ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਯਾਨਿ ਭਿਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਤਥੈਵੋਪਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚ। ਏਕੈਕਾਪਕ੍ਰਮੇ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਧੀਯਤੇ ।। ੧੮.

ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਲਈ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਵਰਤ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਵਰਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇਕ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਪੇਤ੍ਯ ਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਕਾਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍ । ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਾਨ੍ਤਪਨਂ ਤਥਾ ।। ੧੮.

ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਸਮੇਤ ਸਾਂਤਪਨ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਤ ਸ਼੍ਚਰਤਿ ਨਿਰ੍ਦ੍ਦੇਸ਼ਂ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਸਮਾਹਿਤਃ। ਪੁਨਰਾਸ਼੍ਰਮਮਾਗਮ੍ਯ ਚਰੇਦ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ । ਨ ਮਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਹਿਨਸ੍ਤੀਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ ।। ੧੮.

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਠਿਨਤਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਭਿਖਾਰੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਆਲਸ ਦੇ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਥਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜੀ, ਉਹ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।

ਤਥਾਪਿ ਚ ਨ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਃ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗੋ ਹ੍ਯੇष ਦਾਰੁਣਃ। ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਾਧਿਕਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਧਰ੍ਮ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ।। ੧੮.

ਫਿਰ ਵੀ, ਐਸਾ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।

ਹਿਂਸਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਪਰਾ ਸृष੍ਟਾ ਦੈਵਤੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਸ੍ਤਥਾ। ਯਦੇਤ[https://puranastudy.freeoda.com/pur_index14/dravina.htm ਦ੍ਦ੍ਰਵਿਣਂ] ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਣਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਬਹਿਸ਼੍ਚਰਾਃ। ਸ ਤਸ੍ਯ ਹਰਤਿ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਯੋ ਯਸ੍ਯ ਹਰਤੇ ਧਨਮ੍ ।। ੧੮.

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਧਨ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਲਦੇ ਫਿਰਦੇ ਜੀਵ ਹਨ। ਜੋ ਕਿਸੇ ਦਾ ਧਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਭਿਨ੍ਨਵृਤ੍ਤੋ ਵ੍ਰਤਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਃ। ਭੂਯੋ ਨਿਰ੍ਵੇਦਮਾਪਨ੍ਨਸ਼੍ਚਰੇਚ੍ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ ।। ੧੮.

ਜੋ ਐਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਦਾ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਰਹਿ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਵਰਤ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਛਤਾਵੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਿਧਿਨਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦृष੍ਟੇਨ ਸਂਵਤ੍ਸਰਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ। ਤਤਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਣਕਲ੍ਮषਃ। ਭੂਯੋ ਨਿਰ੍ਵੇਦਮਾਪਨ੍ਨਸ਼੍ਚਰੇਚ੍ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ ।। ੧੮.

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਪਾਪ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਪਛਤਾਵੇ ਨਾਲ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਹਿਂਸਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਗਿਰਾ । ਅਕਾਮਾਦਪਿ ਹਿਂਸੇਤ ਯਦਿ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪਸ਼ੂਨ੍ ਮृਗਾਨ੍। ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤਿਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਮਥੀਪਿ ਵਾ ।। ੧੮.

ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨ, ਬੋਲ ਜਾਂ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਕੋਈ ਭਿਖਿਆਰੀ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਬੈਠੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸਖਤ ਤਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਤਿਰ੍ਯਦਿ। ਤੇਨ ਧਾਰਯਿਤਵ੍ਯਾ ਵੈ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਾਸ੍ਤੁ षੋਡਸ਼ ।। ੧੮.

ਜੇ ਕੋਈ ਸੰਨਿਆਸੀ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਾ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਵਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਅਤੇ ਛੱਡਣ ਵਾਲੀ ਕਸਰਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਦਿਵਾ ਸ੍ਕਨ੍ਨਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਧੀਯਤੇ। ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮੁਪਵਾਸਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਸ਼ਤਂ ਤਥਾ ।। ੧੮.

ਜੇ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਬੀਜ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਲਈ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਸੌ ਵਾਰੀ ਸਾਹ ਦੀ ਕਸਰਤ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਰਾਤ੍ਰੌ ਸ੍ਕਨ੍ਨਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸ੍ਰਾਤੋਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਵ ਤੁ ਧਾਰਣਾਃ। ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੇਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਵਿਰਜਾ ਜਾਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ ।। ੧੮.

ਜੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੀਜ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰੀ ਸਾਹ ਦੀ ਕਸਰਤ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਏਕਾਨ੍ਨਂ ਮਧੁ ਮਾਂਸਂ ਵਾ ਹ੍ਯਾਮਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਥੈਵ ਚ। ਅਭੋਜ੍ਯਾਨਿ ਯਤੀਨਾਞ੍ਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਲਵਣਾਨਿ ਚ ।। ੧੮.

ਇੱਕ ਦਾਣਾ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ, ਸ਼ਹਦ, ਮਾਸ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਭੇਟਾਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਲੂਣ ਖਾਣਾ — ਇਹ ਸਭ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਲਈ ਮਨ੍ਹਾਂ ਹਨ।

ਏਕੈਕਾਤਿਕ੍ਰਮੇ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਧੀਯਤੇ। ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯੇਨ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਤਤਃ ਪਾਪਾਤ੍ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੧੮.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਉਲੰਘਣਾ ਲਈ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਤਪ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮਾਚ੍ਚ ਯੇ ਕੇਚਿਦ੍ਵਾਙ੍ਮਨਃਕਾਯਸਮ੍ਭਵਮ੍। ਸਦ੍ਭਿਃ ਸਹ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਯਦ੍ਬ੍ਰੂਯੁਸ੍ਤਤ੍ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ।। ੧੮.

ਜੇ ਬੋਲੀ, ਮਨ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਜੋ ਆਖਣ, ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਮਲੋष੍ਟਕਾਞ੍ਚਨਃ ਸਮਸ੍ਤਭੂਤੇषੁ ਚਰਨ੍ ਸ ਮਾਹਿਤਃ । ਸ੍ਥਾਨਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮਵ੍ਯਯਂ ਸਤਾਂ ਪਰਂ ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਪੁਨਰ੍ਹਿ ਜਾਯਤੇ ।। ੧੮.

ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਜਾਣੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰ ਰਹੇ, ਉਹ ਅਡੋਲ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ, ਅਬਿਨਾਸੀ ਤੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।

ਅਤ ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਅਰਿष੍ਟਾਨਿ ਨਿਬੋਧਤ। ਯੇਨ ਜ੍ਞਾਨਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੧੯.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਸੁਣੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਰੁਨ੍ਧਤੀਂ ਧ੍ਰੁਵਞ੍ਚੈਵ ਸੋਮਚ੍ਛਾਯਾਂ ਮਹਾਪਥਮ੍। ਯੋ ਨ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸ ਨੋ ਜੀਵੇਨ੍ਨਰਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਤ੍ਪਰਮ੍ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅਰੁੰਧਤੀ, ਧ੍ਰੁਵ ਤਾਰਾ, ਚੰਦ ਦੀ ਛਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਰਾਹ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦਾ।

ਅਰਸ਼੍ਮਿਵਨ੍ਤਮਾਦਿਤ੍ਯਂ ਰਸ਼੍ਮਿਵਨ੍ਤਞ੍ਚ ਪਾਵਕਮ੍। ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਨ ਚ ਜੀਵੇਤ ਮਾਸਾਦੇਕਾਦਸ਼ਾਤ੍ਪਰਮ੍ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਜਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦਾ।

ਵਮੇਨ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਕਰੀषਂ ਵਾ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਰਜਤਂ ਤਥਾ। ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਥ ਵਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਦਸ਼ਮਾਸਾਨ੍ ਸ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਗੋਬਰ, ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਵੇਖੇ, ਚਾਹੇ ਜਾਗਦੇ ਜਾਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੱਸ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅਗ੍ਰਤਃ ਪृष੍ਠਤੋ ਵਾਪਿ ਖਣ੍ਟਂ ਯਸ੍ਯ ਪਦਮ੍ਭਵੇਤ੍। ਪਾਂਸੁਲੇ ਕਰ੍ਦਮੇ ਵਾਪਿ ਸਪ੍ਤਮਾਸਾਨ੍ ਸ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਲੰਗੜੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਉਹ ਰੇਤ ਜਾਂ ਚਿਕੜ 'ਚ ਤੁਰੇ, ਉਹ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਕਃ ਕਪੋਤੋ ਗृਧ੍ਰੋ ਵਾ ਨਿਲੀਯੇਦ੍ਯਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ। ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦੋ ਵਾ ਖਗਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ षਣ੍ਮਾਸਾਨ੍ਨਾਤਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕਾਂ, ਕਬੂਤਰ, ਗਿੱਧ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਬੈਠ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦਾ।

ਬਧ੍ਯੇ ਦ੍ਵਾਯਸਪਙ੍ਕ੍ਤੀਭਿਃ ਪਾਂਸ਼ੁਵਰ੍षੈਣ ਵਾ ਪੁਨਃ। ਛਾਯਾਂ ਵਾ ਵਿਕृਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯੇਚ੍ਚਤੁਃਪਞ੍ਚ ਸ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸਮੇਂ ਦੋਹਰੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਛਾਂ ਵਿਗੜੀ ਹੋਈ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਚਾਰ ਜਾਂ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨਭ੍ਰੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤਂ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਮ੍। ਉਦਕੇਨ੍ਦ੍ਰਧ ਨੁਰ੍ਵਾਪਿ ਤ੍ਰਯੋ ਦ੍ਵੌਵਾ ਸ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਬਦਲਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅਪ੍ਸੁ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾऽऽਦਰ੍ਸ਼ੇ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਯੋ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ। ਅਸ਼ਿਰਸ੍ਕਂ ਤਥਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਾਸਾਦੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਨ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਸਿਰ ਦੇ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦਾ।

ਸ਼ਵਗਨ੍ਧਿ ਭਵੇਦ੍ਗਾਤ੍ਰਂ ਵਸਾਗਨ੍ਧਿ ਹ੍ਯਥਾਪਿ ਵਾ। ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਹ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਅਰ੍ਦ੍ਧਮਾਸਂ ਸ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੁਰਦੇ ਜਾਂ ਚਰਬੀ ਵਰਗੀ ਬੂ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਹੈ; ਉਹ ਅੱਧਾ ਮਹੀਨਾ ਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨੋ ਮਾਰੁਤੋ ਯਸ੍ਯ ਮਰ੍ਮਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਕृਨ੍ਤਤਿ । ਅਦ੍ਭਿਃ ਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਨ ਦृष੍ਯੇਚ੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਰੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੧੯.

ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਵਾ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੇ ਨਾਜੁਕ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਜੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛੂਹਣ ਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।

ऋਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਯੁਕ੍ਤੇਨ ਰਥੇਨਾਸ਼ਾਨ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ । ਗਾਯਨ੍ਨਥ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਰੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੧੯.

ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਰਿੱਛਾਂ ਜਾਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਾਲੀ ਰਥੀ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।

ਕृष੍ਣਾਮ੍ਬ ਰਧਰਾ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਗਾਯਨ੍ਤੀ ਵਾਥ ਚਾਙ੍ਗਨਾ। ਯਨ੍ਨਯੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸੋऽਪਿ ਨ ਜੀਵਤਿ ।। ੧੯.

ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਲੀ ਚਮੜੀ ਵਾਲੀ, ਲਾਲ ਹੋਠਾਂ ਵਾਲੀ, ਗਾਉਂਦੀ ਔਰਤ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਛਿਦ੍ਰਂ ਵਾਸਸ਼ਚਵ ਕृष੍ਣਞ੍ਚ ਸ੍ਵਪ੍ਰੇ ਯੋ ਵਿਧृਯਾਨ੍ਨਰਃ । ਭਗ੍ਨਂ ਵਾ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਰੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੧੯.

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਫੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਜਾਂ ਟੁੱਟੀ ਕੁੰਡਲ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।