ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਸਿष੍ਠਸਮ੍ਭृਤਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਜਿਘਾਂਸਯਾ। ਸਨ੍ਤਾਨਹੇਤੋਰ੍ਵਿਭੁਨਾ ਚੀਰ੍ਣਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਨ ਧੀਮਤਾ। ਦੈਵੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਵਿਪ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਹਿਤੈषਿਣਾ

ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋ ਅੱਗ ਜਗਾਈ, ਫਿਰ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਖਾਤਰ ਧੀਰਜਵਾਨ ਸਕੰਦ ਵਲੋਂ, ਵਿਦੀਵਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਏਕਂ ਵੇਦਞ੍ਚਤੁष੍ਪਾਦਞ੍ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਧਾ ਪੁਨਰੀਸ਼੍ਵਰਃ। ਯਥਾ ਬਿਭੇਦ ਭਗਵਾਨ੍ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸ੍ਵਬੁਦ੍ਧਿਤਃ। ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਸ਼ਿष੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਖਾ ਭੇਦਾਃ ਪੁਨਃ ਕृਤਾਃ

ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੱਤ ਨਾਲ ਇਕੋ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵੇਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੇ ਫਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।

ਪ੍ਰਯੋਗੈਃ षਡ੍‌ਗੁਣੀਯੈਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਪृष੍ਟਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ। ਪृष੍ਟੇਨ ਚਾਨੁਪृष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਮੁਨਯੋ ਧਰ੍ਮਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ

ਜਦੋਂ ਸਵੈੰਭੂ ਨੇ ਛੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁੱਛੇ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛੇ ਗਏ।

ਸੁਨਾਭਂ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਖ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਾਙ੍ਗਂ ਸ਼ੁਭਵਿਕ੍ਰਮਮ੍। ਅਨੌਪਮ੍ਯਮਿਦਞ੍ਚਕ੍ਰਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਾਃ। ਪृष੍ਠਤੋ ਯਾਤ ਨਿਯਤਾਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਥ ਯਦ੍ਧਿਤਮ੍

ਸੁਨਾਭ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਦਿਵਯਰੂਪ ਸੀ, ਸੱਚੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਚੱਕਰ ਅਥਾਹ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਪਿੱਛੋਂ ਲਗ ਕੇ, ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।

ਗਚ੍ਛਤੋ ਧਰ੍ਮਚਕ੍ਰਸ੍ਯ ਯਤ੍ਰ ਨੇਮਿਰ੍ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ। ਪੁਣ੍ਯਃ ਸ ਦੇਸ਼ੋ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯ ਇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਦਾ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚੈਵਮृषੀਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਤ੍ਵਮਗਾਤ੍ਪੁਨਃ

ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਨਾਭੀ ਚੱਲਦਿਆਂ ਟੁੱਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ—ਇਹ ਪਰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਮੁੜ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

ਗਙ੍ਗਾਗਰ੍ਭਸਮਾਹਾਰਂ ਨੈਮਿषੇਯਤ੍ਵਮੇਵ ਚ। ਈਜਿਰੇ ਚੈਵ ਸਤ੍ਰੇਣ ਮੁਨਯੋ ਨੈਮਿषੇ ਤਦਾ। ਮृਤੇ ਸ਼ਰਦ੍ਵਤਿ ਤਥਾ ਤਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਥਾਪਨਂ ਕृਤਮ੍

ਗੰਗਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਦਾ ਇਕੱਠ ਹੋਣਾ, ਨੈਮਿਸ਼ ਖੇਤਰ, ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਰਦਵਤੀ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਉਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ऋषਯੋ ਨੈਮਿषੇਯਾਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਪੁਨਃ। ਨਿਃਸੀਮਾਂ ਗਾਮਿਮਾਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਮਾਹਰਨ੍। ਯਥਾਵਿਧਿ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਮਾਤਿਥ੍ਯੈਰਪੂਜਯਨ੍

ਨੈਮਿਸ਼ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਪੂਰੀ ਬੇਅੰਤ ਧਰਤੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ, ਅਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸਦੀ ਆਤਿਥੀ ਕਰਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।

ਪ੍ਰੀਤਂ ਤਥਾ ਕृਤਾਤਿਥ੍ਯਂ ਰਾਜਾਨਂ ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਦਾ। ਅਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਗਤਃ ਕ੍ਰੂਰਃ ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਰਸੁਰੋऽਹਰਤ੍

ਜਦ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਤਿਥੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਰੂੜ ਅਸੁਰ ਸਵਰਭਾਨੂ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।

ਅਨੁਸਸ੍ਰੁਰ੍ਹਤਂ ਚਾਪਿ ਨृਪਮੈਡਂ ਯਥਾ ਪੁਰਾ। ਗਨ੍ਧਰ੍ਵ ਸਹਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਲਾਪਗ੍ਰਾਮਵਾਸਿਨਮ੍

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਗੰਧਰਵ ਸਮੇਤ, ਕਲਾਪਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਵੇਖਿਆ।

ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਃ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਥਾ ਯਜ੍ਞੇ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਿਰਣ੍ਮਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਜ੍ਞੇ ਵਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍

ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਵੇਖੀ।

ਤਦਾ ਵੈ ਨੈਮਿषੇਯਾਣਾਂ ਸਤ੍ਰੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕੇ। ਯਥਾ ਵਿਵਦਮਾਨਸ੍ਤੁ ਐਡਃ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤਸ੍ਤੁ ਤੈਃ

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਨੈਮਿਸ਼ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਐਡਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਜਨਯਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਰਣ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਐਡਪੁਤ੍ਰਂ ਯਥਾਯੁषਮ੍। ਸਮਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਸਤ੍ਰਮਾਯੁषਂ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ

ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਐਡਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ। ऋषੀਣਾਂ ਪਰਮਂ ਚਾਤ੍ਰ ਲੋਕਤਨ੍ਤ੍ਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍

ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਰਿਆ, ਉਹ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾਤੀਓ। ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਅਤੁੱਲ ਪਰੰਪਰਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਯਤ੍ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਅਵਤਾਰਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਰਣਾਤ੍

ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਹੋਇਆ।

ਤਥਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤਾ ਯੋਗਾਃ ਸ੍ਥਾਨਾਨਾਞ੍ਚੈਵ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਮ੍। ਲਿਙ੍ਗੋਦ੍ਭਵਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਨੀਲਕਣ੍ਠਤ੍ਵਮੇਵ ਚ

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਜੋਗ, ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਨੀਲਕੰਠ ਹੋ ਜਾਣਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਥ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਾਯੁਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਾ। ਧਨ੍ਯਂ ਯਸ਼ਸ੍ਯਮਾਯੁष੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍। ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਂ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਚਾਸ੍ਯ ਧਾਰਣਞ੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ

ਜਿੱਥੇ ਵਾਯੂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਕੇ ਸੁਣਾਈ, ਉਥੇ ਇਸ ਦੀ ਸ੍ਰਵਣ, ਜਾਪ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਵੱਡਾ ਸੁਭਾਗਾ, ਚੰਗੀ ਯਸ਼, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਅਨੇਨ ਹਿ ਕ੍ਰਮੇਣੇਦਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸਂਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ। ਸੁਖਮਰ੍ਥਃ ਸਮਾਸੇਨ ਮਹਾਨਪ੍ਯੁਪਲਭ੍ਯਤੇ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸੁਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ; ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਭਾਵ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਰਥ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਿੱਛੋਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ।

ਪਾਦਮਾਦ੍ਯਮਿਦਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਯੋऽਧੀਯੀਤ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ। ਤੇਨਾਧੀਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਾਸਤੇ ਪੂਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹ ਲਿਆ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁਰੋ ਵੇਦਾਨ੍ ਸਾਙ੍‌ਗੋਪਨਿषਦੋ ਦ੍ਵਿਜਃ। ਨ ਚੇਤ੍ਪੁਰਾਣਂ ਸਂਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਨੈਵ ਸ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ

ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮਿਆ ਮਨੁੱਖ ਚਾਰ ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਸਮੇਤ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾ ਜਾਣੇ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।

ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਭ੍ਯਾਂ ਵੇਦਂ ਸਮੁਪਬृਂਹਯੇਤ੍। ਬਿਭੇਤ੍ਯਲ੍ਪਸ਼੍ਰੁਤਾਦ੍ਵੇਦੋ ਮਾਮਯਂ ਪ੍ਰਤਰਿष੍ਯਤਿ

ਵੈਦ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਵੈਦ ਘੱਟ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਗਲਤ ਸਮਝ ਲਵੇਗਾ।'

ਅਭ੍ਯਸਨ੍ਨਿਮਮਧ੍ਯਾਯਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ। ਆਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਯਥੇष੍ਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਘਤਿਮ੍

ਇਹ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਸਵੈਭੂ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ ਸੀ, ਜੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪੁਰਾ ਹ੍ਯਨਤੀਦਂ ਪੁਰਾਣਂ ਤੇਨ ਤਤ੍ ਸ੍ਮृਤਮ੍। ਨਿਰੁਕ੍ਤਮਸ੍ਯ ਯੋ ਵੇਦ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ 'ਪੁਰਾਣਾ' ਆਖਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਨਾਰਾਯਣਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ। ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਜਗਤਃ ਸ੍ਰष੍ਟੁਃ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਨਾਰਾਇਣ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਆਪ ਕੇ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਗਤ ਦੇ ਉਸ ਰਚਨਹਾਰ ਲਈ ਵੀ, ਰਚਨਹਾਰ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੀ ਹਨ।

ਅਤਸ਼੍ਚ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਮਿਮਂ ਸ਼੍ਰृਣੁਧ੍ਵਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਪੁਰਾਣਮ੍। ਸ ਸਰ੍ਗਕਾਲੇ ਚ ਕਰੋਤਿ ਸਰ੍ਗਾਨ੍ ਸਂਹਾਰਕਾਲੇ ਪੁਨਰਾਦਦੀਤ

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣੋ: ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹਨ। ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਵੇਲੇ ਮੁੜ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ।। ਪ੍ਰਤ੍ਯਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਪੁਨਃ ਸੂਤਮृषਯਸ੍ਤੇ ਤਪੋਧਨਾਃ। ਕੁਤ੍ਰ ਸਤ੍ਰਂ ਸਮਭਵਤ੍ ਤੇषਾਮਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਾਮ੍

ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੂਤ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਉਹ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਯਗ ਆਖਿਰ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ ਸੀ?'

ਕਿਯਨ੍ਤਂ ਚੈਵ ਤਤ੍ਕਾਲਂ ਕਥਂ ਚ ਸਮਵਰ੍ਤ੍ਤਤ। ਆਚਚਕ੍ਸ਼ ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਕਥਂ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਭਞ੍ਚਨਃ

'ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਚੱਲਿਆ, ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ? ਪ੍ਰਭੰਚਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਵੇਂ ਸੁਣਾਇਆ?'

ਆਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣੇਦਂ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਨਃ। ਇਤਿ ਸਨ੍ਨੋਦਿਤਃ ਸੂਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼ੁਭਂ ਵਚਃ

'ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੀ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਸੂਤ ਨੇ ਚੰਗੇ ਬਚਨ ਆਖੇ।

ਸ਼੍ਰृਣੁਧ੍ਵਂ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਧੀਰਾ ਈਜਿਰੇ ਸਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਯਾਵਨ੍ਤਂ ਚਾਭਵਤ੍ ਕਾਲਂ ਯਥਾ ਚ ਸਮਵਰ੍ਤਤ

'ਸੁਣੋ ਕਿ ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਵਧੀਆ ਯਗ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਚੱਲਿਆ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।'

ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਹਿ ਯਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਵਸृਜਃ ਪੁਰਾ। ਸਤ੍ਰਂ ਹਿ ਈਜਿਰੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਸਰਾਨ੍

ਜਿੱਥੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਯਗ ਕਰਦੇ ਸਨ।