ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਕਾਮਂ ਵਿਜਜ੍ਞੇ ਵੈ ਦਰ੍ਪੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸੁਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਧृਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਨਿਯਮਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁष੍ਟਯਾਃ ਸਨ੍ਤੋष ਉਚ੍ਯਤੇ ।। ੧੦.

ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਕਾਮ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਦਰਪ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਧ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਨਿਯਮ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਤੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸੰਤੋਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਪੁष੍ਟ੍ਯਾ ਲਾਭਃ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮੇਧਾਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਤਥਾ। ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਸ੍ਤੁ ਨਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਦਣ੍ਡਃ ਸਮਯ ਏਵ ਚ ।। ੧੦.

ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਲਾਭ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਮੇਧਾ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਕ੍ਰਿਆ ਤੋਂ ਨਯਾ, ਦੰਡ ਤੇ ਸਮਯਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਵੌਧਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਅਪ੍ਰਮਾਦਸ਼੍ਚ ਤਾਵੁਭੌ । ਲਜ੍ਜਾਯਾ ਵਿਨਯਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵ੍ਯਵਸਾਯੋ ਵਪੁਃਸੁਤਃ ।। ੧੦.

ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਉਧਸੁਤਾ ਤੇ ਅਪਰਮਾਦ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਲੱਜਾ ਤੋਂ ਵਿਨਯ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਵਪੁ ਤੋਂ ਵਿਅਵਸਾਯ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।

ਕ੍ਸ਼ੇਮਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੁਖਂ ਸਿਦ੍ਧੇਰ੍ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਯਸ਼ਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤੇਃ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਧਰ੍ਮਸੂਨਵਃ ।। ੧੦.

ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਕਸ਼ੇਮ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਸਿੱਧੀ ਤੋਂ ਸੁਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਕੀਰਤੀ ਤੋਂ ਯਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ—ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

ਕਾਮਸ੍ਯ ਹਰ੍षਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵੈ ਦੇਵ੍ਯਾ ਰਤ੍ਯਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਇਤ੍ਯੇष ਵੈ ਸੁਖੋਦਰ੍ਕ੍ਕਃ ਸਰ੍ਗੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ ।। ੧੦.

ਕਾਮ ਤੋਂ ਹਰਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਰਤੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੀ ਇਹ ਸੁਖਦਾਈ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਜਜ੍ਞੇ ਹਿਂਸਾ ਤ੍ਵਧਰ੍ਮਾਦ੍ਧੈ ਨਿਕृਤਿਸ਼੍ਚਾਨृਤਾਵੁਭੌ । ਨਿਕृਤ੍ਯਾਨृਤਯੋਰ੍ਜਜ੍ਞੇ ਭਯਂ ਨਰਕ ਏਵ ਚ ।। ੧੦.

ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਹਿੰਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਨਿਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਅਨ੍ਰਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਨਿਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਅਨ੍ਰਿਤਾ ਤੋਂ ਭਯ ਤੇ ਨਰਕ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਮਾਯਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚਾਪਿ ਮਿਥੁਨਦ੍ਵਯਮੇਤਯੋਃ। ਭਯਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇऽਥ ਸਾ ਮਾਯਾ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਭੂਤਾਪਹਾਰਿਣਮ੍ ।। ੧੦.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਮਾਇਆ ਤੇ ਵੇਦਨਾ, ਇਹ ਜੋੜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਭਯ ਤੋਂ ਮਾਇਆ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਜੋ ਮੌਤ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵੇਦਨਾਯਾਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦੁਃਖਂ ਜਜ੍ਞੇऽਥ ਰੌਰਵਾਤ੍ । ਮृਤ੍ਯਯੋਰ੍ਵ੍ਯਾਧਿਜ੍ਵਰਾ ਸ਼ੋਕਾਃ ਕ੍ਰੋਧੋऽਸੂਯਾ ਚ ਜਜ੍ਞਿਰੇ । ਦੁਃਖਾਨ੍ਤਰਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਧਰ੍ਮਲਕ੍ਸ਼ਣਾਃ ।। ੧੦.

ਦਰਦ ਤੋਂ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਰੌਰਵ ਤੋਂ ਹੋਰ ਪੀੜ ਆਈ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਿਮਾਰੀ, ਬੁਖਾਰ, ਗਮ, ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਈਰਖਾ ਜਨਮੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਰਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।

ਤੇषਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾऽਸ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਾ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਧਨਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਇਤ੍ਯੇष ਤਾਮਸਃ ਸਰ੍ਗੋ ਜਜ੍ਞੇ ਧਰ੍ਮਨਿਯਾਮਕਃ ।। ੧੦.

ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਰਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹੇਠ, ਤਾਮਸਿਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।

ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृਜੇਤਿ ਵ੍ਯਾਦਿष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ । ਸੋऽਭਿਧ੍ਯਾਯ ਸਤੀਂ ਭਾਰ੍ਯਾਨ੍ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵਾਮ੍ ।। ੧੦.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਨੀਲਲੋਹਿਤ ਨੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੱਤ ਤੋਂ ਪਤਨੀ ਬਣਾਈ।

ਨਾਧਿਕਾਨ੍ਨ ਚ ਹੀਨਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਮਾਨਸਾਨਾਤ੍ਮਨਃ ਸਮਾਨ੍। ਸਹਸ੍ਰਂ ਹਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮਸृਜਤ੍ ਕृਮਿਵਾਸਸਾ। ਤੁਲ੍ਯਾ ਸ਼੍ਚੈਵਾਤ੍ਮਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰੂਪਤੇਜੋਬਲਸ਼੍ਰੁਤੈਃ ।। ੧੦.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਵਧੀਆ ਬਣਾਇਆ, ਨਾ ਘੱਟ; ਮਨ ਤੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਬਰਾਬਰ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵ ਕ੍ਰਿਮਾਂ ਦੇ ਚਮੜੇ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਰੂਪ, ਚਮਕ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸਨ।

ਪਿਙ੍ਗਲਾਨ੍ਸਨ੍ਨਿषਙ੍ਗਾਂਸ਼੍ਚ ਸਕਪਰ੍ਦ੍ਦਾਨ੍ ਵਿਲੋਹਿਤਾਨ੍ । ਵਿਵਾਸਾਨ੍ ਹਰਿ ਕੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟਿਘ੍ਨਾਂਸ਼੍ਚ ਕਪਾਲਿਨਃ ।। ੧੦.

ਉਹ ਪੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਜੁੜੇ ਵਾਲੇ, ਲਾਲੀ ਵਾਲੇ, ਬਾਹਰਲੇ, ਹਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਨਜ਼ਰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਖੋਪੜੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਬਹੁਰੂਪਾਨ੍ ਵਿਰੂਪਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਂਸ਼੍ਚਰੂਪਿਣਃ। ਰਥਿਨੋ ਵਰ੍ਮਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਿਣਸ਼੍ਚ ਵਰੂਥਿਨਃ ।। ੧੦.

ਕਈ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਵਿਅੰਗ, ਸਰਵ-ਰੂਪ, ਸੋਹਣੇ, ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਬਕਤਰਬੰਦ, ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਤ ਬਾਹੂਂਸ਼੍ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ ਭੌਮਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਾਨ੍। ਸ੍ਥੂਲਸ਼ੀਰ੍षਾਨष੍ਟਦਂष੍ਟ੍ਰਾਨੁਦ੍ਵਿਜਿਹ੍ਵਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਾਨ੍ ।। ੧੦.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਦਿਵਯ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਜੀਵ, ਵੱਡੇ ਸਿਰ, ਟੁੱਟੇ ਦੰਦ, ਦੋ-ਮੂੰਹੀ ਜੀਭ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।

ਅਨ੍ਨਾਦਾਨ੍ ਪਿਸ਼ਿਤਾਦਾਂਸ਼ ਚਵ ਆਜ੍ਯਪਾਨ੍ ਸੋਮਪਾਂਸ੍ਤਥਾ। ਮੇਦਪਾਂ ਸ੍ਵਾਤਿਕਾਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਤਿਕਣ੍ਠੋਗ੍ਰਮਨ੍ਯਵਃ ।। ੧੦.

ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਘੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਚਰਬੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਲੂਣ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਚਿੱਟੀ ਗਲ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਸੋਪਾਸਙ੍ਗਤਲਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਧਨ੍ਵਿਨੋ ਹ੍ਯੁਪਵਰ੍ਮਿਣਃ। ਆਸੀਨਾਨ੍ ਧਾਵਤਸ਼੍ਚੈਵ ਜृਮ੍ਭਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਧਿष੍ਠਿਤਾਨ੍ ।। ੧੦.

ਹਥਿਆਰ ਲਗਾਏ ਹੋਏ, ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ, ਬਕਤਰਬੰਦ, ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਦੌੜਦੇ, ਅੰਗੜਾਈ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਠੀਕ ਠੀਕ ਖੜੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਅਧ੍ਯਾ ਪਿਨੋऽਥ ਜਪਤੋ ਯੁਞ੍ਜਤੋऽਧ੍ਯਾਯਤਸ੍ਤਥਾ। ਜ੍ਵਲਤੋ ਵਰ੍षਤਸ਼੍ਚੈਵ ਦ੍ਯੋਤਮਾਨਾਨ੍ ਪ੍ਰਧੂਪਿਤਾਨ੍ ।। ੧੦.

ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ, ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਲਦੇ, ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਧੂੰਏ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਬੁਦ੍ਧਾਨ੍ ਬੁਦ੍ਧਤਮਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਿष੍ਠਾਨ੍ ਸ਼ੁਭਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ । ਨੀਲਗ੍ਰੀ ਵਾਨ੍ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਸਂਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਾਥ ਕ੍ਸ਼ਪਾਚਰਾਨ੍ ।। ੧੦.

ਸਿਆਣੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਿਆਣੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਚੰਗੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ, ਨੀਲੇ ਗਲ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਅਦृਸ਼੍ਯਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਮਹਾਯੋਗਾਨ੍ ਮਹੌਜਸਃ। ਰੂਦਤੋਦ੍ਰਵਤਸ਼੍ਚੈਵ ਏਵਂਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਅਪਾਤਯਾਮਾਨਸृਜਤ੍ ਰੁਦ੍ਰਰੂਪਾਨ੍ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਨ੍ ।। ੧੦.

ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹਨ, ਮਹਾਂਯੋਗੀ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਰੋਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੌੜਣ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਤਰਣ ਵਾਲੇ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਬ੍ਰਵੀਦੇਤਾਨ੍ਮਾਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਰੀਦृਸ਼ੀਃ ਪ੍ਰਜਾਃ। ਸ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਾ ਨਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਨੈਵਾਧਿਕਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ। ਅਨ੍ਯਾਃ ਸृਜਤ੍ਵਂ ਭਦ੍ਰਨ੍ਤੇ ਸ੍ਥਿਤੋਹਨ੍ਤ੍ਵਂ ਸृਜ ਪ੍ਰਜਾਃ ।। ੧੦.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਹ ਤਿੱਖੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ ਜਾਣੇ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੀਵ ਨਾ ਬਣਾਵੀਂ। ਹੋਰ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰ, ਭਾਗਵੰਤ; ਇਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰ।'

ਏਤੇ ਯੇ ਵੈ ਮਯਾ ਮृष੍ਟਾ ਵਿਰੂਪਾ ਨੀਲਲੇਹਿਤਾਃ । ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਨ੍ਤੁ ਆਤ੍ਮਨੋਪਮਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਃ ।। ੧੦.

ਇਹ ਜੋ ਮੈਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਵਿਅੰਗ ਤੇ ਨੀਲ-ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਸਭ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹਨ।

ਏਤੇ ਦੇਵਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਰੂਦ੍ਰਾ ਨਾਮ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਨ੍ਤਾਰੀਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਰੁਦ੍ਰਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ।। ੧੦.

ਇਹ ਦੇਵ ਰੁਦਰ ਬਣਨਗੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਰੁਦਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਣਗੇ।

ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰਸਮਾਮ੍ਨਾਤਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤੀਹ ਯਜ੍ਞਿਯਾਃ। ਯਜ੍ਞਭਾਜੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਯੁਗੈਃ ਸਹ ।। ੧੦.

ਜੋ ਸੌ ਰੁਦਰ ਗਿਣੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਯਜਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈਣਗੇ।

ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਯੇ ਦੇਵਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤੀਹ ਚ੍ਛਨ੍ਦਜਾਃ। ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮੀਜ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਨ੍ਤੀਹ ਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ ।। ੧੦.

ਮਨਵੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਦੇਵ ਇੱਥੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਹ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਰਹਿਣਗੇ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹਾਦੇਵੇਨ ਧੀਮਤਾ। ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਦਾ ਭੀਮਂ ਹृष੍ਯਮਾਣਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ।। ੧੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਏਵਂ ਭਵਤੁ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਯਥਾ ਤੇ ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਪ੍ਰਭੋ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਮਨੁਜ੍ਞਾ ਤੇ ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਮਭੂਤ੍ ਕਿਲ ।। ੧੦.

ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਸਦਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਨ ਪ੍ਰਾਸੂਯਤ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਃ। ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਰੇਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸ੍ਥਾਣੁਰ੍ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍। ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਚੋਕ੍ਤਂ ਸ੍ਥਿਤੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਤਤਃ ਸ੍ਥਾਣੁਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੧੦.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਉੱਚੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ, ਜਦ ਤਕ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ 'ਮੈਂ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਹਾਂ', ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਸਥਾਣੁ' ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜ੍ਞਾਨਂ ਵੈਰਾਗ੍ਯਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਤਪਃ ਸਚਤ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਧृਤਿਃ। ਸ੍ਰष੍ਟृਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਸਮ੍ਬੋਧਸ੍ਤ੍ਵਧਿष੍ਠਾਤृਤ੍ਵਮੇਵ ਚ। ਅਥ ਯਾਨਿ ਦਸ਼ੈਤਾਨਿ ਨਿਤ੍ਯਨ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰੇ ।। ੧੦.

ਜਾਣ, ਵੈਰਾਗ, ਸਰਵੋਚਤਾ, ਤਪ, ਸਚਾਈ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਡਟਣ, ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ, ਆਤਮ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਤੇ ਸਰਵਸੰਪੂਰਨਤਾ—ਇਹ ਦਸ ਗੁਣ ਸਦਾ ਸ਼ੰਕਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ऋषੀਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸਮੇਤਾਨਸੁਰੈਃ ਸਹ। ਅਤ੍ਯੇਤਿ ਤੇਜਸਾ ਦੇਵੋ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੧੦.

ਸਭ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਦੇਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।