ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਾਦਣ੍ਡਮਵ੍ਯਕ੍ਤਸਮ੍ਭਵਮ੍। ਅਣ੍ਡਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਾਸ੍ਤੇਨ ਕृਤਾਃ ਸ੍ਵਯਮ੍

ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੋਂ ਅੰਡ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਅੰਡ ਤੋਂ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਲੋਕ ਬਣਾਏ।

ਏष ਵਃ ਕਥਿਤਃ ਪਾਦਃ ਸਮਾਸਾਨ੍ਨ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍। ਅਨੇਨਾਦ੍ਯੇਨ ਪਾਦੇਨ ਪੁਰਾਣਂ ਸਂਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍

ਇਹ ਭਾਗ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣ ਲਿਆ, ਇਹ ਸਾਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਰਾਹੀਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੇष ਪ੍ਰਥਮਃ ਪਾਦਃ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਂਹृष੍ਟਮਨਾਃ ਕਾਸ਼੍ਯਪੇਯਃ ਸਨਾਤਨਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ, ਬਣਤਰ ਬਾਰੇ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਸ਼ਯਪ ਵੰਸ਼ੀ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਮਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।

ਸਮ੍ਬੋਧ੍ਯ ਸੂਤਂ ਵਚਸਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਾਥੋਤ੍ਤਰਾਂ ਕਥਾਮ੍। ਅਤਃਪ੍ਰਭृਤਿ ਕਲ੍ਪਜ੍ਞ ਪ੍ਰਤਿਸਂਧਿਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਨਃ

ਉਸ ਨੇ ਸੂਤ ਜੀ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕਰਕੇ ਅਗਲੀ ਕਹਾਣੀ ਪੁੱਛੀ: 'ਹੁਣ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਜੋ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਜਾਣੂ ਹੋ, ਸਾਨੂੰ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੱਸੋ।'

ਸਮਤੀਤਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਚੋਭਯੋਃ। ਕਲ੍ਪਯੋਰਨ੍ਤਰਂ ਯਚ੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਸਂਧਿਰ੍ਯਤਸ੍ਤਯੋਃ। ਏਤਦ੍ਵੇਦਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਃ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਕੁਸ਼ਲੋ ਹ੍ਯਸਿ

ਪਿਛਲੇ ਯੁੱਗ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਯੁੱਗ, ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਸਮਾਂ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿਚ ਕੀ ਜੋੜ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਜਾਣੂ ਹੋ।

ਅਤ੍ਰ ਵੋऽਹਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਤਿਸਂਧਿਞ੍ਚ ਯਸ੍ਤਯੋਃ। ਸਮਤੀਤਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਚੋਭਯੋਃ

ਇਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਹਾਂ—ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਯੁੱਗ—ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਜੋੜ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਿ ਕਲ੍ਪੇषੁ ਯੇषੁ ਯਾਨਿ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ। ਯਸ਼੍ਚਾਯਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਕਲ੍ਪੋ ਵਾਰਾਹਃ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਃ ਸ਼ੁਭਃ

ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਮਨੁਆਂਤਰ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਯੁੱਗ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਾਹ ਯੁੱਗ ਹੈ—

ਅਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਲ੍ਪਾਚ੍ਚ ਯਃ ਕਲ੍ਪਃ ਪੂਰ੍ਵੋऽਤੀਤਃ ਸਨਾਤਨਃ। ਤਸ੍ਯ ਚਾਸ੍ਯ ਚ ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਾਵਸ੍ਥਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ

ਇਸ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਯੁੱਗ ਸੀ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਲੰਘ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਸ ਯੁੱਗ ਤੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।

ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹृਤੇ ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪੇ ਪ੍ਰਤਿਸਂਧਿਂ ਚ ਤਤ੍ਰ ਵੈ। ਅਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਕਲ੍ਪੋ ਜਨਾਲ੍ਲੋਕਾਤ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ

ਜਦ ਪਿਛਲਾ ਯੁੱਗ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਨਵਾਂ ਯੁੱਗ ਫਿਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਵ੍ਯੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਸਂਧੇਸ੍ਤੁ ਕਲ੍ਪਾਤ੍ ਕਲ੍ਪਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍। ਵ੍ਯੁਚ੍ਛਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕ੍ਰਿਯਾਃਸਰ੍ਵਾਃ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤਦਾ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਲ੍ਪਾਤ੍ਤੁ ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਸਂਧਿਰ੍ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ

ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਮੁੱਕਣ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਯੁੱਗ ਆਉਣ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਯੁੱਗ ਤੱਕ ਦੇ ਜੋੜ ਨੂੰ 'ਸੰਧਿ' ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਯੁਗਾਖ੍ਯਾਨਾਮਪ੍ਯੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਸਨ੍ਧਯਃ। ਪਰਸ੍ਪਰਾਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਯੁਗੈਃ ਸਹ

ਮਨੁਆਂਤਰਾਂ ਤੇ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਵੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਨੁਆਂਤਰਾਂ ਤੇ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

ਉਕ੍ਤਾ ਯੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇਨ ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪਾਃ ਸਮਾਸਤਃ। ਤੇषਾਂ ਪਰਾਰ੍ਦ੍ਧਕਲ੍ਪਾਨਾਂ ਪੂਰ੍ਵੋ ਹ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਯਃ ਪਰਃ। ਆਸੀਤ੍ ਕਲ੍ਪੋ ਵ੍ਯਤੀਤੋ ਵੈ ਪਰਾਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਪਰਸ੍ਤੁ ਸਃ

ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਯੁੱਗ ਬਣਤਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸੇ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੇ ਸਮੇਂ ਵਾਲੇ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਯੁੱਗ ਲੰਘ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਅਨ੍ਯੇ ਭਵਿष੍ਯਾ ਯੇ ਕਲ੍ਪਾ ਅਪਰਾਰ੍ਦ੍ਧਾਦ੍ਗੁਣੀਕृਤਾਃ। ਪ੍ਰਥਮਃ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਕਲ੍ਪੋऽਯਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ

ਹੋਰ ਯੁੱਗ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਆਉਣਗੇ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਅਰਧ ਤੋਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਯੁੱਗ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ।

ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਃ ਪਰਾਰ੍ਦ੍ਧੇ ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਪਰ ਉਚ੍ਯਤੇ। ਏਤਾਵਾਨ੍ ਸ੍ਥਿਤਿਕਾਲਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਾਰਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ

ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪਹਿਲਾ ਅਰਧ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਦੂਜਾ ਅਰਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਗਾੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਲ੍ਪਾਤ੍ਤੁ ਯਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਲ੍ਪੋऽਤੀਤਃ ਸਨਾਤਨਃ। ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਅਹੋ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੈਃ ਪੁਰਾ

ਇਸ ਕਲਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕਲਪ ਸੀ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚੱਕਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਖਤਮ ਹੋਇਆ।

ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਕਲ੍ਪੇ ਤਦਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦਾਹਕਾਲੇ ਹ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤੇ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਲ੍ਪੇ ਤਦਾ ਦੇਵਾ ਆਸਨ੍ਵੈਮਾਨਿਕਾਸ੍ਤੁ ਯੇ

ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਲਪ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਗ੍ਰਹਤਾਰਾਸ੍ਤੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਚ ਯੇ। ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਰੇਵੈਤਾਃ ਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸੁਕृਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍

ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ, ਨਕਸ਼ਤਰ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਠਾਈ ਕੋਟੀਆਂ ਨੇਕ ਰੂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ਤਥੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸੁ ਵੈ ਤਥਾ। ਤ੍ਰੀਣਿ ਕੋਟਿਸ਼ਤਾਨ੍ਯਾਸਨ੍ ਕੋਟ੍ਯਾਦ੍ਵਿਨਵਤਿਸ੍ਤਥਾ। ਅष੍ਟਾਧਿਕਾਃ ਸਪ੍ਤਸ਼ਤਾਃ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਪੁਰਾ

ਹਰ ਚੌਦਾਂ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤਿੰਨ ਸੌ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਰੋੜ ਵਧ ਕੇ, ਤੇ ਸੱਤ ਸੌ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ ਵੀ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਵੈਮਾਨਿਕਾਨਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕਲ੍ਪੇऽਤੀਤੇ ਤੁ ਯੇऽਭਵਨ੍। ਏਕੈਕਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਕਲ੍ਪੇ ਵੈ ਦੇਵਾ ਵੈਮਾਨਿਕਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ

ਪਿਛਲੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਹਰ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਥ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇष੍ਵਾਸਂਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸੁ ਵੈ ਦਿਵਿ। ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਮੁਨਯੋ ਮਨਵਸ੍ਤਥਾ

ਫਿਰ ਚੌਦਾਂ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਮਨੂ ਵੀ ਹੋਏ।

ਤੇषਾਮਨੁਚਰਾ ਯੇ ਚ ਮਨੁਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਿਭਿਰੀਡ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਤੁ ਯੇ ਸੁਰਾਃ। ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਯੇਹ੍ਯਾਸਨ੍ ਦੇਵਲੋਕੇ ਦਿਵੌਕਸਃ

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਨਾਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜੋ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।

ਤੇ ਤੈਃ ਸਂਯੋਜਕੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਙ੍ਕਲਨੇ ਤਥਾ। ਤੁਲ੍ਯਨਿष੍ਠਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਹ੍ਯਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵੇ

ਜਦੋਂ ਜੋੜ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।

ਤਤਸ੍ਤੇऽਵਸ਼੍ਯਭਾਵਿਤ੍ਵਾਦ੍ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰ੍ਯਾਯਮਾਤ੍ਮਨਃ। ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਾਸਿਨੋ ਦੇਵਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਹ੍ਯੁਪਪ੍ਲਵੇ

ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਅਟੱਲ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਗਾੜ ਆਉਣ ਲੱਗਾ, ਤਦ—

ਤੇऽਨੌਤ੍ਸੁਕ੍ਯਵਿषਾਦੇਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਭਾਵਤਃ। ਮਹਰ੍ਲ੍ਲੋਕਾਯ ਸਂਵਿਗ੍ਨਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਦਧਿਰੇ ਮਤਿਮ੍

ਉਹ ਨਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਨਾ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਮਹਰ ਲੋਕ ਵੱਲ ਲਾ ਲਿਆ।

ਤੇ ਯੁਕ੍ਤਾ ਉਪਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਹਸਿਸ੍ਥੈਃ ਸ਼ਰੀਰਕੈਃ। ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਬਹੁਲਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਾਨਸੀਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ

ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ, ਉੱਚੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੈਃ ਕਲ੍ਪ ਵਾਸਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਮਹਾਨਾਸਾਦਿਤਸ੍ਤੁ ਯੈਃ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯੈਸ੍ਤਦ੍ਭਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚਾਪਰੈਰ੍ਜ੍ਜਨੈਃ

ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਲਪ ਭਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਭਗਤ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ।

ਮਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇ ਮਹਰ੍ਲ੍ਲੋਕਂ ਦੇਵਸਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼। ਤਤਸ੍ਤੇ ਜਨਲੋਕਾਯ ਸੋ ਦ੍ਵੇਗਾ ਦਧਿਰੇ ਮਤਿਮ੍

ਮਹਰ ਲੋਕ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਚੌਦਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਫਿਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਜਨ ਲੋਕ ਵੱਲ ਮਨ ਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਬਹੁਲਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਾਨਸੀਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਤੈਃ ਕਲ੍ਪਵਾਸਿਭਿਃ ਸਾਂਰ੍ਦ੍ਧ ਮਹਾਨਾਸਾਦਿਤਸ੍ਤੁ ਯੈਃ

ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹਨ, ਮਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਕਲਪ ਭਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦਸ਼ਕृਤ੍ਵ ਇਵਾਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਪਃ। ਤਤ੍ਰ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ ਦਸ਼ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵੈ ਪੁਨਃ। ਏਤੇਨ ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਲ੍ਪਨਿਵਾਸਿਨਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਵਾਰੀ ਚੱਕਰ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਤਪ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਦੱਸ ਕਲਪ ਰਹਿ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਕਲਪ ਵਾਸੀ ਉੱਚੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।