ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਧਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਈਜਿਰੇ। ਨਦ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰੇ ਦृषਦ੍ਵਤ੍ਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾਯਾਃ ਸ਼ੁਚਿਰੋਧਸਃ। ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ੍ਤੇ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯਗੋਚਰਾਃ

ਧਰਮ ਦੇ ਮੈਦਾਨ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਸ਼ਦਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸੁਚੱਜੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਲੰਬਾ ਯਜਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਦীক্ষਿਤ ਹੋਏ, ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣਯ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ।

ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤਾਨ੍ ਸ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸੂਤਃ ਪੌਰਾਣਿਕੋਤ੍ਤਮਃ। ਲੋਮਾਨਿ ਹਰ੍षਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰੇ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੂਣਾਂ ਯਤ੍ ਸੁਭਾषਿਤੈਃ। ਕਰ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਥਿਤਸ੍ਤੇਨ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਁਲ੍ਲੋਮਹਰ੍षਣਃ

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ, ਮਹਾਬੁਧੀ ਸੂਤ, ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰੋਮ ਖੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋਮਹਰਸ਼ਣਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਪਃਸ਼੍ਰੁਤਾਚਾਰਨਿਧੇਰ੍ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ। ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਬਭੂਵ ਮੇਧਾਵੀ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ

ਵੈਦਵਿਆਸ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼ਿਸ਼, ਜੋ ਤਪ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।

ਪੁਰਾਣ ਵੇਦੋ ਹ੍ਯਖਿਲੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ। ਭਾਰਤੀ ਚੈਵ ਵਿਪੁਲਾ ਮਹਾਭਾਰਤਵਰ੍ਦ੍ਧਿਨੀ

ਪੁਰਾਣ ਤੇ ਵੇਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਜਬੂਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਭਾਰਤੀ, ਜੋ ਮਹਾਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਾਃ ਕਥਾ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ। ਸੂਕ੍ਤਾਃ ਸੁਪਰਿਭਾषਾਸ਼੍ਚ ਭੂਮਾਵੋषਧਯੋ ਯਥਾ

ਇਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਤੇ ਮੋਖ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਚੰਗੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਬੋਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਸ ਤਾਨ੍ ਨ੍ਯਾਯੇਨ ਸੁਧਿਯੋ ਨ੍ਯਾਯਵਿਨ੍ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਾਨ੍। ਅਭਿਗਮ੍ਯੋਪਸਂਸृਤ੍ਯ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ। ਤੋषਯਾਮਾਸ ਮੇਧਾਵੀ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤੇਨ ਤਾਨृषੀਨ੍

ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਉਹਨਾਂ ਨਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।

ਤੇ ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਤ੍ਰਿਣਃ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਸਸਦਸ੍ਯਾ ਮਹੌਜਸਃ। ਤਸ੍ਮੈ ਸਾਮ ਚ ਪੂਜਾਞ੍ਚ ਯਥਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ

ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗ ਆਦਰ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦਿੱਤੀ।

ਅਥ ਤੇषਾਂ ਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾ ਸਮਪਦ੍ਯਤ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਾਤਿਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਂ ਲੋਮਹਰ੍षਣਮ੍

ਫਿਰ, ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਤ੍ਰੇ ਗृਹਪਤਿਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ। ਇਙ੍ਗਿਤੈਰ੍ਭਾਵਮਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੇषਾਂ ਸੂਤਮਨੋਦਯਤ੍

ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਘਰ-ਮਾਲਕ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਮਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਸੂਤ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।

ਤ੍ਵਯਾ ਸੂਤ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਃ। ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਰ੍ਥਂ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਮ੍ਯਗੁਪਾਸਿਤਃ। ਦੁਦੋਹ ਵੈ ਮਤਿਂ ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਪੁਰਾਣਾਸ਼੍ਰਯਾਂ ਕਥਾਮ੍

ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਰਥ ਦੀ ਸਮਝ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਲਿਆ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਓ।

ਏषਾਞ੍ਚ ऋषਿਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਧੀਮਤਾਮ੍। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਸ੍ਤਿ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਤਚ੍ਛ੍ਰਾਵਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ

ਇਹਨਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹੋ।

ਸਰ੍ਵੇ ਹੀਮੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨਾਨਾ ਗੋਤ੍ਰਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ। ਸ੍ਵਾਨ੍ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਵਂਸ਼ਾਨ੍ ਪੁਰਾਣੈਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰृਣੁਯੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ

ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੋ।

ਸਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰੇऽਸ੍ਮਿਞ੍ਛ੍ਰਵਯੇਥਾ ਮੁਨੀਨਥ। ਦੀਕ੍ਸ਼ਿष੍ਯਮਾਣੈਰਸ੍ਮਾਭਿ ਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਗਸਿ ਸਂਸ੍ਮृਤਃ

ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਸ ਲੰਮੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਾਓ; ਅਸੀਂ, ਜੋ ਦীক্ষਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਤਿ ਸਨ੍ਨੋਦਿਤਃ ਸੂਤਸ੍ਤੈਰੇਵ ਮੁਨਿਭਿਃ ਪੁਰਾ। ਪੁਰਾਣਾਰ੍ਥਂ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞੈਃ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣੈਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੂਤ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਰਥ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।

ਸ੍ਵਧਰ੍ਮ ਏष ਸੂਤਸ੍ਯ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਦृष੍ਟਃ ਪੁਰਾਤਨੈਃ। ਦੇਵਤਾਨਾਮृषੀਣਾਞ੍ਚ ਰਾਜ੍ਞਾਞ੍ਚਾਮਿਤਤੇਜਸਾਮ੍

ਇਹ ਸੂਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ: ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਾਉਣਾ।

ਵਂਸ਼ਾਨਾਂ ਧਾਰਣਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਾਨਾਞ੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣੇषੁ ਦਿष੍ਟਾ ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ

ਵੱਡੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਨ ਹਿ ਵੇਦੇष੍ਵਧਿਕਾਰਃ ਕਸ਼੍ਵਿਤ੍ ਸੂਤਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ। ਵੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਹਿ ਪृਥੋਰ੍ਯਜ੍ਞੇ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਸੁਤ੍ਯਾਯਾਮਭਵਤ੍ ਸੂਤਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵਰ੍ਣਵੈਕृਤਃ

ਸੂਤ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਵੈਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਥੂ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਸੋਮਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸਮੇਂ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੂਤ ਵੱਖਰੀ ਜਾਤੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ।

ਐਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਹਵਿषਾ ਤਤ੍ਰ ਹਵਿਃ ਪृਕ੍ਤਂ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ। ਜੁਹਾਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਦੇਵਾਯ ਤਤਃ ਸੂਤੋ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਪ੍ਰਮਾਦਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸਞ੍ਜਜ੍ਞੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕਰ੍ਮਸੁ

ਉਥੇ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਹਵਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਘੀ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਲਈ ਸੀ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਸੂਤ ਜਨਮਿਆ—ਇਹ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਕਰਮ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸ਼ਿष੍ਯਹਵ੍ਯੇਨ ਯਤ੍ ਪृਕ੍ਤਮਭਿਭੂਤਂ ਗੁਰੋਰ੍ਹਵਿਃ। ਅਧਰੋਤ੍ਤਰਚਾਰੇਣ ਜਜ੍ਞੇ ਤਦ੍ਵਰ੍ਣਵੈਕृਤਃ

ਜਦੋਂ ਚੇਲੇ ਦੇ ਹਵਨ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਦਾ ਹਵਨ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤੇ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਉਲਟ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਾਤੀ ਦਾ ਫਰਕ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਯਚ੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਤ੍ ਸਮਭਵਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾऽਵਰਯੋਨਿਤਃ। ਤਤਃ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਸਾਧਰ੍ਮ੍ਯਾਤ੍ਤੁਲ੍ਯਧਰ੍ਮਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ

ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹੀ ਡਿਊਟੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਮਧ੍ਯਮੋ ਹ੍ਯੇष ਸੂਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੋਪਜੀਵਨਮ੍। ਰਥਨਾਗਾਸ਼੍ਵਚਰਿਤਂ ਜਘਨ੍ਯਞ੍ਚ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮ੍

ਸੂਤ ਦੀ ਮੱਧਮ ਡਿਊਟੀ ਇਹ ਹੈ: ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣਾ, ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਚਲਾਕੀ, ਤੇ ਆਖਰੀ ਵਿਚ ਦਵਾਈ ਦਾ ਗਿਆਨ।

ਤਤ੍ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਮਹਂ ਪृष੍ਟੋ ਭਵਦ੍ਭਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ। ਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਮ੍ਯਙ੍ਨ ਵਿਬ੍ਰੂਯਾਂ ਪੁਰਾਣਮृषਿਪੂਜਿਤਮ੍

ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ; ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਨਾ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਆ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂ?

ਪਿਤॄਣਾਂ ਮਾਨਸੀ ਕਨ੍ਯਾ ਵਾਸਵੀ ਸਮਪਦ੍ਯਤ। ਅਪਧ੍ਯਾਤਾ ਚ ਪਿਤृਭਿਰ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯਯੋਨੌ ਬਭੂਵ ਸਾ

ਪਿਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਕੁੜੀ ਵਾਸਵੀ ਬਣ ਗਈ; ਪਿਤਾ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ।

ਅਰਣੀਵ ਹੁਤਾਸ਼ਸ੍ਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮਨਃ। ਤਸ੍ਯਾਂ ਜਾਤੋ ਮਹਾਯੋਗੀ ਵ੍ਯਾਸੋ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਵਰਃ

ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੇਠਲੀ ਲੱਕੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਵਿਆਸ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਨਮਿਆ।

ਤਸ੍ਮੈ ਭਗਵਤੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਮੋ ਵ੍ਯਾਸਾਯ ਵੇਧਸੇ।। ਪੁਰੁषਾਯ ਪੁਰਾਣਾਯ ਭृਗੁਵਾਕ੍ਯਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨੇ। ਮਾਨੁषਚ੍ਛਦ੍ਮਰੂਪਾਯ ਵਿष੍ਣਵੇ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣਵੇ

ਉਸ ਭਗਵਾਨ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹਨ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਪੁਰਾਣਾ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਞ੍ਚ ਯਂ ਵੇਦ ਉਪਤਸ੍ਥੇ ਸਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ। ਧਰ੍ਮਮੇਵ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਜਾਤੂਕਰ੍ਣਾਦਵਾਪ ਤਮ੍

ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਵੇਦ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਆ ਗਿਆ; ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਜਾਤੂਕਰਨ ਤੋਂ ਵੇਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਮਤਿਂ ਮਨ੍ਥਾਨਮਾਵਿਧ੍ਯ ਯੇਨਾਸੌ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਾਗਰਾਤ੍। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਜਨਿਤੋ ਲੋਕੇ ਮਹਾਭਾਰਤਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮਥਣ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਮਥ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੀ ਚਾਨਣੀ ਚਾਂਦਨੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲਿਆਈ।

ਵੇਦਦ੍ਰੁਮਸ਼੍ਚ ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਸ਼ਾਖਃ ਸਮਪਦ੍ਯਤ। ਭੂਮਿਕਾਲਗੁਣਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ਾਖੋ ਯਥਾ ਦ੍ਰੁਮਃ

ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗੁਣ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁ-ਟਾਹਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦਹਮੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਪੁਰਾਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ। ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਤ੍ਸਰ੍ਵਵੇਦੇषੁ ਪੂਜਿਤਾਦ੍ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਃ

ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਿਆ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਨੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਭ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਆ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।