ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਯੇ ਪਠਨ੍ਤਿ ਨਰਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਨ ਪਰਾਭਵਃ। ਅਰਣ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇ ਵਾਪਿ ਪੁਰੇ ਵਾਪਿ ਗृਹੇऽਪਿ ਵਾ

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਨਾਮ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਚਾਹੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਕਿਨਾਰੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ.

ਰਕ੍ਸ਼ਾਮੇਤਾਂ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਜਲੇ ਵਾਪਿ ਸ੍ਥਲੇऽਪਿ ਵਾ। ਵ੍ਯਾਧ੍ਰਕੁਮ੍ਭੀਰਚੌਰੇਭ੍ਯੋ ਭੂਤਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਆਧਿष੍ਵਪਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਦੇਵ੍ਯਾ ਨਾਮਾਨਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯੇਤ੍

ਇਹ ਰੱਖਿਆ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਾਘ, ਮਗਰਮੱਛ, ਚੋਰਾਂ ਅਤੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ; ਹਰ ਤਕਲੀਫ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ.

ਅਰ੍ਭਕਗ੍ਰਹਭੂਤੈਸ਼੍ਚ ਪੂਤਨਾਮਾਤृਭਿਃ ਸਦਾ। ਅਭ੍ਯਰ੍ਦਿਤਾਨਾਂ ਬਾਲਾਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮੇਤਾਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਜਾਂ ਪੂਤਨਾ ਮਾਤਾ ਆਦਿ ਦੁਸ਼ਟਾਤਮਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਾ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਇਹ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ.

ਮਹਾਦੇਵੀ ਕੁਲੇ ਦ੍ਵੇ ਤੁ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ। ਆਭ੍ਯਾਂ ਦੇਵੀਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਖਿਲਂ ਜਗਤ੍ ॥੧.੯.

ਮਹਾਦੇਵੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ: ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਲੱਖਮੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ.

ਸਾऽਸृਜਦ੍ ਵ੍ਯਵਸਾਯਨ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਂ ਭੂਤਸੁਖਾਵਹਮ੍। ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਞ੍ਚੈਵ ਕਲ੍ਪਾਦੌ ਜਜ੍ਞਿਰੇऽਵ੍ਯਕ੍ਤਯੋਨਿਤਃ

ਉਸ ਨੇ ਨਿਰਣੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਂਦੇ ਹਨ; ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਸੰਕਲਪ ਅਵਿਆਕਤ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ.

ਮਾਨਸਸ਼੍ਚ ਰੁਚਿਰ੍ਨ੍ਨਾਮ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਃ। ਪ੍ਰਾਣਾਤ੍ ਸ੍ਵਾਦਸृਜਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਞ੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭ੍ਯਾਞ੍ਚ ਮਰੀਚਿਕਮ੍

ਮਨ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਰੁਚਿ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਣੋ; ਸਾਹ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮਰੀਚੀ.

ਭृਗੁਸ੍ਤੁ ਹृਦਯਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ऋषਿਃ ਸਲਿਲਜਨ੍ਮਨਃ। ਸ਼ਿਰਸੋऽਙ੍ਗਿਰਸਞ੍ਚੈਵ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਦਤ੍ਰਿਨ੍ਤਥੈਵ ਚ

ਭ੍ਰਿਗੁ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਦਿਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਸਿਰ ਤੋਂ ਅੰਗਿਰਸ, ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਅਤ੍ਰੀ ਵੀ.

ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਞ੍ਚ ਤਥੋਦਾਨਾਦ੍ਯ੍ਵਾਨਾਚ੍ਚ ਪੁਲਹਂ ਪੁਨਃ। ਸਮਾਨਜਂ ਵਸਿष੍ਠਨ੍ਤੁ ਅਪਾਨਾਨ੍ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਕ੍ਰਤੁਮ੍

ਪੁਲਸਤਿਆ ਉਡਾਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੀ ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਮੁੜ ਪੁਲਹਾ; ਸਮਾਨ ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਕ੍ਰਤੁ.

ਅਭਿਮਾਨਾਤ੍ਮਕਂ ਭਦ੍ਰਂ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਨੀਲਲੋਹਿਤਮ੍। ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਾਣਜਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸ੍ਮृਤਾਃ

ਅਭਿਮਾਨ ਵਾਲਾ ਭਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਨੀਲਲੋਹਿਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਹ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.

ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਮਾਨਸਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਾਃ। ਭृਗ੍ਵਾਦਯਸ੍ਤੁ ਯੇ ਸृष੍ਟਾ ਨਾ ਚੈਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ

ਇਹ ਮਨ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਆਦਿ, ਜ zwar ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਪਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ.

ਗृਹਮੇਧਿਨਃ ਪੁਰਾਣਾਸ੍ਤੇ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ ਪ੍ਰਵਾਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ। ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਤੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸਹ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਵੈਪ੍ਰਜਾਃ

ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਬਾਰਾਂ, ਰੁਦਰ ਸਮੇਤ, ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁਲ ਹਨ.

ऋਭੁਃ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਵੇਤਾਵੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਰੇਤਸੌ। ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਪਨ੍ਨੌ ਪੁਰਾ ਤੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਪੂਰ੍ਵਜੌ

ਰਿਭੂ ਅਤੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ — ਇਹ ਦੋ ਉੱਚੀ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਨ.

ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਪ੍ਰਥਮੇ ਕਲ੍ਪੇ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਸਾਧਕੌ। ਵੈਰਾਜੇ ਤਾਵੁਭੌ ਲੋਕੇ ਤੇਜਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਚਾਸ੍ਥਿਤੌ

ਪਹਿਲੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਲੰਘ ਚੁੱਕਾ, ਉਹ ਦੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਵੈਰਾਜ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਹਟਾ ਕੇ ਟਿਕੇ ਰਹੇ.

ਤਾਵੁਭੌ ਯੋਗਧਰ੍ਮਾਣਾਵਾਰੋਪ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਿ। ਪ੍ਰਜਾਧਰ੍ਮਞ੍ਚ ਕਾਮਞ੍ਚ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯੇਤਾਂ ਮਹੌਜਸਾ ॥੧.੯.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਯੋਗ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਯਥੋਤ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਤਥੈਵੇਹ ਕੁਮਾਰ ਇਤਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰੋਯਮਿਤਿ ਨਾਮਾਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍

ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਇੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਮਾਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਨਤਕੁਮਾਰਾ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤੇषਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਤੇ ਵਂਸ਼ਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਦੇਵਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਕ੍ਰਿਯਾਵਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਜਾਵਨ੍ਤੋ ਮਹਰ੍षਿਭਿਰਲਂਕृਤਾਃ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਰਾਂ ਵੰਸ਼ ਦਿਵ੍ਯ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ, ਕਰਤਬ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਜਾਏ ਹੋਏ।

ਇਤ੍ਯੇष ਕਰਣੋਦ੍ਭੂਤੋ ਲੋਕਾਨ੍ ਸ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਃ। ਮਹਦਾਦਿਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਤੋ ਵਿਕਾਰਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਸ੍ਵਯਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਜੋ ਉਪਕਰਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖਾਸ ਤੱਕ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲਣਾ ਹੈ ਜੋ ਸਵੈ-ਭੂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਕੀਤਾ।

ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਭਾਲੋਕੋ ਗ੍ਰਹਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਣ੍ਡਿਤਃ। ਨਦੀਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮੁਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਵਤੈਸ਼੍ਚ ਸਮਾਵृਤਃ

ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਤਾਰੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।

ਪੁਰੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰੈਃ ਪ੍ਰੀਤੈਰ੍ਜ੍ਜਨਪਦੈਸ੍ਤਥਾ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਨੇऽਵ੍ਯਕ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਰਤਿ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਮ੍

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਵਨ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।

ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਬੀਜਪ੍ਰਭਵਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵਾਨੁਗ੍ਰਹੋਤ੍ਥਿਤਃ। ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਕਨ੍ਧਮਯਸ਼੍ਚੈਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਙ੍ਕੁਰਕੋਟਰਃ

ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਬੀਜ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉੱਗਿਆ, ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਬਣਿਆ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਅੰਕੁਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵਾਲਾ।

ਮਹਾਭੂਤਪ੍ਰਸ਼ਾਖਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषੈਃ ਪਤ੍ਰਵਾਂਸ੍ਤਥਾ। ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਸੁਪੁष੍ਪਸ੍ਤੁ ਸੁਖਦੁਃਖਫਲੋਦਯਃ

ਵੱਡੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ, ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਵਾਲੇ ਪੱਤੇ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਹਿ ਲਹਿ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਫਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।

ਆਜੀਵਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮਯਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸਨਾਤਨਃ। ਏਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਲਂ ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਹ

ਇਹ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਰੁੱਖ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਹੈ; ਇਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਰੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ।

ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਯਤ੍ਤਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਦਸਦਾਤ੍ਮਕਮ੍। ਇਤ੍ਯੇषੋऽਨੁਗ੍ਰਹਃ ਸਰ੍ਗੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਸ੍ਤੁ ਯਃ

ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਾਰਣ ਜੋ ਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਤ ਤੇ ਅਸਤ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਕਿਰਪਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮੂਲ ਰਚਨਾ।

ਮੁਖ੍ਯਾਦਯਸ੍ਤੁ षਟ੍‌ਸਰ੍ਗਾ ਵੈਕृਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਕਾਃ। ਤ੍ਰੈਕਾਲੇ ਸਮਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੇऽਭਿਮਾਨਿਨਃ ॥੧.੯.

ਮੁੱਖ ਤੇ ਹੋਰ ਛੇ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੂਪ ਬਦਲੀਆਂ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਜੋੜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਸਰ੍ਗਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਸ੍ਯਾਥ ਕਾਰਣਂ ਤੇ ਬੁਧੈਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਦਿਵ੍ਯੌ ਸੁਪਰ੍ਣੌ ਸਯੁਜੌ ਸਸ਼ਾਖੌ ਪਟਵਿਦ੍ਰੁਮੌ

ਰਚਨਾਵਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਕਾਰਣ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਦੋ ਦਿਵ੍ਯ ਪੰਛੀ, ਇਕੱਠੇ, ਸ਼ਾਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਟ ਤੇ ਵਿਦਰੂਮ ਰੁੱਖ ਹਨ।

ਦ੍ਯੌਰ੍ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਾਨਂ ਯਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਨਾਭਿਂ ਵੈ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੌ ਚ ਨੇਤ੍ਰੇ। ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਚਰਣੌ ਚਾਸ੍ਯ ਭੂਮਿਃ ਸੋऽਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤ ਪ੍ਰਸੂਤਿਃ

ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਕੰਨ ਹਨ, ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਹਨ—ਉਹ ਅਸੰਭਾਵ ਸਵਰੂਪ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ।

ਵਕ੍ਰਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸਂਪ੍ਰਸੂਤਾ ਯਦ੍ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਪੂਰ੍ਵਭਾਗੇ। ਵੈਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਵੋਰੋਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪਦ੍ਭਯਾਂ ਚ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਰ੍ਣਾ ਗਾਤ੍ਰਤਃ ਸਂਪ੍ਰਸੂਤਾਃ

ਜਿਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਭਾਗ ਤੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਰਾਂਗਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰ—ਸਾਰੇ ਵਰਣ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪਰੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਾਦਣ੍ਡਮਵ੍ਯਕ੍ਤਸਂਭਵਮ੍। ਅਣ੍ਡਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਯੇਨ ਲੋਕਾਃ ਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਵਿਮੇ

ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਅੰਡ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਅੰਡ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਫਿਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਲੋਕ ਬਣਾਏ।

ਏਵਂਭੂਤੇषੁ ਲੋਕੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਲੋਕਕਰ੍ਤृਣਾ। ਯਦਾ ਤਾ ਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਃ ਕੇਨਾਪਿ ਹੇਤੁਨਾ ।। ੧੦.

ਜਦੋਂ ਐਸੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ—