦਲਾਵ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਪਿ ਚਾਤ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਹਸ੍ਤਾਂ ਧ੍ਯਾਯਮਾਨਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖੀਮ੍। ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਖ੍ਯਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ।। ੨੦.

ਇੱਥੇ, ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀ, ਚਾਰ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਨੈਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦਿਆਂ—

ਇਤ੍ਯੇਤਦਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮੋਙ੍ਕਾਰਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍। ਯਸ੍ਤੁ ਵੇਦਯਤੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਤਥਾ ਧ੍ਯਾਯਤਿ ਵਾ ਪੁਨਃ ।। ੨੦.

ਇਹ ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਓਂਕਾਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ—

ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਬਨ੍ਧਨਬਨ੍ਧਨਃ। ਅਚਲਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ਿਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਃ। ਇਤ੍ਯੇਤਦ੍ਵੈ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮੋਙ੍ਕਾਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ੨੦.

ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਅਡੋਲ, ਗੁਣ-ਰਹਿਤ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਓਂਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਯਥਾ ਰੁਦ੍ਰਨਮਸ੍ਕਾਰਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਫਲੋ ਧ੍ਰੁਵਃ। ਅਨ੍ਯਦੇਵਨਮਸ੍ਕਾਰੋ ਨ ਤਤ੍ ਫਲਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੨੦.

ਜਿਵੇਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫਲ ਹੈ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤ੍ਰਿषਵਣਂ ਯੋਗੀ ਉਪਾਸੀਤ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਦਸ਼ਾਵਿਸ੍ਤਾਰਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਥਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ ।। ੨੦.

ਇਸ ਲਈ, ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਚੋਵੀਂ ਵਾਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਦਸ ਵਾਰੀ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਹਮ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਵੀ।

ਓਙ੍ਕਾਰਂ ਸਰ੍ਵਤਃ ਕਾਲੇ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਹਿਤਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਤੇਨ ਤੇਨ ਤੁ ਵਿष੍ਣੁਤ੍ਵਂ ਨਮਸ੍ਕਾਰਂ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੨੦.

ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਓਂਕਾਰ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੁਆਰਾ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਨਮਸ੍ਕਾਰਸ੍ਤਥਾ ਚੈਵ ਪ੍ਰਣਵਸ੍ਤੁਵਤੇ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਪ੍ਰਣਵਂ ਸ੍ਤੁਵਤੇ ਯਜ੍ਞੋ ਯਜ੍ਞਂ ਸਂਸ੍ਤੁਵਤੇ ਨਮਃ। ਨਮਸ੍ਤੁਵਤਿ ਵੈ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰਪਦਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ ।। ੨੦.

ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਵ, ਦੋਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਣਵ ਯਜਨ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਨਮਸਕਾਰ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਮਸਕਾਰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਮੰਗਲਮਈ ਅਵਸਥਾ।