ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਸ੍ਯਾਂ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਜਨਯਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕਮਲਲੋਚਨਾਃ ।। ੧੦.

ਮਹਾਨ ਦੱਖ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚੌਵੀ ਦੋਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ; ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।

ਯੋਗਪਤ੍ਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾ ਯੋਗਮਾਤਰਃ। ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ ਧॄਤਿਸ੍ਤੁष੍ਟਿਃ ਪੁष੍ਟਿਰ੍ਮੇਧਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਤਥਾ। ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਲ੍ਲਜ੍ਜਾ ਵਪੁਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ।। ੧੦.

ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਪਤਨੀ ਬਣੀਆਂ ਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣੀਆਂ: ਸ਼ਰਧਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਮੇਧਾ, ਕ੍ਰਿਆ, ਬੁੱਧੀ, ਲੱਜਾ, ਵਪੁ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਕੀਰਤੀ—ਇਹ ਤੈਰਾਂ।

ਪਤ੍ਨ੍ਯਰ੍ਥੇ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਧਰ੍ਮੋ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀਃ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਦ੍ਵਾਰਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਚੈਵਾਸ੍ਯ ਵਿਹਿਤਾਨਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ ।। ੧੦.

ਪਤਨੀ ਲਈ ਧਰਮ ਨੇ ਦੱਖ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਇਹ ਸਵਾਯੰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਰਸਤੇ ਸਨ।

ਤਾਭ੍ਯਃ ਸ਼ਿष੍ਟਾ ਯਵੀਯਸ੍ਯ ਏਕਾਦਸ਼ ਸੁਲੋਚਨਾਃ। ਖ੍ਯਾਤਿਃ ਸਤ੍ਯਥ ਸਂਭੂਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਿਃ ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਤਥਾ ।। ੧੦.

ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ: ਖਿਆਤੀ, ਸਤਿਆ, ਸੰਭੂਤੀ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਪ੍ਰੀਤੀ ਤੇ ਕਸ਼ਮਾ।

ਸਨ੍ਨਤਿਸ਼ਚਵਾਨਸੂਯਾ ਚ ਊਰ੍ਜ੍ਜਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ੍ਵਧਾ ਤਥਾ। ਤਾਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਪੁਨਰਨ੍ਯੇ ਮਹਰ੍षਯਃ ।। ੧੦.

ਸੰਨਤੀ, ਸ਼ਚੀ, ਅਨਸੂਯਾ, ਊਰਜਾ, ਸਵਾਹਾ ਤੇ ਸਵਧਾ ਵੀ; ਇਹ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਰੁਦ੍ਰੋ ਭृਗੁਰ੍ਮਰੀਚਿਸ਼੍ਚ ਅਙ੍ਗਿਰਾਃ ਪੁਲਹਃ ਕ੍ਰਤੁਃ । ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋऽਤ੍ਰਿਰ੍ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰੋऽਗ੍ਰਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।। ੧੦.

ਰੁਦ੍ਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਮਰੀਚੀ, ਅੰਗੀਰਾ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਅਤ੍ਰੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਅੱਗਨੀ ਵੀ।

ਸਤੀਂ ਭਵਾਯ ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਤ੍ ਖ੍ਯਾਤਿਞ੍ਚ ਭृਗਵੇ ਤਥਾ। ਮਰੀਚਯੇ ਚ ਸਮ੍ਭੂਤਿਂ ਸ੍ਮृਤਿਮਾਙ੍ਗਿਰਸੇ ਦਦੌ ।। ੧੦.

ਸਤੀ ਭਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਖਿਆਤੀ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ, ਸੰਭੂਤੀ ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ, ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅੰਗੀਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਚੈਵ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਾਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਵੈ ਪੁਲਹਾਯ ਚ। ਕ੍ਰਤਵੇ ਸਨ੍ਨਤਿਂ ਨਾਮ ਅਨਸੂਯਾਨ੍ਤਥਾਤ੍ਰਯੇ ।। ੧੦.

ਪ੍ਰੀਤੀ ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੂੰ, ਕਸ਼ਮਾ ਪੁਲਹਾ ਨੂੰ, ਸੰਨਤੀ ਕ੍ਰਤੁ ਨੂੰ, ਤੇ ਅਨਸੂਯਾ ਅਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਊਰ੍ਜ੍ਜਂ ਦਦੌ ਵਸਿष੍ਠਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾਂ ਵੈ ਹ੍ਯਗ੍ਨਯੇ ਦਦੌ । ਸ੍ਵਧਾਂ ਚੈਵ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤਾਸ੍ਵਪਤ੍ਯਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ।। ੧੦.

ਊਰਜਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ, ਸਵਾਹਾ ਅੱਗਨੀ ਨੂੰ, ਤੇ ਸਵਧਾ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਏਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਃ ਸ੍ਵਾਨੁष੍ਠਿਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍ ।। ੧੦.

ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹੇ, ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਤੱਕ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਕਾਮਂ ਵਿਜਜ੍ਞੇ ਵੈ ਦਰ੍ਪੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸੁਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਧृਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਨਿਯਮਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁष੍ਟਯਾਃ ਸਨ੍ਤੋष ਉਚ੍ਯਤੇ ।। ੧੦.

ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਕਾਮ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਦਰਪ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਧ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਨਿਯਮ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਤੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸੰਤੋਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਪੁष੍ਟ੍ਯਾ ਲਾਭਃ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮੇਧਾਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਤਥਾ। ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਸ੍ਤੁ ਨਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਦਣ੍ਡਃ ਸਮਯ ਏਵ ਚ ।। ੧੦.

ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਲਾਭ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਮੇਧਾ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਕ੍ਰਿਆ ਤੋਂ ਨਯਾ, ਦੰਡ ਤੇ ਸਮਯਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਵੌਧਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਅਪ੍ਰਮਾਦਸ਼੍ਚ ਤਾਵੁਭੌ । ਲਜ੍ਜਾਯਾ ਵਿਨਯਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵ੍ਯਵਸਾਯੋ ਵਪੁਃਸੁਤਃ ।। ੧੦.

ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਉਧਸੁਤਾ ਤੇ ਅਪਰਮਾਦ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਲੱਜਾ ਤੋਂ ਵਿਨਯ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਵਪੁ ਤੋਂ ਵਿਅਵਸਾਯ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।

ਕ੍ਸ਼ੇਮਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੁਖਂ ਸਿਦ੍ਧੇਰ੍ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਯਸ਼ਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤੇਃ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਧਰ੍ਮਸੂਨਵਃ ।। ੧੦.

ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਕਸ਼ੇਮ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਸਿੱਧੀ ਤੋਂ ਸੁਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਕੀਰਤੀ ਤੋਂ ਯਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ—ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

ਕਾਮਸ੍ਯ ਹਰ੍षਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵੈ ਦੇਵ੍ਯਾ ਰਤ੍ਯਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਇਤ੍ਯੇष ਵੈ ਸੁਖੋਦਰ੍ਕ੍ਕਃ ਸਰ੍ਗੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ ।। ੧੦.

ਕਾਮ ਤੋਂ ਹਰਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਰਤੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੀ ਇਹ ਸੁਖਦਾਈ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਜਜ੍ਞੇ ਹਿਂਸਾ ਤ੍ਵਧਰ੍ਮਾਦ੍ਧੈ ਨਿਕृਤਿਸ਼੍ਚਾਨृਤਾਵੁਭੌ । ਨਿਕृਤ੍ਯਾਨृਤਯੋਰ੍ਜਜ੍ਞੇ ਭਯਂ ਨਰਕ ਏਵ ਚ ।। ੧੦.

ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਹਿੰਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਨਿਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਅਨ੍ਰਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਨਿਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਅਨ੍ਰਿਤਾ ਤੋਂ ਭਯ ਤੇ ਨਰਕ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਮਾਯਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚਾਪਿ ਮਿਥੁਨਦ੍ਵਯਮੇਤਯੋਃ। ਭਯਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇऽਥ ਸਾ ਮਾਯਾ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਭੂਤਾਪਹਾਰਿਣਮ੍ ।। ੧੦.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਮਾਇਆ ਤੇ ਵੇਦਨਾ, ਇਹ ਜੋੜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਭਯ ਤੋਂ ਮਾਇਆ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਜੋ ਮੌਤ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵੇਦਨਾਯਾਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦੁਃਖਂ ਜਜ੍ਞੇऽਥ ਰੌਰਵਾਤ੍ । ਮृਤ੍ਯਯੋਰ੍ਵ੍ਯਾਧਿਜ੍ਵਰਾ ਸ਼ੋਕਾਃ ਕ੍ਰੋਧੋऽਸੂਯਾ ਚ ਜਜ੍ਞਿਰੇ । ਦੁਃਖਾਨ੍ਤਰਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਧਰ੍ਮਲਕ੍ਸ਼ਣਾਃ ।। ੧੦.

ਦਰਦ ਤੋਂ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਰੌਰਵ ਤੋਂ ਹੋਰ ਪੀੜ ਆਈ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਿਮਾਰੀ, ਬੁਖਾਰ, ਗਮ, ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਈਰਖਾ ਜਨਮੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਰਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।

ਤੇषਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾऽਸ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਾ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਧਨਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਇਤ੍ਯੇष ਤਾਮਸਃ ਸਰ੍ਗੋ ਜਜ੍ਞੇ ਧਰ੍ਮਨਿਯਾਮਕਃ ।। ੧੦.

ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਰਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹੇਠ, ਤਾਮਸਿਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।

ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृਜੇਤਿ ਵ੍ਯਾਦਿष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ । ਸੋऽਭਿਧ੍ਯਾਯ ਸਤੀਂ ਭਾਰ੍ਯਾਨ੍ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵਾਮ੍ ।। ੧੦.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਨੀਲਲੋਹਿਤ ਨੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੱਤ ਤੋਂ ਪਤਨੀ ਬਣਾਈ।

ਨਾਧਿਕਾਨ੍ਨ ਚ ਹੀਨਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਮਾਨਸਾਨਾਤ੍ਮਨਃ ਸਮਾਨ੍। ਸਹਸ੍ਰਂ ਹਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮਸृਜਤ੍ ਕृਮਿਵਾਸਸਾ। ਤੁਲ੍ਯਾ ਸ਼੍ਚੈਵਾਤ੍ਮਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰੂਪਤੇਜੋਬਲਸ਼੍ਰੁਤੈਃ ।। ੧੦.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਵਧੀਆ ਬਣਾਇਆ, ਨਾ ਘੱਟ; ਮਨ ਤੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਬਰਾਬਰ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵ ਕ੍ਰਿਮਾਂ ਦੇ ਚਮੜੇ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਰੂਪ, ਚਮਕ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸਨ।

ਪਿਙ੍ਗਲਾਨ੍ਸਨ੍ਨਿषਙ੍ਗਾਂਸ਼੍ਚ ਸਕਪਰ੍ਦ੍ਦਾਨ੍ ਵਿਲੋਹਿਤਾਨ੍ । ਵਿਵਾਸਾਨ੍ ਹਰਿ ਕੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟਿਘ੍ਨਾਂਸ਼੍ਚ ਕਪਾਲਿਨਃ ।। ੧੦.

ਉਹ ਪੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਜੁੜੇ ਵਾਲੇ, ਲਾਲੀ ਵਾਲੇ, ਬਾਹਰਲੇ, ਹਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਨਜ਼ਰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਖੋਪੜੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਬਹੁਰੂਪਾਨ੍ ਵਿਰੂਪਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਂਸ਼੍ਚਰੂਪਿਣਃ। ਰਥਿਨੋ ਵਰ੍ਮਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਿਣਸ਼੍ਚ ਵਰੂਥਿਨਃ ।। ੧੦.

ਕਈ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਵਿਅੰਗ, ਸਰਵ-ਰੂਪ, ਸੋਹਣੇ, ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਬਕਤਰਬੰਦ, ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਤ ਬਾਹੂਂਸ਼੍ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ ਭੌਮਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਾਨ੍। ਸ੍ਥੂਲਸ਼ੀਰ੍षਾਨष੍ਟਦਂष੍ਟ੍ਰਾਨੁਦ੍ਵਿਜਿਹ੍ਵਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਾਨ੍ ।। ੧੦.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਦਿਵਯ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਜੀਵ, ਵੱਡੇ ਸਿਰ, ਟੁੱਟੇ ਦੰਦ, ਦੋ-ਮੂੰਹੀ ਜੀਭ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।

ਅਨ੍ਨਾਦਾਨ੍ ਪਿਸ਼ਿਤਾਦਾਂਸ਼ ਚਵ ਆਜ੍ਯਪਾਨ੍ ਸੋਮਪਾਂਸ੍ਤਥਾ। ਮੇਦਪਾਂ ਸ੍ਵਾਤਿਕਾਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਤਿਕਣ੍ਠੋਗ੍ਰਮਨ੍ਯਵਃ ।। ੧੦.

ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਘੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਚਰਬੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਲੂਣ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਚਿੱਟੀ ਗਲ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਸੋਪਾਸਙ੍ਗਤਲਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਧਨ੍ਵਿਨੋ ਹ੍ਯੁਪਵਰ੍ਮਿਣਃ। ਆਸੀਨਾਨ੍ ਧਾਵਤਸ਼੍ਚੈਵ ਜृਮ੍ਭਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਧਿष੍ਠਿਤਾਨ੍ ।। ੧੦.

ਹਥਿਆਰ ਲਗਾਏ ਹੋਏ, ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ, ਬਕਤਰਬੰਦ, ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਦੌੜਦੇ, ਅੰਗੜਾਈ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਠੀਕ ਠੀਕ ਖੜੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਅਧ੍ਯਾ ਪਿਨੋऽਥ ਜਪਤੋ ਯੁਞ੍ਜਤੋऽਧ੍ਯਾਯਤਸ੍ਤਥਾ। ਜ੍ਵਲਤੋ ਵਰ੍षਤਸ਼੍ਚੈਵ ਦ੍ਯੋਤਮਾਨਾਨ੍ ਪ੍ਰਧੂਪਿਤਾਨ੍ ।। ੧੦.

ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ, ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਲਦੇ, ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਧੂੰਏ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਬੁਦ੍ਧਾਨ੍ ਬੁਦ੍ਧਤਮਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਿष੍ਠਾਨ੍ ਸ਼ੁਭਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ । ਨੀਲਗ੍ਰੀ ਵਾਨ੍ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਸਂਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਾਥ ਕ੍ਸ਼ਪਾਚਰਾਨ੍ ।। ੧੦.

ਸਿਆਣੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਿਆਣੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਚੰਗੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ, ਨੀਲੇ ਗਲ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਅਦृਸ਼੍ਯਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਮਹਾਯੋਗਾਨ੍ ਮਹੌਜਸਃ। ਰੂਦਤੋਦ੍ਰਵਤਸ਼੍ਚੈਵ ਏਵਂਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਅਪਾਤਯਾਮਾਨਸृਜਤ੍ ਰੁਦ੍ਰਰੂਪਾਨ੍ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਨ੍ ।। ੧੦.

ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹਨ, ਮਹਾਂਯੋਗੀ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਰੋਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੌੜਣ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਤਰਣ ਵਾਲੇ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।