ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਤੇषਾਮਨੁਚਰਾ ਯੇ ਚ ਮਨੁਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਿਭਿਰੀਡ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਤੁ ਯੇ ਸੁਰਾਃ। ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਯੇਹ੍ਯਾਸਨ੍ ਦੇਵਲੋਕੇ ਦਿਵੌਕਸਃ

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਨਾਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜੋ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।

ਤੇ ਤੈਃ ਸਂਯੋਜਕੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਙ੍ਕਲਨੇ ਤਥਾ। ਤੁਲ੍ਯਨਿष੍ਠਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਹ੍ਯਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵੇ

ਜਦੋਂ ਜੋੜ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।

ਤਤਸ੍ਤੇऽਵਸ਼੍ਯਭਾਵਿਤ੍ਵਾਦ੍ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰ੍ਯਾਯਮਾਤ੍ਮਨਃ। ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਾਸਿਨੋ ਦੇਵਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਹ੍ਯੁਪਪ੍ਲਵੇ

ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਅਟੱਲ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਗਾੜ ਆਉਣ ਲੱਗਾ, ਤਦ—

ਤੇऽਨੌਤ੍ਸੁਕ੍ਯਵਿषਾਦੇਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਭਾਵਤਃ। ਮਹਰ੍ਲ੍ਲੋਕਾਯ ਸਂਵਿਗ੍ਨਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਦਧਿਰੇ ਮਤਿਮ੍

ਉਹ ਨਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਨਾ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਮਹਰ ਲੋਕ ਵੱਲ ਲਾ ਲਿਆ।

ਤੇ ਯੁਕ੍ਤਾ ਉਪਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਹਸਿਸ੍ਥੈਃ ਸ਼ਰੀਰਕੈਃ। ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਬਹੁਲਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਾਨਸੀਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ

ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ, ਉੱਚੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੈਃ ਕਲ੍ਪ ਵਾਸਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਮਹਾਨਾਸਾਦਿਤਸ੍ਤੁ ਯੈਃ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯੈਸ੍ਤਦ੍ਭਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚਾਪਰੈਰ੍ਜ੍ਜਨੈਃ

ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਲਪ ਭਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਭਗਤ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ।

ਮਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇ ਮਹਰ੍ਲ੍ਲੋਕਂ ਦੇਵਸਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼। ਤਤਸ੍ਤੇ ਜਨਲੋਕਾਯ ਸੋ ਦ੍ਵੇਗਾ ਦਧਿਰੇ ਮਤਿਮ੍

ਮਹਰ ਲੋਕ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਚੌਦਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਫਿਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਜਨ ਲੋਕ ਵੱਲ ਮਨ ਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਬਹੁਲਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਾਨਸੀਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਤੈਃ ਕਲ੍ਪਵਾਸਿਭਿਃ ਸਾਂਰ੍ਦ੍ਧ ਮਹਾਨਾਸਾਦਿਤਸ੍ਤੁ ਯੈਃ

ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹਨ, ਮਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਕਲਪ ਭਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦਸ਼ਕृਤ੍ਵ ਇਵਾਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਪਃ। ਤਤ੍ਰ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ ਦਸ਼ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵੈ ਪੁਨਃ। ਏਤੇਨ ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਲ੍ਪਨਿਵਾਸਿਨਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਵਾਰੀ ਚੱਕਰ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਤਪ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਦੱਸ ਕਲਪ ਰਹਿ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਕਲਪ ਵਾਸੀ ਉੱਚੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਦੇਵਯੁਗਾਨਾਨ੍ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪਰਸ੍ਪਰਾਤ੍। ਗਤਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਵੈ ਅਪਰਾਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨੀਂ ਗਤਿਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇਵ ਯੁਗ ਇਕ ਦੂਜੇ ਪਿੱਛੋਂ ਲੰਘ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਆਧਿਪਤ੍ਯਂ ਵਿਨਾ ਤੇ ਵੈ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯੇਣ ਤੁ ਤਤ੍ਸਮਾਃ। ਭਵਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾ ਰੂਪੇਣ ਵਿषਯੇਣ ਚ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਰਾਜ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਰਾਬਰ ਹਨ; ਉਹ ਰੂਪ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਹ੍ਯਵਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰੀਤਿਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗਮਾਤ੍। ਆਨਨ੍ਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹ

ਉਥੇ ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਲਗਨ ਕਰਕੇ। ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਵਸ਼੍ਯਮ੍ਭਾਵਿਨਾऽਰ੍ਥੇਨ ਪ੍ਰਾਕृਤੇਨੈਵ ਤੇ ਸ੍ਵਯਮ੍। ਨਾਨਾ ਤ੍ਵੇਨਾਭਿਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾਸ੍ਤਦਾ ਤਤ੍ਕਾਲਭਾਵਿਨਃ

ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸ੍ਵਰੂਪਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਯਥਾ ਭਵਤਿ ਜਾਗ੍ਰਤਃ। ਤਤ੍ਕਾਲਭਾਵਿ ਤੇषਾਂ ਤੁ ਤਥਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ

ਜਿਵੇਂ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਤੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਾਰੇ ਤੁ ਭੇਦਾਨਾਂ ਯੇषਾਂ ਭਿਨ੍ਨਾਭਿਸੂष੍ਮਣਾਮ੍। ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਤਿਸृਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕਰਣਾਨਿ ਚ

ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁੱਖਮ ਤੱਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੇ ਵੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਨਾਨਾਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤੇषਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍। ਵਿਨष੍ਟਸ੍ਵਾਧਿਕਾਰਾਣਾਂ ਸ੍ਵੇਨ ਧਰ੍ਮੇਣ ਤਿष੍ਠਤਾਮ੍

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਕਦਾਰੀ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤੇ ਤੁਲ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨਿਰਞ੍ਜਨਾਃ। ਪ੍ਰਕृਤੌ ਕਾਰਣਾਤੀਤਾਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਯੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ

ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਤੇषੁ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਪੁਰੁषਾਵ੍ਯਵਹृਤਤ੍ਵੇਨ ਪ੍ਰਤੀਤਾ ਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ

ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵਾਸਤੇ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।

ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤੇ ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਗੇ ਤੇषਾਂ ਵਾ ਕਾਰਣਂ ਪੁਨਃ। ਸਂਯੋਗੇ ਪ੍ਰਾਕृਤੇ ਤੇषਾਂ ਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਾਮ੍

ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫੇਰ ਰਚਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮੁੜ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਤ੍ਰਾਪਵਰ੍ਗਿਣਾਂ ਤੇषਾਮਪੁਨਰ੍ਮਾਰ੍ਗਗਾਮਿਨਾਮ੍। ਅਭਾਵਃ ਪੁਨਰੁਤ੍ਪਤ੍ਤੌ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਨਾਮਰ੍ਚ੍ਚਿषਾਮਿਵ

ਇਥੇ, ਜੋ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਈਆਂ ਲੌਆਂ ਬੁਝ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਤਤਸ੍ਤੇषੁ ਗਤੇषੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਾਤ੍ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਸੁ। ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਯੇ ਮਹਰ੍ਲ੍ਲੋਕਾਤ੍ਤਦਾ ਨਾਸਾਦਿਤਾ ਜਨਾਃ। ਤਚ੍ਛਿष੍ਟਾਸ਼੍ਚੇਹ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਕਲ੍ਪਾਦ੍ਦੇਹਮੁਪਾਸਤੇ

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜਿਹੜੇ ਮਹਰਲੋਕ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਦ੍ਯਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਨ੍ਤਾ ਮਾਨੁषਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਯਃ। ਪਸ਼ਵਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਥਾਵਰਾਃ ਸਸਰੀਸृਪਾਃ

ਗੰਧਰਵ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਿਸਾਚਾਂ ਤੱਕ, ਮਨੁੱਖ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਦਿ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ, ਰੁੱਖ-ਬੂਟੇ ਤੇ ਸਰਪ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ।

ਤਿष੍ਠਤ੍ਸੁ ਤੇषੁ ਤਤ੍ਕਾਲਂ ਪृਥਿਵੀਤਲਵਾਸਿषੁ। ਸਹਸ੍ਰਂ ਯਤ੍ਤੁ ਰਸ਼੍ਮੀਨਾਂ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੇਹ ਵਿਭਾਸਤੇ। ਤੇ ਸਪ੍ਤਰਸ਼੍ਮਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯੇਕੈਕੋ ਜਾਯਤੇ ਰਵਿਃ

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸੱਤ ਕਿਰਣਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣਾ ਸੂਰਜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਰਮੇਣੋਤ੍ਤਿष੍ਠਮਾਨਾਸ੍ਤੇ ਤ੍ਰੀਨ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਪ੍ਰਦਹਨ੍ਤ੍ਯੁਤ। ਜਙ੍ਗਮਾਃ ਸ੍ਥਾਵਰਾਃ ਚੈਵ ਨਦੀਃ ਸਂਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਵਤਾਨ੍। ਪੂਰ੍ਵੇ ਸ਼ੁष੍ਕਾ ਹ੍ਯਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਸੂਰ੍ਯੈਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਧੂਪਿਤਾਃ

ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਡੋਲ ਜੀਵ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਦਾ ਤੇ ਵਿਵਿਸ਼ੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਰ੍ਦ੍ਦਗ੍ਧਾਃ ਸੂਰ੍ਯਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ। ਜਙ੍ਗਮਾਃ ਸ੍ਥਾਵਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਕਾਸ੍ਤੁ ਵੈ

ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਜੀਵ, ਜਿਹੜੇ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦਗ੍ਧਦੇਹਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਵੈ ਗਤਾਃ ਪਾਪਯੁਗਾਤ੍ਯਯੇ। ਯੋਨ੍ਯਾ ਤਯਾ ਹ੍ਯਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ੁਭਪਾਪਾਨੁਬਨ੍ਧਯਾ

ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਪੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਿਹੜੇ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਉਹ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਤਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯੁਪਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੁਲ੍ਯਰੂਪਾ ਜਨੇ ਜਨਾਃ। ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਬਹੁਲਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਾਨਸੀਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ

ਫਿਰ, ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉषਿਤ੍ਵਾ ਰਜਨੀਂ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ। ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਗੇ ਭਵਨ੍ਤੀਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸੀਪ੍ਰਜਾਃ

ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਨਵੇਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮਨੋਂ ਉਤਪੰਨ ਸੰਤਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਤਸ੍ਤੇषੁ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇषੁ ਜਨੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਾਸਿषੁ। ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧੇषੁ ਚ ਲੋਕੇषੁ ਤੇषੁ ਸੂਰ੍ਯੈਸ੍ਤੁ ਸਪ੍ਤਭਿਃ। ਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਪ੍ਲਾਵਿਤਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣੇष੍ਵਾਲਯੇषੁ ਚ

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੋਕ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੋਕ ਸੱਤ ਸੂਰਜਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈ ਕੇ ਪਾਣੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਘਰ-ਵਾਸਤੇ ਢਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।