ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਾਕਃ ਕਪੋਤੋ ਗृਧ੍ਰੋ ਵਾ ਨਿਲੀਯੇਦ੍ਯਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ। ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦੋ ਵਾ ਖਗਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ षਣ੍ਮਾਸਾਨ੍ਨਾਤਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕਾਂ, ਕਬੂਤਰ, ਗਿੱਧ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਬੈਠ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦਾ।

ਬਧ੍ਯੇ ਦ੍ਵਾਯਸਪਙ੍ਕ੍ਤੀਭਿਃ ਪਾਂਸ਼ੁਵਰ੍षੈਣ ਵਾ ਪੁਨਃ। ਛਾਯਾਂ ਵਾ ਵਿਕृਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯੇਚ੍ਚਤੁਃਪਞ੍ਚ ਸ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸਮੇਂ ਦੋਹਰੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਛਾਂ ਵਿਗੜੀ ਹੋਈ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਚਾਰ ਜਾਂ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨਭ੍ਰੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤਂ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਮ੍। ਉਦਕੇਨ੍ਦ੍ਰਧ ਨੁਰ੍ਵਾਪਿ ਤ੍ਰਯੋ ਦ੍ਵੌਵਾ ਸ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਬਦਲਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅਪ੍ਸੁ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾऽऽਦਰ੍ਸ਼ੇ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਯੋ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ। ਅਸ਼ਿਰਸ੍ਕਂ ਤਥਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਾਸਾਦੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਨ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਸਿਰ ਦੇ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦਾ।

ਸ਼ਵਗਨ੍ਧਿ ਭਵੇਦ੍ਗਾਤ੍ਰਂ ਵਸਾਗਨ੍ਧਿ ਹ੍ਯਥਾਪਿ ਵਾ। ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਹ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਅਰ੍ਦ੍ਧਮਾਸਂ ਸ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੁਰਦੇ ਜਾਂ ਚਰਬੀ ਵਰਗੀ ਬੂ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਹੈ; ਉਹ ਅੱਧਾ ਮਹੀਨਾ ਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨੋ ਮਾਰੁਤੋ ਯਸ੍ਯ ਮਰ੍ਮਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਕृਨ੍ਤਤਿ । ਅਦ੍ਭਿਃ ਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਨ ਦृष੍ਯੇਚ੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਰੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੧੯.

ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਵਾ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੇ ਨਾਜੁਕ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਜੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛੂਹਣ ਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।

ऋਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਯੁਕ੍ਤੇਨ ਰਥੇਨਾਸ਼ਾਨ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ । ਗਾਯਨ੍ਨਥ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਰੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੧੯.

ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਰਿੱਛਾਂ ਜਾਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਾਲੀ ਰਥੀ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।

ਕृष੍ਣਾਮ੍ਬ ਰਧਰਾ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਗਾਯਨ੍ਤੀ ਵਾਥ ਚਾਙ੍ਗਨਾ। ਯਨ੍ਨਯੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸੋऽਪਿ ਨ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਲੀ ਚਮੜੀ ਵਾਲੀ, ਲਾਲ ਹੋਠਾਂ ਵਾਲੀ, ਗਾਉਂਦੀ ਔਰਤ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਛਿਦ੍ਰਂ ਵਾਸਸ਼ਚਵ ਕृष੍ਣਞ੍ਚ ਸ੍ਵਪ੍ਰੇ ਯੋ ਵਿਧृਯਾਨ੍ਨਰਃ । ਭਗ੍ਨਂ ਵਾ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਰੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਫੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਜਾਂ ਟੁੱਟੀ ਕੁੰਡਲ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।

ਆਮਸ੍ਤਕਤਲਾਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਨਿਮਜ੍ਜੇਤ੍ਪਙ੍ਕਸਾਗਰੇ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਸਦ੍ਯ ਏਵ ਨ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਚਿੱਟੀ ਚਿਕੜ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਭਸ੍ਮਾਙ੍ਗਾਰਾਸ਼੍ਚ ਕੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਨਦੀਂ ਸ਼ੁष੍ਕਾਂ ਭੁਜਙ੍ਗਮਾਨ੍। ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਯੋ ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਨ ਸ ਜੀਵੇਤ ਤਾਦृਸ਼ਃ ।। ੧੯.

ਜੇ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਰਾਖ, ਅੰਗੀਠੀਆਂ, ਵਾਲ, ਸੁੱਕੀ ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਸੱਪ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ।

ਕृष੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਵਿਕਟੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁਰੁषੈਰੁਦ੍ਯਤਾਯੁਧੈਃ। ਪਾषਾਣੈਸ੍ਤਾਡ੍ਯਤੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਯਃ ਸਦ੍ਯੋ ਨ ਸ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੂਰ੍ਯੋਦਯੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁषਸਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਯਸ੍ਯ ਵੈ ਸ਼ਿਵਾ। ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੀ ਸਮ੍ਮੁਖਾਭ੍ਯੇਤਿ ਮ ਗਤਾਯੁਰ੍ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ ।। ੧੯.

ਜੇ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵੇਲੇ 'ਸ਼ਿਵਾ' ਨਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਰੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਯਸ੍ਯ ਵੈ ਸ੍ਰਾਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਹृਦਯਂ ਪੀਙ੍ਯਤੇ ਭृਸ਼ਮ੍। ਜਾਯਤੇ ਦਨ੍ਤਹਰ੍षਸ਼੍ਚ ਤਂ ਗਤਾਯੁषਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍ ।। ੧੯.

ਜੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਿਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੰਬੇ ਤੇ ਦੰਦ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪੈਣ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਭੂਯੋ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਵਸੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਰਾਤ੍ਰੌ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਾ। ਦੀਪਗਨ੍ਧਞ੍ਚ ਨੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵਾਰ ਵਾਰ ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੰਝੀ ਭਰੇ ਤੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।

ਰਾਤ੍ਰੌ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯੁਧਂ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਦਿਵਾ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਪਰਨੇਤ੍ਰੇषੁ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਨ ਸ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਜਾਂ ਦਿਨ ਨੂੰ ਤਾਰੇ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਵੇਖੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ।

ਨੇਤ੍ਰਮੇਕਂ ਸ੍ਰਵੇਦ੍ਯਸ੍ਯ ਕਰ੍ਣੌ ਸ੍ਥਾਨਾਚ੍ਚ ਭ੍ਰਸ਼੍ਯਤਃ। ਨਾਸਾ ਚ ਵਕ੍ਰਾ ਭਵਤਿ ਸ ਜ੍ਞੇਯੋ ਗਤਜੀਵਿਤਃ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਇੱਕ ਅੱਖ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਦੋਵੇਂ ਕੰਨ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਣ ਤੇ ਨੱਕ ਵੀ ਟੇਢੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਯਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਾ ਖਰਾ ਜਿਹ੍ਵਾ ਪਙ੍ਕਭਾਸਞ੍ਚ ਵੈ ਮੁਖਮ੍। ਗਣ੍ਡੇ ਚਿਪਿਟਕੇ ਰਕ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਰੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜੀਭ ਕਾਲੀ ਤੇ ਖੁਰਦਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮੂੰਹ ਚਿਕੜ ਵਰਗਾ ਲੱਗੇ ਤੇ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਲਾਲ ਤੇ ਦਬੀਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।

ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ੋ ਹਸਂਸ਼੍ਚੈਵ ਗਾਯਨ੍ ਨृਤ੍ਯਂਸ਼੍ਚ ਯੋ ਨਰਃ। ਯਾਮ੍ਯਾਸ਼ਾਭਿਮੁਖੋ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਤਦਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਮ੍ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲ, ਹੱਸਦਾ, ਗਾਉਂਦਾ, ਨੱਚਦਾ ਹੋਇਆ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਤੁਰੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵੇਦਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਃ ਸ਼੍ਵੇਤਸਰ੍षਪਸਨ੍ਨਿਭਾਃ। ਸ੍ਵੇਦਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹ੍ਯਸਕृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਰੁਪਸ਼੍ਥਿਤਃ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਤਿਲਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।

ਉष੍ਠ੍ਰਾ ਵਾ ਰਾਸਭਾ ਵਾਪਿ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵ੍ਪਰੇ ਰਥੇऽਸ਼ੁਭਾਃ। ਯਸ੍ਯ ਸੋਪਿ ਨ ਜੀਵੇਤ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਮੁਖੋ ਗਤਃ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਠ ਜਾਂ ਗਧੇ ਰਥ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੇਖੇ, ਚਾਹੇ ਆਪਣਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ, ਤੇ ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ।

ਦ੍ਵੇ ਚਾਤ੍ਰ ਪਰਮੇऽਰਿष੍ਟੇ ਏਤਦ੍ਰੂਪਂ ਪਰਂ ਭਵੇਤ੍। ਘੋषਂ ਨ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਤ੍ ਕਰ੍ਣੇ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਨ੍ਨੇਤ੍ਰੇ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ।। ੧੯.

ਇੱਥੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਮੌਤ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ: ਜੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਨਾ ਆਵੇ ਜਾਂ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਆਖਰੀ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਵਭ੍ਰੇਯੋ ਨਿਪਤੇਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਦ੍ਵਾਰਞ੍ਚਾਸ੍ਯ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਨ ਚੋਤਿष੍ਠਤਿ ਯਃ ਸ਼੍ਵਬ੍ਰਾਤ੍ਤਦਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਮ੍ ।। ੧੯.

ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ, ਰਾਹ ਨਾ ਲੱਭੇ ਤੇ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਨਾ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਾ ਚ ਦृष੍ਟਿਰ੍ਨ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਰਕ੍ਤਾ ਪੁਨਃ ਸਮ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਾ। ਮੁਖਸ੍ਯ ਚੋष੍ਮਾ ਮੁषਿਰਾ ਚ ਨਾਭਿਰਤ੍ਯੁष੍ਣਮੂਤ੍ਰੋ ਵਿषਮਸ੍ਥ ਏਵ ।। ੧੯.

ਉਪਰ ਵੱਲ ਨਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀ; ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹਨ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੂੰਹ ਤੇ ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਗਰਮਾਪਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੇਸ਼ਾਬ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬੈਠਣ ਦਾ ਢੰਗ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਦਿਵਾ ਵਾ ਯਤਿ ਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਯੋऽਭਿਹਨ੍ਯਤੇ। ਤਂ ਪਸ਼੍ਯੇਦਥ ਹਨ੍ਤਾਰਂ ਸ ਹਤਸ੍ਤੁ ਨ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਚਾਹੇ ਦਿਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਤ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਅਗ੍ਨਿਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਕੁਰੁਤੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਮਾਨਵਃ। ਸ੍ਮृਤਿਂ ਨੋਪਲਭੇਚ੍ਚਾਪਿ ਤਦਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਮ੍ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਵਰਣਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਸ੍ਵਕਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਮਾਨਵਃ। ਰਕ੍ਤਂ ਕृष੍ਣਮਪਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਤਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਰੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਚਿੱਟਾ ਕਪੜਾ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਜਾਂ ਕਾਲਾ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਰਿष੍ਟਸੂਚਿਤੇ ਦੇਹੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲ ਉਪਾਗਤੇ। ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਯਵਿषਾਦਞ੍ਚ ਉਦ੍ਗਚ੍ਛੇਦੂਭੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ਨਰਃ ।। ੧੯.

ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਡਰ ਤੇ ਉਦਾਸੀ ਛੱਡ ਕੇ ਦਿਲੋਂ ਨਿੜਰ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਚੀਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵੋਦੀਚੀਂ ਦਿਸ਼ਂ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਵੈ ਸ਼ੁਚਿਃ। ਸਮੇऽਤਿਸ੍ਥਾਵਰੇ ਦੇਸ਼ੇ ਵਿਵਿਕ੍ਤੇ ਜਨਵਰ੍ਜ੍ਜਿਤੇ ।। ੧੯.

ਚਾਹੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਸਾਫ਼, ਸਮਤਲ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।