ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਆਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਤਿਰੂਪਾਣਿ ਪਰੇषਾਞ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯੋਗਬਲਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਹਾਚਰੇਤ੍ ।। ੫.

ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਵਿषਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥੈਵੋਗ੍ਰਤਪਸ਼੍ਚਰਨ੍ । ਸਂਹਰੇਚ੍ਚ ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸੂਰ੍ਯਤੇਜੋ ਗੁਣਾਨਿਵ ।। ੫.

ਉਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਗਰ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਗੁਣ।

ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨੈਮਿषੇਯਾਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ। ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁऋषਯਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਵਚਨਸ੍ਯ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ।। ੬.

ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣ ਦੇ ਤਪਸੀਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ।

ਸਪ੍ਤਸ੍ਵਿਹ ਕਥਂ ਦੇਵਾ ਜਾਤਾ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇष੍ਵਿਹ। ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਧਾਨਾਸ੍ਤੇ ਆਦਿਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਮਹੌਜਸਃ। ਏਤਤ੍ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਨਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਰੋਮਹਰ੍षਣ ।। ੬.

ਇੱਥੇ ਸੱਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕਿਵੇਂ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਏ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੱਖ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ।

ਏਵ ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਸੂਤੋ ਵਿਨਯੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ। ਉਵਾਚ ਵਦਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਯਥਾ ਪृष੍ਟੋ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ ।। ੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸੂਤ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰ ਸੀ, ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

ਵ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵੈ ਮੁਖਾਤ੍ ਸृष੍ਟਾ ਯਥਾ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਜੇਪ੍ਸਯਾ। ਸਰ੍ਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ਰੀਰਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਮृਤਾ ਮਨ੍ਵਤਰੇष੍ਵਿਹ ।। ੬.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ ਦੇਵਤੇ ਬਣਾਏ ਗਏ; ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸਸ਼੍ਚ ਬृਹਦ੍ਯਚ੍ਚ ਰਥਨ੍ਤਰਮ੍। ਆਕੂਤਃ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਤੇषਾਂ ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਾਕੂਤਿਰੇਵ ਚ ।। ੬.

ਦਰਸ਼, ਪੌਰਨਮਾਸ, ਬ੍ਰਿਹਤ ਅਤੇ ਰਥੰਤਰਾ; ਆਕੂਤ ਪਹਿਲਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਆਕੂਤੀ ਹੀ।

ਵਿਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਵਿਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਆਕੂਤਿਃ ਕੂਤਿਰੇਵ ਚ। ਅਧੀष੍ਟਸ੍ਤੁ ਤਤੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਅਧੀਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ। ਵਿਜ੍ਞਾਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਜ੍ਞਾਤੋ ਮਾਨਵੋ ਯੇ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ।। ੬.

ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸੁਵਿੱਤੀ, ਆਕੂਤੀ ਅਤੇ ਕੂਤੀ; ਫਿਰ ਅਧੀਸ਼ਠ ਜਾਣੋ, ਅਤੇ ਅਧੀਤੀ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ; ਵਿਜ्ञਾਤੀ ਅਤੇ ਵਿਜ्ञਾਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਵਾਦਸ਼ ਮਨੁ।

ਜ੍ਞੇਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਯਸ਼੍ਚਾਬ੍ਦੇਨ ਸਮਾਜਯੇਤ੍। ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਜਯਾ ਦੇਵਾਨਸੂਯਤ ।। ੬.

ਦਵਾਦਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਜਾਣੋ, ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਦੇਵਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ।'

ਦਾਰਾ ਗ੍ਰਿਹੋਤ੍ਰਸਂਯੋਗੇ ਮਿਥ੍ਯਾਮਾਰਭਤੇਤਿ ਚ। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਂ ਵ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ ।। ੬.

ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਯਜਨ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਗਲਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਥੇ ਹੀ ਲੁਕ ਗਿਆ।

ਤਤਸ੍ਤੇ ਨਾਭ੍ਯਨਨ੍ਦਨ੍ਤ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ। ਸਤ੍ਯਸ੍ਯੇਹ ਤੁ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਵਾਙ੍ਮਨਃ ਕਰ੍ਮਜਾਨਿ ਤੁ ।। ੬.

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਦੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਇੱਥੇ, ਸੱਚ ਦੇ ਕਰਮ ਵਾਕ, ਮਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਜੰਮਦੇ ਹਨ।

ਯ ਏਵਾਪ੍ਯਵਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ ਦੋषਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਕਰ੍ਮਸੁ। ਕ੍ਸ਼ਯਾਤਿਸ਼ਯਯੁਕ੍ਤਨ੍ਤੁ ਤੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਫਲਮ੍ ।। ੬.

ਜੋ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਘਟਾਅ ਤੇ ਵਾਧਾ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਜੁਗੁਪ੍ਸਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸੂਤਿਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਤਨ੍ਦ੍ਰਾ ਨਿਰ੍ਮਮਾਭਵਨ੍। ਅਜਸ੍ਰਂ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਸ੍ਤੇ ਵਿਰਕ੍ਤਾ ਦੋषਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ ।। ੬.

ਜਨਮ ਨੂੰ ਨਫਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਲ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੋ ਗਏ; ਸਦਾ ਚਾਹਵਾਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਗਏ, ਦੋਸ਼ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ।

ਅਰ੍ਥਂ ਧਰ੍ਮਞ੍ਚ ਕਾਮਞ੍ਚ ਹਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਵੈ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਪੌਰੁषਂ ਜ੍ਞਾਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤੇਜਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਚਾਸ੍ਥਿਤਾਃ ।। ੬.

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਨ, ਧਰਮ ਤੇ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਤੇ ਗਿਆਨ 'ਤੇ ਟਿਕ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਰੋਕ ਕੇ, ਢਿੱਡ ਨਾਲ ਰਹਿ ਗਏ।

ਤੇषਾਞ੍ਚ ਤਮਭਿਪ੍ਰਾਯਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚੁਕੋਪ ਹ। ਤਾਨਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਾਤ੍ ਸੁਰਾਨਥ ।। ੬.

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨੀਅਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ, ਮਨ ਵਿਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਪ੍ਰਜਾਰ੍ਥਮਿਹ ਯੂਯਂ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਰष੍ਟਾऽਸ੍ਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ। ਪ੍ਰਸੂਯਧ੍ਵਂ ਜਯਘ੍ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਾਨਸ੍ਮਿ ਯਤ੍ ਪੁਰਾ ।। ੬.

ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋ; ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ: 'ਪੈਦਾ ਕਰੋ ਤੇ ਜਿੱਤੋ।'

ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਨਾਦृਤ੍ਯ ਮਮ ਵੈਰਾਗ੍ਯਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਜੁਗੁਪ੍ਸਮਾਨਾਃ ਸ੍ਵਂ ਜਨ੍ਮ ਸਨ੍ਤਤਿਂ ਨਾਭਿ ਨਨ੍ਦਥ ।। ੬.

ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਵੈਰਾਗ ਲੈ ਲਿਆ, ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਨਫ਼ਰਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਨਾਈ।

ਕਰ੍ਮਣਾਞ੍ਚ ਕृਤੋ ਨ੍ਯਾਸੋ ਹ੍ਯਮृਤਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੂਯਮਨਾਦृਤ੍ਯ ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵਸ੍ਤੁ ਯਾਸ੍ਯਥ ।। ੬.

ਅਮਰ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਇੱਥੋਂ ਜਾਵੋਗੇ।

ਤੇ ਸ਼ਪ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਦੇਵਾ ਜਯਾਸ੍ਤਂ ਵੈ ਪ੍ਰਸਾਦਯਨ੍। ਕ੍ਸ਼ਮਾਸ੍ਮਾਕਂ ਮਹਾਦੇਵ ਯਦਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ ਕृਤਂ ਵਿਭੋ ।। ੬.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਪ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਜਯਾ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਆਖਦੇ: 'ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸਾਡੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਕੇ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ।'

ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਸਾਨੁਨਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਾਨਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪੁਨਃ। ਲੋਕੇ ਮਯਾਨਨੁਜ੍ਞਾਤਃ ਕਃ ਸ੍ਵਾਤਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ ।। ੬.

ਨਮਨ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਮੇਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੌਣ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ?'

ਮਯਾ ਪਰਿਗਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਮਚ੍ਛਨ੍ਦਤੋ ਮਮ। ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾऽਸ਼ੁਭਮ੍ ।। ੬.

ਜਦ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਲੋਕੇ ਯਦਸ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵੈ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਸਤ੍ਤ੍ਵਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾ ਮਯਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਕੋ ਮਾਂ ਲੋਕੇऽਤਿਸਨ੍ਧਯੇਤ੍ ।। ੬.

ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਸਾਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਸਾਰ ਦੇ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਆਤਮਾ ਰਾਹੀਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕੌਣ ਮੈਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਭੂਤਾਨਾਂ ਤਰ੍ਕਿਤਂ ਯਚ੍ਚ ਯਚ੍ਚਾਪ੍ਯੇषਾਂ ਵਿਧਾਰਿਤਮ੍। ਤਥਾ ਵਿਚਾਰਿਤਂ ਯਚ੍ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਦਿਤਂ ਮਮ ।। ੬.

ਜੀਵ ਜੋ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਵੀ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ— ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।

ਮਯਾ ਸ੍ਥਿਤਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍। ਆਸ਼ਾਮਯੇਨ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਕਥਂ ਛੇਤ੍ਤੁਮਿਹੋਤ੍ਸਹੇ ।। ੬.

ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚੱਲਦਾ ਤੇ ਅਚੱਲ, ਮੈਂ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕਾਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਚਾਹਂ ਵਿਵृਤ੍ਤੋ ਵੈ ਸਰ੍ਗਾਰ੍ਥਮਿਹ ਨਾਨ੍ਯਥਾ। ਇਹ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਨਾਰਭ੍ਯ ਕੋ ਮੇ ਛਨ੍ਦਾਦ੍ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ।। ੬.

ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਰਚਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੌਣ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਪਰਿਭਾष੍ਯ ਤਤੋ ਦੇਵਾਨ੍ ਜਯਾਨ੍ ਵੈ ਨष੍ਟਚੇਤਸਃ। ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸ ਪੁਨਸ੍ਤਾਨ੍ ਵੈ ਧृਤਾਨ੍ ਦਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ।। ੬.

ਫਿਰ, ਜਯਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਡਾਂਟ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੜ ਆਖਿਆ।

ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਮਾਭਿਸਨ੍ਧਾਯ ਸਨ੍ਨ੍ਯਾਸੋ ਵਃ ਕृਤਃ ਪੁਰਾ। ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸ ਵਿਫਲੋऽਯਨ੍ਨੋ ਹ੍ਯਪਾਰਸ੍ਤ੍ਵੇष ਯਃ ਕृਤਃ। ਭਵਿਤਾऽਤਃ ਸੁਖੋਦਰ੍ਕੋ ਦੇਵਾ ਭਾਵੇषੁ ਜਾਯਤਾਮ੍ ।। ੬.

ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੰਨਿਆਸ ਲਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਫਲ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਧੂਰਾ ਰਿਹਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲੇਗਾ।

ਆਤ੍ਮਚ੍ਛਨ੍ਦੇਨ ਵੋ ਜਨ੍ਮ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ। ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਂਮੂਢਾਃ षਟ੍‌ਸੁ ਸਰ੍ਵੇ ਗਮਿष੍ਯਥ ।। ੬.

ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਜਨਮ ਹੋਵੇਗਾ; ਪਰ ਛੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿਚ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਭਟਕ ਜਾਵੋਗੇ।

ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਨ੍ਤੇषੁ ਸੁਰਾਸ੍ਤਥਾ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਾਦਿषੁ। ਤਾਨ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕੋ ਗੀਤਃ ਪੁਰਾਤਨਃ ।। ੬.

ਵੈਵਸਵਤ ਤੇ ਹੋਰ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ।