ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਆਪੋ ਨਾਰਾਖ੍ਯਾਸ੍ਤਨਵ ਇਤ੍ਯਪਾਨ੍ਨਾਮ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮਃ। ਆਪੂਰ੍ਯ ਨਾਭਿਂ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਤੇਨ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ

ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ 'ਨਰ' ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ 'ਤਨਵ' ਆਖਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਨਾਭੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾ ਸੁਮਨਾਃ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ੍ ਸਹਸ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਦਨਃ ਸਹਸ੍ਰਭੁਕ੍। ਸਹਸ੍ਰਬਾਹੁਃ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪ੍ਰਜਾ ਪਤਿਸ੍ਤ੍ਰਯੀਪਥੇ ਯਃ ਪੁਰੁषੋ ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ

ਉਹ ਪੁਰਖ, ਜਿਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ, ਚੰਗਾ ਮਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਮੂੰਹ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣੋ ਭੁਵਨਸ੍ਯ ਗੋਪ੍ਤਾ ਏਕੋ ਹ੍ਯਪੂਰ੍ਵਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਤੁਰਾषਾਟ੍। ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਃ ਪੁਰੁषੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸ ਪਠ੍ਯਤੇ ਵੈ ਤਮਸਃਪਰਸ੍ਤਾਤ੍

ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਜਗਤ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਰਖਿਆ ਕਰਤਾ, ਅਨੋਖਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ, 'ਹਿਰਣਯਗਰਭ' ਨਾਮੀ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਪੁਰਖ ਹਨ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਲ੍ਪਾਦੌ ਰਜਸੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਭੂਤ੍ਵਾऽਸृਜਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਃ। ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਤਮਸੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤੋ ਕਾਲੋ ਭੂਤ੍ਵਾऽਗ੍ਰਸਤ੍ ਪੁਨਃ

ਕਲਪ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਰਜੋਗੁਣ ਵਧਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਣ ਕੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਤਮੋਗੁਣ ਵਧਣ ਨਾਲ, ਕਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ ਵੈ ਨਾਰਾਯਣਾ ਖ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਤ੍ਤ੍ਵੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤੋऽਰ੍ਣਵੇ ਸ੍ਵਪਨ੍। ਤ੍ਰਿਧਾ ਵਿਭਜ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸਮਵਰ੍ਤ੍ਤਤ

ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਮੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਤੋਗੁਣ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਸੁੱਤਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸृਜਤੇ ਗ੍ਰਸਤੇ ਚੈਵ ਵੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੇ ਚ ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤੁ ਤਾਨ੍। ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਤਦਾ ਲੋਕੇ ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮੇ

ਉਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ, ਨਿਗਲਦਾ ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਇਕੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਜਗਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਪਦਾਰਥ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਲਿਲਾਵृਤੇ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨਾਰਾਯਣਾਖ੍ਯਸ੍ਤੁ ਅਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਰ੍ਣਵੇ ਸ੍ਵਪਨ੍

ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਹੀ ਪਾਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਮੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਨੇਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਅਪ੍ਰਗਟ ਸੁੱਤਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਗ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ੍ਯਾਂ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ। ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਂ ਮਹਰ੍ਲ੍ਲੋਕਾਤ੍ ਸੁਪ੍ਤਂ ਕਾਲਂ ਮਹਰ੍षਯਃ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਹਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਭृਗ੍ਵਾਦਯੋ ਯਥਾ ਸਪ੍ਤ ਕਲ੍ਪੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਰ੍षਯਃ। ਤਤੋ ਵਿਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੈਸ੍ਤੈਰ੍ਮਹਾਨ੍ ਪਰਿਗਤਃ ਪਰਃ

ਭਰਿਗੁ ਆਦਿਕ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਐਸੇ ਹੀ ਕਲਪ ਦੇ ਫੇਰ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਗਤ੍ਯਰ੍ਥਾਦ੍ ऋषਯੋ ਧਾਤੋਰ੍ਨ੍ਨਾਮਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਿਰਾਦਿਤਃ। ਤਸ੍ਮਾਦृषਿਪਰਤ੍ਵੇਨ ਮਹਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਰ੍षਯਃ

ਚੱਲਣ ਦੇ ਅਰਥ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਹਰ੍ਲ੍ਲੋਕਸ੍ਥਿਤੈਰ੍ਦृष੍ਟਃ ਕਾਲਃ ਸੁਪ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਚ ਤੈਃ। ਸਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਸਪ੍ਤ ਯੇਹ੍ਯਾਸਨ੍ ਕਲ੍ਪੇऽਤੀਤੇ ਮਹਰ੍षਯਃ

ਮਹਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਤਿਆ ਆਦਿਕ ਸੱਤ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਏਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀषੁ ਰਾਤ੍ਰੀषੁ ਹ੍ਯਤੀ ਤਾਸੁ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਦृष੍ਟਵਨ੍ਤਸ੍ਤਥਾ ਹ੍ਯਨ੍ਯੇ ਸੁਪ੍ਤਂ ਕਾਲਂ ਮਹਰ੍षਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਰਾਤਾਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।

ਕਲ੍ਪਯਾਮਾਸ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਾਲੋ ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਲਪ ਬਣਾਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਂ ਮਿਲਿਆ।

ਸ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਕਲ੍ਪਾਦਿषੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ। ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤੋ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਤ੍

ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ। ਉਹ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ, ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਉਸਦਾ ਹੀ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੇष ਪ੍ਰਤਿਸਨ੍ਧਿਰ੍ਵਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ ਕਲ੍ਪਯੋਰ੍ਦ੍ਵਯੋਃ। ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਾਤੀਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਗਵਸ੍ਥਾ ਬਭੂਵ ਯਾ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋ ਕਲਪਾਂ—ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ—ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਲੜੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਹਾਲਤ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਸਮਝਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾ ਤੁ ਸਮਾਸੇਨ ਕਲ੍ਪੇ ਕਲ੍ਪੇ ਯਥਾ ਤਥਾ। ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਲ੍ਪਮੇਤਂ ਨਿਬੋਧਤ

ਹਰ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਕਲਪ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

ਤੁਲ੍ਯਂ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਨੈਸ਼ਂ ਕਾਲਮੁਪਾਸ੍ਯ ਸਃ। ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਕੁਰੁਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਗਕਾਰਣਾਤ੍

ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਾਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਰਾਤ ਮੁਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਰਚਨਾ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤੁ ਸਲਿਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਾਯੁਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਦਾਚਰਤ੍। ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਤਦਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮੇ

ਉਹ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਬਣ ਕੇ ਚਲਿਆ। ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀ ਚਲਦੀ ਤੇ ਅਚਲ ਜਿੰਦ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ।

ਜਲੇਨ ਸਮਨੁਵ੍ਯਾਪ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ। ਅਵਿਭਾਗੇਨ ਭੂਤੇषੁ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਸੁਸ੍ਥਿਤੇषੁ ਚ

ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਕਸਾਰ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਨ,

ਨਿਸ਼ਾਯਾਮਿਵ ਖਦ੍ਯੋਤਃ ਪ੍ਰਾਵृਟ੍‌ਕਾਲੇ ਤਤਸ੍ਤਤਃ। ਤਦਾਕਾਸ਼ੇ ਚਰਨ੍ ਸੋऽਥ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਃ

ਜਿਵੇਂ ਸਾਵਣ ਦੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਜੁਗਨੂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਵੈਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾ ਹ੍ਯਪਾਯਨ੍ਤੁ ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਤਤਸ੍ਤੁ ਸਲਿਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਨ੍ਤਰ੍ਗਤਾਂ ਮਹੀਮ੍

ਮੂਲ ਤੇ ਥਾਂ ਲੱਭਣ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀ ਲੁਕਣ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ।

ਅਨੁਮਾਨਾਤ੍ਤੁ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭੂਮੇਰੁਦ੍ਧਰਣਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਚਕਾਰਾਨ੍ਯਾਂ ਤਨੁਞ੍ਚੈਵ ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪਾਦਿषੁ ਸ੍ਮृਤਾਮ੍

ਅਨੁਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਪਿਛਲੇ ਕਲਪਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।

ਸ ਤੁ ਰੂਪਂ ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾऽਪਃ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਅਦ੍ਭਿਃ ਸਞ੍ਛਾਦਿਤਾਮੁਰ੍ਵੀਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਥ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ

ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸੂਰ (ਸੂਅਰ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਸਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬਣਿਆ।

ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯੋਰ੍ਵੀਮਥਾਦ੍ਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਅਪਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਸ ਵਿਨ੍ਯਸਤ੍। ਸਾਮੁਦ੍ਰੀਸ੍ਤੁ ਸਮੁਦ੍ਰੇषੁ ਨਾਦੇਯੀਰ੍ਨਿਮ੍ਨਗਾਸ੍ਵਪਿ। ਪਾਰ੍ਥਿਵੀਸ੍ਤੁ ਸ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਸੋऽਚਿਨੋਦ੍ਗਿਰੀਨ੍

ਉਸਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ, ਫਿਰ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ: ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ।

ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਰ੍ਗੇ ਦਹ੍ਯਮਾਨੇ ਤੁ ਤਦਾ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕਾਗ੍ਨਿਨਾ। ਤੇਨਾਗ੍ਨਿਨਾ ਪ੍ਰਲੀਨਾਸ੍ਤੇ ਪਰ੍ਵਤਾ ਭੁਵਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ

ਪਿਛਲੀ ਰਚਨਾ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਸੰਹਾਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਅੱਗ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਸ਼ੈਤ੍ਯਾਦੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਾਯੁਨਾਪਸ੍ਤੁ ਸਂਹृਤਾਃ। ਨਿषਕ੍ਤਾ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਸਂਸ੍ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰਾऽਚਲੋऽਭਵਤ੍

ਉਸ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਠੰਢ ਕਾਰਨ, ਹਵਾ ਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਟਿਕ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਠੋਸ ਬਣ ਗਈ।

ਸ੍ਕਨ੍ਨਾਚਲਤ੍ਵਾਦਚਲਾਃ ਪਰ੍ਵਭਿਃ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਗਿਰਯੋऽਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿਗੀਰ੍ਣਤ੍ਵਾਚ੍ਚਯਨਾਚ੍ਚ ਸ਼ਿਲੋਚ੍ਚਯਾਃ

ਜਦ ਪਾਣੀ ਵਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਠੋਸ ਹੋ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਹਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਾਂ ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮਨ੍ਤਰ੍ਜ੍ਜਲਾਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਭਾਗਮਕਰੋਤ੍ ਪੁਨਃ

ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਵੰਡ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤ ਤੁ ਵਰ੍षਾਣਿ ਤਸ੍ਯਾ ਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਸਪ੍ਤਸੁ। ਵਿषਮਾਣਿ ਸਮੀਕृਤ੍ਯ ਸ਼ਿਲਾਭਿਰਚਿਨੋਦ੍ਗਿਰੀਨ੍

ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਉਚੀ-ਨਿਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਬਣਾਏ।