ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾ ਹ੍ਯਪਾਯਨ੍ਤੁ ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਤਤਸ੍ਤੁ ਸਲਿਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਨ੍ਤਰ੍ਗਤਾਂ ਮਹੀਮ੍

ਮੂਲ ਤੇ ਥਾਂ ਲੱਭਣ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀ ਲੁਕਣ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ।

ਅਨੁਮਾਨਾਤ੍ਤੁ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭੂਮੇਰੁਦ੍ਧਰਣਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਚਕਾਰਾਨ੍ਯਾਂ ਤਨੁਞ੍ਚੈਵ ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪਾਦਿषੁ ਸ੍ਮृਤਾਮ੍

ਅਨੁਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਪਿਛਲੇ ਕਲਪਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।

ਸ ਤੁ ਰੂਪਂ ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾऽਪਃ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਅਦ੍ਭਿਃ ਸਞ੍ਛਾਦਿਤਾਮੁਰ੍ਵੀਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਥ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ

ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸੂਰ (ਸੂਅਰ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਸਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬਣਿਆ।

ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯੋਰ੍ਵੀਮਥਾਦ੍ਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਅਪਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਸ ਵਿਨ੍ਯਸਤ੍। ਸਾਮੁਦ੍ਰੀਸ੍ਤੁ ਸਮੁਦ੍ਰੇषੁ ਨਾਦੇਯੀਰ੍ਨਿਮ੍ਨਗਾਸ੍ਵਪਿ। ਪਾਰ੍ਥਿਵੀਸ੍ਤੁ ਸ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਸੋऽਚਿਨੋਦ੍ਗਿਰੀਨ੍

ਉਸਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ, ਫਿਰ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ: ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ।

ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਰ੍ਗੇ ਦਹ੍ਯਮਾਨੇ ਤੁ ਤਦਾ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕਾਗ੍ਨਿਨਾ। ਤੇਨਾਗ੍ਨਿਨਾ ਪ੍ਰਲੀਨਾਸ੍ਤੇ ਪਰ੍ਵਤਾ ਭੁਵਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ

ਪਿਛਲੀ ਰਚਨਾ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਸੰਹਾਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਅੱਗ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਸ਼ੈਤ੍ਯਾਦੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਾਯੁਨਾਪਸ੍ਤੁ ਸਂਹृਤਾਃ। ਨਿषਕ੍ਤਾ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਸਂਸ੍ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰਾऽਚਲੋऽਭਵਤ੍

ਉਸ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਠੰਢ ਕਾਰਨ, ਹਵਾ ਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਟਿਕ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਠੋਸ ਬਣ ਗਈ।

ਸ੍ਕਨ੍ਨਾਚਲਤ੍ਵਾਦਚਲਾਃ ਪਰ੍ਵਭਿਃ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਗਿਰਯੋऽਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿਗੀਰ੍ਣਤ੍ਵਾਚ੍ਚਯਨਾਚ੍ਚ ਸ਼ਿਲੋਚ੍ਚਯਾਃ

ਜਦ ਪਾਣੀ ਵਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਠੋਸ ਹੋ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਹਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਾਂ ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮਨ੍ਤਰ੍ਜ੍ਜਲਾਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਭਾਗਮਕਰੋਤ੍ ਪੁਨਃ

ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਵੰਡ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤ ਤੁ ਵਰ੍षਾਣਿ ਤਸ੍ਯਾ ਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਸਪ੍ਤਸੁ। ਵਿषਮਾਣਿ ਸਮੀਕृਤ੍ਯ ਸ਼ਿਲਾਭਿਰਚਿਨੋਦ੍ਗਿਰੀਨ੍

ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਉਚੀ-ਨਿਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਬਣਾਏ।

ਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਤੇषੁ ਵਰ੍षਾਣਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਤਾਵਨ੍ਤਃ ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਵਰ੍षਾਨ੍ਤੇ ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਸਰ੍ਗਾਦੌ ਸਨ੍ਨਿਵਿष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨੈਵ ਨਾਨ੍ਯਥਾ

ਉਹਨਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਚਾਲੀ ਇਲਾਕੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਇਕ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਚਾਲੀ ਪਹਾੜ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਪ੍ਤ ਦ੍ਵੀਪਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਸਨ੍ਨਿਕृष੍ਟਾਃ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਸਮਾਵृਤ੍ਯ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍

ਸੱਤ ਟਾਪੂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ, ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਨੇੜੇ ਨੇੜੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।

ਭੂਰਾਖ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਲੋਕਾਂਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਗ੍ਰਹੈਃ ਸਹ। ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਨਿਰ੍ਮ੍ਮਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਥਾਨਾਨੀਮਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭੂ ਨਾਮ ਧਰਤੀ, ਚਾਰ ਲੋਕ, ਚੰਨ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਥਾਂ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਣਾਏ।

ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਚਾਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵੈ ਹ੍ਯਸृਜਤ੍ ਸ੍ਥਾਨਿਨਃ ਪੁਰਾ। ਆਪੋऽਗ੍ਰਿਃ ਪृਥਿਵੀ ਵਾਯੁਰਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਦਿਵਂ ਤਥਾ

ਇਸ ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਅਸਮਾਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਡਿੱਠ ਤੱਤ ਬਣਾਏ।

ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਦਿਸ਼ਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਨਦੀਃ ਸਰ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਵਤਾਨ੍। ਓषਧੀਨਾਂ ਤਥਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਵੀਰੁਧਾਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਸੁਰਗ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜ, ਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖ-ਬੇਲੀਆਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਵੀ ਬਣਾਈ।

ਲਵਾਃ ਕਾष੍ਠਾਃ ਕਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਿਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਮ੍। ਅਰ੍ਦ੍ਧਮਾਸਾਂਸ਼੍ਚ ਮਾਸਾਂਸ਼੍ਚ ਅਯਨਾਬ੍ਦਯੁਗਾਨਿ ਚ

ਉਸ ਨੇ ਪਲ, ਘੜੀਆਂ, ਤਿਥੀਆਂ, ਸੰਧੀਆਂ, ਰਾਤ-ਦਿਨ, ਪੱਖ, ਮਹੀਨੇ, ਅਯਨ, ਸਾਲ ਤੇ ਯੁੱਗ—all ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਗ ਬਣਾਏ।

ਸ੍ਥਾਨਾਭਿਮਾਨਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਚ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍। ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੈ ਯੁਗਾਵਸ੍ਥਾਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮਮੇ

ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਤੇ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਣਾਇਆ। ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਬਣਾਕੇ, ਯੁੱਗਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰਤਾ ਬਣਾਈ।

ਕृਤਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਚ ਕਲਿਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਯੁਗਮ੍। ਕਲ੍ਪਸ੍ਯਾਦੌ ਕृਤਯੁਗੇ ਪ੍ਰਥਮੇ ਸੋऽਸृਜਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਃ

ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦੁਆਪਰ ਤੇ ਕਲਿ—ਇਹ ਚਾਰ ਯੁੱਗ। ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਜੀਵ ਬਣਾਏ।

ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਾ ਯਾ ਮਯਾ ਤੁਭ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਕਾਲਂ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤੁ ਤਾਃ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੇ ਤੁ ਕਲ੍ਪੇ ਦਗ੍ਧਾਸ੍ਤਦਾऽਗ੍ਨਿਨਾ

ਜੋ ਜੀਵ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਕਲਪ ਖਤਮ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ।

ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਯਾਸ੍ਤਪੋਲੋਕਂ ਜਨਲੋਕਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ। ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਗੇ ਬੀਜਾਰ੍ਥਂ ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ

ਜੋ ਤਪੋ ਲੋਕ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ, ਪਰ ਜਨ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਏ, ਉਹ ਮੁੜ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ਤੇ ਫਿਰ ਉਪਜਦੇ ਹਨ, ਬੀਜ ਵਾਂਗ।

ਬੀਜਾਰ੍ਥੇਨ ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਗਸ੍ਯ ਕਾਰਣਾਤ੍। ਤਤਸ੍ਤਾਃ ਸृਜ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤੁ ਸਨ੍ਤਾਨਾਰ੍ਥਂ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ

ਉਹ ਉਥੇ ਬੀਜ ਵਾਂਗ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਨਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਣ। ਫਿਰ ਜਦ ਉਹ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੰਸ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮਿਹ ਤਾਃ ਸਾਧਕਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ऋषਯੋ ਮਨਵਸ੍ਤਥਾ

ਇਥੇ ਉਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਸਾਧਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਮਨੂ ਹਨ।

ਤਤਸ੍ਤੇ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਯਾਪੂਰਯਨ੍ਤਿ ਹਿ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਸਿਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾਨੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ

ਉਹ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਥਾਂ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਿੱਧ ਆਤਮਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯੇ ਸਰ੍ਗਾ ਦ੍ਵੇषਯੁਕ੍ਤੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਤੇ ਦਿਵਂ ਗਤਾਃ। ਆਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਾ ਇਹ ਤੇ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ

ਜੋ ਲੋਕ ਵੈਰ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਸੁਰਗ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਸ਼ੇषੇਣ ਖ੍ਯਾਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾਤ੍ਮਿਕਾਃ। ਸਂਭਵਨ੍ਤਿ ਜਨਾਲ੍ਲੋਕਾਤ੍ ਕਰ੍ਮਸਂਸ਼ਯਬਨ੍ਧਨਾਤ੍

ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਫਲਾਂ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਜੀਵ, ਜੋ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਐਸੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਫਿਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਆਸ਼ਯਃ ਕਾਰਣਂ ਤਤ੍ਰ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਤੁ ਸਃ। ਤੈਃ ਕਰ੍ਮਭਿਸ੍ਤੁ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਜਨਾਲ੍ਲੋਕਾਃ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭੈਃ

ਉਥੇ ਮਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸਮਝੀਦੀ ਹੈ; ਇਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ, ਜੀਵ ਤੇ ਲੋਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਨਾਨਾਰੂਪਾਣਿ ਯੋਨਿषੁ। ਦੇਵਾਦ੍ਯਸ੍ਥਾਵਰਾਨ੍ਤੇ ਚ ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍

ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੂਨਾਂ ਵਿਚ ਨਾਨਾ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੜ੍ਹ ਤੱਕ, ਸਭ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਯੇ ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਾਕ੍ ਸृष੍ਟੇਃ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ। ਤਾਨ੍ਯੇਤੇ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸृਜ੍ਯਮਾਨਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ

ਜੋ ਕਰਮ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਨਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੀਵ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਫਿਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹਿਸ੍ਰਾਹਿਂਸ੍ਰੇ ਮृਦੁਕ੍ਰੂਰੇ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੇ ऋਤਾਨृਤੇ। ਤਦ੍ਭਾਵਿਤਾਃ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਤਸ੍ਯ ਰੋਚਤੇ

ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਅਹਿੰਸਾ, ਨਰਮਤਾ ਜਾਂ ਰੁਖਾਈ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਅਧਰਮ, ਸੱਚ ਜਾਂ ਝੂਠ — ਜਿਸ ਵਿਚ ਜਿਹੜਾ ਸੁਭਾਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਜਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਚੀਜ਼ ਵਲ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ।

ਕਲ੍ਪੇष੍ਵਾਸਨ੍ ਵ੍ਯਤੀਤੇषੁ ਰੂਪਨਾਮਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ। ਤਾਨ੍ਯੇਵਾਨਾਗਤੇ ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ

ਜੋ ਰੂਪ ਤੇ ਨਾਂ ਪਿਛਲੇ ਕਲਪਾਂ ਵਿਚ ਸਨ, ਉਹੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਗਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਫਿਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।