ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਾਵਰ੍ਣਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਨਵੋ ਮੇਰੁਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ। ਧ੍ਰੁਵਸ੍ਯੋਤ੍ਤਾਨਪਾਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗੋਪਵਰ੍ਣਨਮ੍

ਸਾਵਰਣੀ ਆਦਿਕ ਮਨੂ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਧ੍ਰੁਵ ਅਤੇ ਉਤਾਨਪਾਦ ਵਲੋਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੈ।

ਪृਥੁਨਾਪਿ ਚ ਵੈਨ੍ਯੇਨ ਭੂਮੇਰ੍ਦ੍ਦੋਹਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਨਮ੍। ਪਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਯਸਾਂ ਚੈਵ ਵਂਸ਼ਾਨਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਣਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭਿਃ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਦੁਗ੍ਧਾ ਚੇਯਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ

ਪ੍ਰਿਥੂ, ਜੋ ਵੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਪਾਤਰਾਂ, ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਵੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੁੱਧੀ ਗਈ ਸੀ।

ਦਸ਼ਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਚੇਤੇਭ੍ਯੋ ਮਾਰਿषਾਯਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ। ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਜਨ੍ਮ ਸੋਮਸ੍ਯਾਂਸ਼ੇਨ ਧੀਮਤਃ

ਦਸ ਪ੍ਰਚੇਤਿਆਂ ਤੋਂ, ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚੋਂ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੱਖ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸੋਮ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਤੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਇਹ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵੇਸ਼ਤ੍ਵਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ। ਮਨ੍ਵਾਦਿਕਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਆਖ੍ਯਾਨੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਵृਤਾਃ

ਮਹਾਨ ਇੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਨੂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਨੇਕ ਕਥਾਵਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯ ਚ ਮਨੋਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਗਵਿਸ੍ਤਰਃ। ਦੇਵਸ੍ਯ ਮਹਤੋ ਯਜ੍ਞੇ ਵਾਰੁਣੀਂ ਬਿਭ੍ਰਤਸ੍ਤਨੁਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ੁਕ੍ਰਾਤ੍ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਭृਗ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ

ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਵਾਰੁਣੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਆਦਿ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯ ਮਨੋਃ ਸ਼ੁਭੇ। ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਗੋ ਧ੍ਯਾਨਾਦ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤੈऽਨ੍ਤਰੇ

ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੂ ਦੇ ਸੁਭ ਅੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਰੁਕੀ, ਤਾਂ ਵੈਵਸਵਤ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਦੱਖ ਵਲੋਂ ਨਵੀਂ ਸਿਰਜਣਾ ਹੋਈ, ਇਹ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਾਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸ਼ਾਪਾਯ ਆਤ੍ਮਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਃ

ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣਾ ਨਾਸ ਕਰ ਲਿਆ।

ਤਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ੋऽਸृਜਤ੍ ਕਨ੍ਯਾ ਵੀਰਿਣ੍ਯਾਮੇਵ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ। ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਧਰ੍ਮਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਕਾਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਚ ਧੀਮਤਃ

ਫਿਰ ਦੱਖ ਨੇ ਵਿਰੀਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਧਰਮ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਵੀ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚੈਵ ਭਵਸ੍ਯ ਚ। ਏਕਤ੍ਵਂ ਚ ਪृਥਕ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤ੍ਵਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਏਕਤਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਈਸ਼ਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਯਥਾ ਸ਼ਪ੍ਤਾ ਜਾਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ। ਮਰੁਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੋ ਮਰੁਤਾਂ ਦਿਤ੍ਯਾ ਦੇਵਾਂਸ਼ਸਮ੍ਭਵਾਃ

ਕਿਵੇਂ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸਵਾਯੰਭੂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਦਿਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਰੁਤਾਞ੍ਚਾਥ ਗਣਾਸ੍ਤੇ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਕਾਃ। ਦੇਵਤ੍ਵਂ ਪਿਤृਵਾਕ੍ਯੇਨ ਵਾਯੁਸ੍ਕਨ੍ਧੇਨ ਚਾਸ਼੍ਰਯਃ

ਮਰੁਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਗੁੱਟਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਦੇ ਦਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸਰਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਞ੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਰਗਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍। ਸਰ੍ਵਭੂਤਪਿਸ਼ਾਚਾਨਾਂ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਵੀਰੁਧਾਮ੍। ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਯਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍

ਦੈਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸੱਪਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ, ਪਿਸਾਚਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਮੁਦ੍ਰਸਂਯੋਗਕृਤਂ ਜਨ੍ਮੈਰਾਵਤਹਸ੍ਤਿਨਃ। ਵੈਨਤੇਯਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ਤਥਾ ਚਾਸ੍ਯਾਭਿषੇਚਨਮ੍

ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਦਾ ਜਨਮ, ਵੈਨਤੇਯ (ਗਰੁੜ) ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਥਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਭृਗੂਣਾਂ ਵਿਸ੍ਤਰਸ਼੍ਚੋਕ੍ਤਸ੍ਤਥਾ ਚਾਙ੍ਗਿਰਸਾਮਪਿ। ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਤਥੈਵਾਤ੍ਰੇਰ੍ਮ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ

ਭਰਗੂਆਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਥਾ, ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਦੀ, ਕਸ਼ਯਪ, ਪੁਲਸਤ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਤਰੀ ਦੀ ਵੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪਰਾਸ਼ਰਸ੍ਯ ਚ ਮੁਨੇਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਯਤ੍ਰ ਵਿਸ੍ਤਰਃ। ਦੇਵਤਾਨਾਮृषੀਣਾਞ੍ਚ ਪ੍ਰਜੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍

ਮੁਨੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਤਿਸ੍ਰਃ ਕਨ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਾਸੁ ਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ। ਪਿਤृਦੌਹਿਤ੍ਰਨਿਰ੍ਦ੍ਦੇਸ਼ੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਜਨ੍ਮ ਚੋਚ੍ਯਤੇ

ਤਿੰਨ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਨਾਤਿਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਵਿਸ੍ਤਰਸ੍ਤੇ ਭਗਵਤਃ ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਇਲਾਯਾ ਵਿਸ੍ਤਰਸ਼੍ਚੋਕ੍ਤ ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਤਤਃ ਪਰਮ੍

ਪੰਜ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਥਾ, ਇਲਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਦਿਤਯ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਵਿਕੁਕ੍ਸ਼ਿਚਰਿਤਞ੍ਚੋਕ੍ਤਂ ਧੁਨ੍ਧੋਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਬਰ੍ਹਣਮ੍। ਬृਹਦ੍ਬਲਾਨ੍ਤਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕ੍ਵਾਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ

ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ ਦੇ ਕਰਤੱਬ, ਧੁੰਦੂ ਦਾ ਨਾਸ ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਤੱਕ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਨਿਮ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤੀਸ਼ਾਨਾਂ ਯਾਵਜ੍ਜਹੁਗਣਾਦਿਤਿ। ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਵਿਸ੍ਤਰੋ ਯਸ਼੍ਚ ਯਯਾਤੇਰਪਿ ਭੂਪਤੇਃ

ਨਿਮੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਹਨੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੱਕ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਯਯਾਤੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਯਦੁਵਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਦੇਸ਼ੋ ਹੈਹਯਸ੍ਯ ਚ ਵਿਸ੍ਤਰਃ। ਕ੍ਰੋष੍ਟੋਰਨਨ੍ਤਰਂ ਚੋਕ੍ਤਸ੍ਤਥਾ ਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਰਃ

ਯਦੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ, ਹੈਹਯਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਥਾ, ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਾਧੂ ਕਥਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਜ੍ਯਾਮਘਸ੍ਯ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ। ਦੇਵਾਵृਧਸ੍ਯ ਤ੍ਵਰ੍ਕਸ੍ਯ ਵृष੍ਟੇਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ

ਜਿਆਮਘ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧ, ਅਰਕ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਅਤ੍ਰਿਮਿਤ੍ਰਾਨ੍ਵਯਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਦ੍ਦਿਵ੍ਯਾਭਿਸ਼ਂਸਨਮ੍। ਵਿਵਸ੍ਵਤੋऽਥ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਮਣਿਰਤ੍ਨਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ

ਅਤਰੀ ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਦਿਵਿਆਈ ਸਿਫ਼ਤ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਵਸਵਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਣਿਰਤਨ ਦੀ ਆਮਦ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਯੁਧਾ ਜਿਤਃ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਚਾਨ੍ਵਯਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਦੇਵਮੀਢੁषਃ

ਮਹਾਨ ਯੁਧਾਜਿਤ ਵਲੋਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੇਵਮੀਢੁਸ਼ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਜਨ੍ਮ ਚਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਚਰਿਤਞ੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਕਂਸਸ੍ਯਚਾਪਿ ਦੌਰਾਤ੍ਮ੍ਯਮੇਕਾਨ੍ਤੇਨ ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ

ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਤੱਬ ਮੁੜ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਂਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਬੁਰਾਈ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਜਨਮ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਦੇਵਕ੍ਯਾਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਜ੍ਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ। ਵਿष੍ਣੋਰਨਨ੍ਤਰਞ੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗੋਪਵਰ੍ਣਨਮ੍

ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਜਨਮ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਲੋਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਦੈਵਾਸੁਰੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧੇ ਕृਤੇ। ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਤਾ ਸ਼ਕ੍ਰਵਧਂ ਸ਼ਾਪਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪੁਰਾ ਭृਗੋਃ। ਭृਗੁਸ਼੍ਚੋਤ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਮਾਤਰਮ੍

ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ, ਭਰਗੂ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲਿਆ। ਭਰਗੂ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕੀਤਾ।

ਦੇਵਾਨਾਮਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਸਂਗ੍ਰਾਮਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਯੁਤਾਃ। ਨਾਰਸਿਂਹਪ੍ਰਭृਤਯਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਨਾਸ਼ਨਾਃ

ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਨਰਸਿੰਘ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਧ ਹੋਏ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਣਾਰਾਧਨਂ ਸ੍ਥਾਣੋਰ੍ਧੀਰੇਣ ਤਪਸਾ ਕृਤਮ੍। ਵਰਦਾਨਪ੍ਰਲੁਬ੍ਧੇਨ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਰ੍ਵਸ੍ਤਵਃ ਕृਤਃ। ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਂ ਦੇਵਾਸੁਰਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍

ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਵਰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਵਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਵੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।

ਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸਹ ਸਕ੍ਤੇ ਤੁ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਿ। ਅਸੁਰਾਨ੍ਮੋਹਯਾਮਾਸ ਸ਼ੁਕ੍ਰਰੂਪੇਣ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍। ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤੁ ਤਾਨ੍ ਸ਼ੁਕ੍ਰਃ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਸੁਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ

ਜਦੋਂ ਜਯੰਤੀ ਸ਼ੁਕਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ, ਸ਼ੁਕਰ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।