ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ਾਯ ਨਮਃ ।। ਨਾਰਾਯਣਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਨਰਞ੍ਚੈਵ ਨਰੋਤ੍ਤਮਮ੍। ਦੇਵੀਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਚੈਵ ਤਤੋ ਜਯਮੁਦੀਰਯੇਤ੍।। ਜਯਤਿ ਪਰਾਸ਼ਰਸੂਨੁਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀਹृਦਯਨਨ੍ਦਨੋ ਵ੍ਯਾਸਃ। ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯਕਮਲਗਲਿਤਂ ਵਾਙ੍ਮਯਮਮृਤਂ ਜਗਤ੍ ਪਿਬਤਿ।। ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ ਦੇਵਮੀਸ਼ਾਨਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਧ੍ਰੁਵਮਵ੍ਯਯਮ੍। ਮਹਾਦੇਵਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਪਤਿਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਾਰਾਇਣ, ਨਰ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਜੈਕਾਰ ਕਰੀਏ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਵਿਆਸ ਦੀ ਜੈ ਹੋ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਮਲ-ਮੁਖ ਤੋਂ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅਟੱਲ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਮਹਾਦੇਵ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਤੀ, ਈਸ਼ਾਨ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਲੋਕਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਮਪਰਾਜਿਤਮ੍। ਪ੍ਰਭੁਂ ਭੂਤਭਵਿष੍ਯਸ੍ਯ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਸ੍ਯ ਚ ਸਤ੍ਪਤਿਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਅਜੈ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੇ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦਾ ਸੱਚਾ ਪਤੀ—
ਜ੍ਞਾਨਮਪ੍ਰਤਿਮਂ ਯਸ੍ਯ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਚ ਜਗਤ੍ਪਤੇਃ। ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਞ੍ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸਹਸਿਦ੍ਧਿਚਤੁष੍ਟਯਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵੈਰਾਗ ਅਤੁੱਟ ਹੈ, ਜਗਤ ਦਾ ਪਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਸ ਸਰਵਸੰਪਦਾ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹਨ—
ਯ ਇਮਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਤੇ ਭਾਵਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਦਸਦਾਤ੍ਮਕਾਨ੍। ਆਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਪੁਨਸ੍ਤਂ ਵੈ ਕ੍ਰਿਯਾਭਾਵਾਰ੍ਥਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਅਤੇ ਝੂਠ, ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਰਮ ਦੇ ਲਈ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ।
ਲੋਕਕृਲ੍ਲੋਕਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੋ ਯੋਗਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍। ਅਸृਜਤ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ
ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਹਾਲਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ—ਅਡੋਲ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ—ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਤਮਜਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਂ ਚਿਤ੍ਪਤਿਂ ਲੋਕਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍। ਪੁਰਾਣਾਖ੍ਯਾਨਜਿਜ੍ਞਾਸੁਰ੍ਵ੍ਰਜਾਮਿ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਉਸ ਅਜਨਮਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਵਾਲੇ, ਚਿੱਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾਵਾਂ ਜਾਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਯੁਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸਮਾਹਿਤਃ। ऋषੀਣਾਞ੍ਚ ਵਰਿष੍ਠਾਯ ਵਸਿष੍ਠਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਾਯੂ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਨ੍ਨਪ੍ਤ੍ਤ੍ਰੇ ਚਾਤਿਯਸ਼ਸੇ ਜਾਤੂਕਰ੍ਣਾਯ ਚਰ੍षਯੇ। ਵਸਿष੍ਠਾਯ ਚ ਸ਼ੁਚਯੇ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਾਯ ਚ
ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੋਤੇ, ਜਾਤੂਕਰਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਵੈਪਾਯਨ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।
ਪੁਰਾਣਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਕ੍ਤਂ ਵੇਦਸਮ੍ਮਿਤਮ੍। ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਨ੍ਯਾਯਸਂਯੁਕ੍ਤੈਰਾਗਮੈਃ ਸੁਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ, ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਅਸੀਮਕृष੍ਣੇ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਰਾਜਨ੍ਯੇऽਨੁਪਮਤ੍ਵਿषਿ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤੀਮਾਂ ਧਰ੍ਮੇਣ ਭੂਮਿਂ ਭੂਮਿਪਸਤ੍ਤਮੇ
ਜਦੋਂ ਅਸੀਮਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ—
ऋषਯਃ ਸਂਸ਼ਿਤਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾਃ। ऋਜਵੋ ਨष੍ਟਰਜਸਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਦਾਨ੍ਤਾ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਿਸ਼ੀ—ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ, ਸਚ ਤੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਸਿੱਧੇ, ਰਜੋ-ਮੁਕਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਦਮਦਾਰ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—
ਧਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਈਜਿਰੇ। ਨਦ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰੇ ਦृषਦ੍ਵਤ੍ਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾਯਾਃ ਸ਼ੁਚਿਰੋਧਸਃ। ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ੍ਤੇ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯਗੋਚਰਾਃ
ਧਰਮ ਦੇ ਮੈਦਾਨ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਸ਼ਦਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸੁਚੱਜੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਲੰਬਾ ਯਜਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਦীক্ষਿਤ ਹੋਏ, ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣਯ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ।
ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤਾਨ੍ ਸ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸੂਤਃ ਪੌਰਾਣਿਕੋਤ੍ਤਮਃ। ਲੋਮਾਨਿ ਹਰ੍षਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰੇ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੂਣਾਂ ਯਤ੍ ਸੁਭਾषਿਤੈਃ। ਕਰ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਥਿਤਸ੍ਤੇਨ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਁਲ੍ਲੋਮਹਰ੍षਣਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ, ਮਹਾਬੁਧੀ ਸੂਤ, ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰੋਮ ਖੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋਮਹਰਸ਼ਣਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਪਃਸ਼੍ਰੁਤਾਚਾਰਨਿਧੇਰ੍ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ। ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਬਭੂਵ ਮੇਧਾਵੀ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਵੈਦਵਿਆਸ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼ਿਸ਼, ਜੋ ਤਪ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੁਰਾਣ ਵੇਦੋ ਹ੍ਯਖਿਲੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ। ਭਾਰਤੀ ਚੈਵ ਵਿਪੁਲਾ ਮਹਾਭਾਰਤਵਰ੍ਦ੍ਧਿਨੀ
ਪੁਰਾਣ ਤੇ ਵੇਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਜਬੂਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਭਾਰਤੀ, ਜੋ ਮਹਾਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਾਃ ਕਥਾ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ। ਸੂਕ੍ਤਾਃ ਸੁਪਰਿਭਾषਾਸ਼੍ਚ ਭੂਮਾਵੋषਧਯੋ ਯਥਾ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਤੇ ਮੋਖ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਚੰਗੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਬੋਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਸ ਤਾਨ੍ ਨ੍ਯਾਯੇਨ ਸੁਧਿਯੋ ਨ੍ਯਾਯਵਿਨ੍ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਾਨ੍। ਅਭਿਗਮ੍ਯੋਪਸਂਸृਤ੍ਯ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ। ਤੋषਯਾਮਾਸ ਮੇਧਾਵੀ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤੇਨ ਤਾਨृषੀਨ੍
ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਉਹਨਾਂ ਨਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਤੇ ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਤ੍ਰਿਣਃ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਸਸਦਸ੍ਯਾ ਮਹੌਜਸਃ। ਤਸ੍ਮੈ ਸਾਮ ਚ ਪੂਜਾਞ੍ਚ ਯਥਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗ ਆਦਰ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦਿੱਤੀ।
ਅਥ ਤੇषਾਂ ਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾ ਸਮਪਦ੍ਯਤ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਾਤਿਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਂ ਲੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਫਿਰ, ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਤ੍ਰੇ ਗृਹਪਤਿਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ। ਇਙ੍ਗਿਤੈਰ੍ਭਾਵਮਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੇषਾਂ ਸੂਤਮਨੋਦਯਤ੍
ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਘਰ-ਮਾਲਕ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਮਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਸੂਤ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
ਤ੍ਵਯਾ ਸੂਤ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਃ। ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਰ੍ਥਂ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਮ੍ਯਗੁਪਾਸਿਤਃ। ਦੁਦੋਹ ਵੈ ਮਤਿਂ ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਪੁਰਾਣਾਸ਼੍ਰਯਾਂ ਕਥਾਮ੍
ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਰਥ ਦੀ ਸਮਝ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਲਿਆ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਓ।
ਏषਾਞ੍ਚ ऋषਿਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਧੀਮਤਾਮ੍। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਸ੍ਤਿ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਤਚ੍ਛ੍ਰਾਵਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਹਨਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹੋ।
ਸਰ੍ਵੇ ਹੀਮੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨਾਨਾ ਗੋਤ੍ਰਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ। ਸ੍ਵਾਨ੍ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਵਂਸ਼ਾਨ੍ ਪੁਰਾਣੈਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰृਣੁਯੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੋ।
ਸਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰੇऽਸ੍ਮਿਞ੍ਛ੍ਰਵਯੇਥਾ ਮੁਨੀਨਥ। ਦੀਕ੍ਸ਼ਿष੍ਯਮਾਣੈਰਸ੍ਮਾਭਿ ਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਗਸਿ ਸਂਸ੍ਮृਤਃ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਸ ਲੰਮੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਾਓ; ਅਸੀਂ, ਜੋ ਦীক্ষਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸਨ੍ਨੋਦਿਤਃ ਸੂਤਸ੍ਤੈਰੇਵ ਮੁਨਿਭਿਃ ਪੁਰਾ। ਪੁਰਾਣਾਰ੍ਥਂ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞੈਃ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੂਤ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਰਥ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਵਧਰ੍ਮ ਏष ਸੂਤਸ੍ਯ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਦृष੍ਟਃ ਪੁਰਾਤਨੈਃ। ਦੇਵਤਾਨਾਮृषੀਣਾਞ੍ਚ ਰਾਜ੍ਞਾਞ੍ਚਾਮਿਤਤੇਜਸਾਮ੍
ਇਹ ਸੂਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ: ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਾਉਣਾ।
ਵਂਸ਼ਾਨਾਂ ਧਾਰਣਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਾਨਾਞ੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣੇषੁ ਦਿष੍ਟਾ ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ
ਵੱਡੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਵੇਦੇष੍ਵਧਿਕਾਰਃ ਕਸ਼੍ਵਿਤ੍ ਸੂਤਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ। ਵੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਹਿ ਪृਥੋਰ੍ਯਜ੍ਞੇ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਸੁਤ੍ਯਾਯਾਮਭਵਤ੍ ਸੂਤਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵਰ੍ਣਵੈਕृਤਃ
ਸੂਤ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਵੈਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਥੂ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਸੋਮਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸਮੇਂ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੂਤ ਵੱਖਰੀ ਜਾਤੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ।
ਐਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਹਵਿषਾ ਤਤ੍ਰ ਹਵਿਃ ਪृਕ੍ਤਂ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ। ਜੁਹਾਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਦੇਵਾਯ ਤਤਃ ਸੂਤੋ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਪ੍ਰਮਾਦਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸਞ੍ਜਜ੍ਞੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕਰ੍ਮਸੁ
ਉਥੇ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਹਵਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਘੀ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਲਈ ਸੀ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਸੂਤ ਜਨਮਿਆ—ਇਹ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਕਰਮ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ਿष੍ਯਹਵ੍ਯੇਨ ਯਤ੍ ਪृਕ੍ਤਮਭਿਭੂਤਂ ਗੁਰੋਰ੍ਹਵਿਃ। ਅਧਰੋਤ੍ਤਰਚਾਰੇਣ ਜਜ੍ਞੇ ਤਦ੍ਵਰ੍ਣਵੈਕृਤਃ
ਜਦੋਂ ਚੇਲੇ ਦੇ ਹਵਨ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਦਾ ਹਵਨ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤੇ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਉਲਟ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਾਤੀ ਦਾ ਫਰਕ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।