ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਥਾਤ੍ਮਨਿ ਸਮਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਤ੍ਤਮੋਮਾਤ੍ਰਾਂ ਨਿਯਾਮਿਕਾਮ੍ । ਰਾਜਸਤ੍ਵਂ ਪਰਾਜਿਤ੍ਯ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਂ ਸ ਧਰ੍ਮਤਃ ।। ੧੦.

ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ, ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਕ ਵਜੋਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਸ ਗੁਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ।

ਤਪ੍ਯਤੇ ਤੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਸ਼ੋਕਞ੍ਚਕ੍ਰੇ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ। ਤਮਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਨੁਦਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਜਸ੍ਤਮਸਮਾਵृਣੋਤ੍ ।। ੧੦.

ਉਹ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪੀੜਾ ਹੋਈ; ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਰਜ ਤੇ ਤਮਸ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।

ਤਤ੍ਤਮਃ ਪ੍ਰਤਿਨੁਤ੍ਤਂ ਵੈ ਮਿਥੁਨਂ ਸ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਅਧਰ੍ਮਾਚ੍ਚਰਣਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਹਿਂਸਾ ਸ਼ੋਕਾਦਜਾਯਤ ।। ੧੦.

ਜਦ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਹਿੰਸਾ ਜੰਮੀ, ਤੇ ਸੋਗ ਤੋਂ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੇ ਮਿਥੁਨੇ ਚਰਣਾਤ੍ਮਨਿ। ਤਤਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨਾਸੀਤ੍ ਪ੍ਰੀਤਸ਼੍ਚੈਵਮਸ਼ਿਸ਼੍ਰਿਯਤ੍ ।। ੧੦.

ਫਿਰ, ਉਸ ਕਰਮ-ਸਰੂਪ ਜੋੜੇ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਸੇ।

ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਸ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਾਮਪੋਹਦਭਾਸ੍ਵਰਾਮ੍। ਦ੍ਵਿਧਾਕਰੋਤ੍ਸ ਤਂ ਦੇਹਮਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਪੁਰੁषੋऽਭਵਤ੍ ।। ੧੦.

ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਪੁਰਖ ਬਣਿਆ।

ਅਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਨਾਰੀ ਸਾ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਪ੍ਰਾਕृਤਾਂ ਭੂਤਧਾਤ੍ਰੀਂ ਤਾਂ ਕਾਮਾਨ੍ਵੈ ਸृष੍ਟਵਾਨ੍ ਵਿਭੁਃ ।। ੧੦.

ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਨਾਰੀ ਬਣੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਸੀ; ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਮਾਤਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰਚਿਆ।

ਸਾ ਦਿਵਂ ਵृਥਿਵੀਞ੍ਚੈਵ ਮਹਿਮ੍ਨਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਧਿष੍ਠਿਤਾ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸਾ ਤਨੁਃ ਪੂਰ੍ਵਾ ਦਿਵਮਾਵृਤ੍ਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ ।। ੧੦.

ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਕੇ ਟਿਕੀ ਰਹੀ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੀਰ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਯਾ ਤ੍ਵਰ੍ਦ੍ਧਾਤ੍ ਸृਜਤੇ ਨਾਰੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਸਾ ਦੇਵੀ ਨਿਯੁਤਨ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਃ ਪਰਮਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍ ।। ੧੦.

ਜਿਸ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਨਾਰੀ ਬਣੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਜੰਮੀ; ਉਹ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠਨ ਤੇ ਉੱਚ ਤਪ ਕਰਿਆ।

ਭਰ੍ਤਾਰਨ੍ਦੀਪ੍ਤਯਸ਼ਸਂ ਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ। ਸ ਵੈ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੁਰੁषੋ ਮਨੁਰੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੧੦.

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ; ਉਹ ਆਦਿ ਸਵੈ-ਭੂ ਪੁਰਖ, ਮਨੁ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯੈਵਸਪ੍ਤਤਿਯੁਗਂ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਮਿਹੋਚ੍ਯਤੇ । ਲਬ੍ਧਾ ਤੁ ਪੁਰੁषਃ ਪਤ੍ਨੀਂ ਸ਼ਤਰੂਪਾਮਯੋਨਿਜਾਮ੍ ।। ੧੦.

ਉਸ ਦੀ ਸੱਤਰੀ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਇੱਥੇ ਮਨਵੰਤਰੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਮਨੁ ਨੇ ਸ਼ਤਰੂਪਾ, ਜੋ ਮਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜੰਮੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਤਯਾ ਸ ਰਮਤੇ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾ ਰਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ। ਪ੍ਰਥਮਃ ਸਂਪ੍ਰਯੋਗਃ ਸ ਕਲ੍ਪਾਦੌ ਸਮਵਰ੍ਤ੍ਤਤ ।। ੧੦.

ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵਿਚ ਰਮਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾ ਮਿਲਾਪ ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

ਵਿਰਾਜਮਸृਜਤ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੋऽਭਵਤ੍ ਪੁਰੁषੋ ਵਿਰਾਟ੍ । ਸਮ੍ਰਾਣ੍ਮਾਨਸਰੂਪਾਤ੍ਤੁ ਵੈ ਰਾਜਸ੍ਤੁ ਮਨੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੧੦.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਰਾਜ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਵਿਰਾਟ ਪੁਰਖ ਬਣਿਆ; ਮਨੁ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ-ਜੰਮਿਆ ਸਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ ਵੈਰਾਜਃ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਃ ਸ ਸਰ੍ਗੇ ਪੁਰੁषੋ ਮਨੁਃ। ਵੈਰਾਜਾਤ੍ਪੁਰੁषਾਦ੍ਵੀਰਾਚ੍ਛਤਰੂਪਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ।। ੧੦.

ਵਿਰਾਜ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਉਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁ ਪੁਰਖ ਹੈ; ਵਿਰਾਜ ਤੋਂ, ਪੁਰਖ ਤੋਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਜੰਮੀ।

ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤੋਤ੍ਤਾਨਪਾਦੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਪੁਤ੍ਰਵਤਾਂ ਵਰੌ । ਕਨ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਚ ਮਹਾਭਾਗੇ ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਜਾਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤ੍ਵਿਮਾਃ ।। ੧੦.

ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਤੇ ਉਤਤਾਨਪਾਦ, ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਪੁੱਤਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ; ਤੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਕੁੜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਜੰਮੀ।

ਦੇਵੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤਥਾਕੂਤਿਃ ਪ੍ਰਸੂਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਤੇ ਸ਼ੁਭੇ। ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਃ ਪ੍ਰਸੂਤਿਨ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਾਯ ਵ੍ਯਸृਜਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੧੦.

ਦੇਵੀ ਆਕੂਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ, ਦੋਵੇਂ ਸੁਭਾਗਨ; ਸਵੈ-ਭੂ ਮਨੁ ਨੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।

ਪ੍ਰਾਣੋ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਮਨੁਰੁਚ੍ਯਤੇ। ਰੁਚੇਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਸ਼੍ਚੈਵ ਆਕੂਤਿਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਾਦਯਤ੍ ।। ੧੦.

ਦਕਸ਼ ਜੀਵਨ-ਸਵਰੂਪ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਨੁ ਇਰਾਦਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਮਨ-ਜੰਮਿਆ ਰੁਚਿ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਨੇ ਆਕੂਤੀ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ।

ਆਕੂਤ੍ਯਾਂ ਮਿਥੁਨਂ ਯਜ੍ਞੇ ਮਾਨਸਸ੍ਯ ਰੁਚੇਃ ਸ਼ੁਭਮ੍। ਯਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਚੈਵ ਯਮਕੌ ਸਮ੍ਬਭੂਵਤੁਃ ।। ੧੦.

ਆਕੂਤੀ ਤੋਂ, ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਮਨ-ਜੰਮਿਆ ਰੁਚਿ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਮਿਲਿਆ; ਯਜਨ ਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ, ਦੋਵੇਂ ਜੁੜਵਾਂ ਪੁੱਤਰ-ਪੁੱਤਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਾਞ੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਜਜ੍ਞਿਰੇ। ਯਾਮਾ ਇਤਿ ਸਮਾਖਯਾਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇऽਨ੍ਤਰੇ ।। ੧੦.

ਯਜਨ ਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ; ਉਹ ਯਾਮਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਵੈ-ਭੂ ਮਨਵੰਤਰੀ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ।

ਯਮਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਾਮਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਅਜਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੂਕਾਸ਼੍ਚ ਗਣੌ ਦ੍ਵੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ੍ਮृਤੌ ।। ੧੦.

ਯਜਨ ਦੇ ਯਾਮਾ ਪੁੱਤਰ, ਯਾਮਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਅਜਿਤ ਤੇ ਸ਼ੂਕ, ਦੋ ਗਰੁੱਪ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਗਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯਾਮਾਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਰਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਯਤਃ ਸਂਜ੍ਞਾ ਦਿਵੌਕਸਃ। ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੂਵਸੁਤਾਯਾਨ੍ਤੁ ਪ੍ਰਸੂਤ੍ਯਾਂ ਲੋਕਮਾਤਰਃ ।। ੧੦.

ਜੋ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਸਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਧੀਆਂ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣੀਆਂ, ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ।

ਤਸ੍ਯਾਂ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਜਨਯਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕਮਲਲੋਚਨਾਃ ।। ੧੦.

ਮਹਾਨ ਦੱਖ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚੌਵੀ ਦੋਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ; ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।

ਯੋਗਪਤ੍ਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾ ਯੋਗਮਾਤਰਃ। ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ ਧॄਤਿਸ੍ਤੁष੍ਟਿਃ ਪੁष੍ਟਿਰ੍ਮੇਧਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਤਥਾ। ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਲ੍ਲਜ੍ਜਾ ਵਪੁਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ।। ੧੦.

ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਪਤਨੀ ਬਣੀਆਂ ਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣੀਆਂ: ਸ਼ਰਧਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਮੇਧਾ, ਕ੍ਰਿਆ, ਬੁੱਧੀ, ਲੱਜਾ, ਵਪੁ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਕੀਰਤੀ—ਇਹ ਤੈਰਾਂ।

ਪਤ੍ਨ੍ਯਰ੍ਥੇ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਧਰ੍ਮੋ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀਃ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਦ੍ਵਾਰਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਚੈਵਾਸ੍ਯ ਵਿਹਿਤਾਨਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ ।। ੧੦.

ਪਤਨੀ ਲਈ ਧਰਮ ਨੇ ਦੱਖ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਇਹ ਸਵਾਯੰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਰਸਤੇ ਸਨ।

ਤਾਭ੍ਯਃ ਸ਼ਿष੍ਟਾ ਯਵੀਯਸ੍ਯ ਏਕਾਦਸ਼ ਸੁਲੋਚਨਾਃ। ਖ੍ਯਾਤਿਃ ਸਤ੍ਯਥ ਸਂਭੂਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਿਃ ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਤਥਾ ।। ੧੦.

ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ: ਖਿਆਤੀ, ਸਤਿਆ, ਸੰਭੂਤੀ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਪ੍ਰੀਤੀ ਤੇ ਕਸ਼ਮਾ।

ਸਨ੍ਨਤਿਸ਼ਚਵਾਨਸੂਯਾ ਚ ਊਰ੍ਜ੍ਜਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ੍ਵਧਾ ਤਥਾ। ਤਾਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਪੁਨਰਨ੍ਯੇ ਮਹਰ੍षਯਃ ।। ੧੦.

ਸੰਨਤੀ, ਸ਼ਚੀ, ਅਨਸੂਯਾ, ਊਰਜਾ, ਸਵਾਹਾ ਤੇ ਸਵਧਾ ਵੀ; ਇਹ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਰੁਦ੍ਰੋ ਭृਗੁਰ੍ਮਰੀਚਿਸ਼੍ਚ ਅਙ੍ਗਿਰਾਃ ਪੁਲਹਃ ਕ੍ਰਤੁਃ । ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋऽਤ੍ਰਿਰ੍ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰੋऽਗ੍ਰਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।। ੧੦.

ਰੁਦ੍ਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਮਰੀਚੀ, ਅੰਗੀਰਾ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਅਤ੍ਰੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਅੱਗਨੀ ਵੀ।

ਸਤੀਂ ਭਵਾਯ ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਤ੍ ਖ੍ਯਾਤਿਞ੍ਚ ਭृਗਵੇ ਤਥਾ। ਮਰੀਚਯੇ ਚ ਸਮ੍ਭੂਤਿਂ ਸ੍ਮृਤਿਮਾਙ੍ਗਿਰਸੇ ਦਦੌ ।। ੧੦.

ਸਤੀ ਭਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਖਿਆਤੀ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ, ਸੰਭੂਤੀ ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ, ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅੰਗੀਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਚੈਵ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਾਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਵੈ ਪੁਲਹਾਯ ਚ। ਕ੍ਰਤਵੇ ਸਨ੍ਨਤਿਂ ਨਾਮ ਅਨਸੂਯਾਨ੍ਤਥਾਤ੍ਰਯੇ ।। ੧੦.

ਪ੍ਰੀਤੀ ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੂੰ, ਕਸ਼ਮਾ ਪੁਲਹਾ ਨੂੰ, ਸੰਨਤੀ ਕ੍ਰਤੁ ਨੂੰ, ਤੇ ਅਨਸੂਯਾ ਅਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਊਰ੍ਜ੍ਜਂ ਦਦੌ ਵਸਿष੍ਠਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾਂ ਵੈ ਹ੍ਯਗ੍ਨਯੇ ਦਦੌ । ਸ੍ਵਧਾਂ ਚੈਵ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤਾਸ੍ਵਪਤ੍ਯਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ।। ੧੦.

ਊਰਜਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ, ਸਵਾਹਾ ਅੱਗਨੀ ਨੂੰ, ਤੇ ਸਵਧਾ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।