ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਤ੍ਰ ਦਤ੍ਤਂ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਭਵਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਮਿਤ੍ਯੁਤ। ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋ ਦਿਵਂ ਯਾਤਿ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰੇਣ ਮਾਨਵਃ ।। ੫੦.

ਉਥੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਕਦੇ ਮੁੱਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਜਹਾਤ੍ਯੇष ਜੀਰ੍ਣਤ੍ਵਚਮਿਵੋਰਗਃ। ਤਤ੍ਪਙ੍ਗਜਵਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਕृਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿषੇਵਿਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਇਉਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਾਂਪ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਰਿਜਾਤ ਬਾਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਪਾਣ੍ਡੁਸ਼ਿਲਾ ਵੈ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਯਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਭਵੇਤ੍। ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਂ ਹਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਂ ਯਯੌ ਮੁਨੇ ।। ੫੦.

ਉਥੇ ਪਾਂਡੂ ਪੱਥਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਰਾਧ ਕਦੇ ਮੁੱਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੀ ਉਥੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਮੁਨੀ।

ਤਤ੍ਰ ਕਾਲੇ ਪਾਣ੍ਡੁਨੋਕ੍ਤਂ ਮਦ੍ਧਸ੍ਤੇ ਦੇਹਿ ਪਿਣ੍ਡਕਮ੍। ਹਸ੍ਤਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਲਾਯਾਞ੍ਚ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਞ੍ਚਕਾਰ ਸਃ ।। ੫੦.

ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਰੱਖ।' ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਛੱਡ ਕੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ਿਲਾਯਾਂ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨੇਨ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੋ ਵ੍ਯਾਸਨਨ੍ਦਨਃ। ਵਰਂ ਦਦੌ ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰਾਯ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਮਹੀਤਲੇ ।। ੫੦.

ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਦੇਣ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।

ਅਕਣ੍ਟਕਨ੍ਤੁ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਤ੍ਰਾਤਾ ਹਿ ਪੁਤ੍ਰਕ। ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਵ੍ਰਜ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ ।। ੫੦.

'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ, ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਸੁਖੀ ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾ।'

ਦृष੍ਟਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਮ੍ਪੂਤਾਨ੍ਨਰਕਸ੍ਥਾਨ੍ਦਿਵਂ ਨਯ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਪਾਣ੍ਡੁਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪਦਮਵ੍ਯਯਮ੍ ।। ੫੦.

'ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਨਰਕ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਕੇ ਸੁਰਗ ਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦੇ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਪਾਂਡੂ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਥਾਂ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।

ਉਦ੍ਭਿਜ੍ਜਾਃ ਸ੍ਵੇਦਜਾ ਵਾਪਿ ਹ੍ਯਣ੍ਡਜਾ ਯੇ ਜਰਾਯੁਜਾਃ। ਮਧੁਸ੍ਰਵਾਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮृਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਪੁਰਂ ਯਯੁਃ ।। ੫੦.

ਜੋ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ ਚਾਹੇ ਨਮੀ ਤੋਂ, ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ, ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਂ ਗਰਭ ਤੋਂ, ਜੇ ਉਹ ਮਧੁਰਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਸੁਰਗ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਿਕੇ ਹਂਸਤੀਰ੍ਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦ੍ਦਿਵਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍। ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਹਂਸੌ ਚ ਨਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਪੁਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੰਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਹੰਸਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਰਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨ੍ਨਯੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਲਯਂ ਪਿਤॄਨ੍। ਮਤਙ੍ਗਸ੍ਯ ਪਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੫੦.

ਭਰਤ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਲਯ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਤੰਗ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੱਕ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿਰ੍ਮ੍ਮਥ੍ਯਾਗ੍ਨਿਂ ਸ਼ਮੀਗਰ੍ਭੇ ਵਿਧਿਰ੍ਵਿष੍ਣ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਸਹ। ਲੇਭੇ ਤੀਰ੍ਥਨ੍ਤੁ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਸ਼ਮੀ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਵਿਚ ਅੱਗ ਮਥ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਦਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਯਜਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਮਖਸਂਜ੍ਞਨ੍ਤੁ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿ ਦਾਯਕਮ੍। ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਤਰ੍ਪਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਦੋ ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੫੦.

ਉਹ ਤੀਰਥ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਖ ਹੈ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤਰਪਣ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪਿਤॄਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਯੇਨ੍ਨਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਗਮੇऽਙ੍ਗਾਰਕੇਸ਼੍ਵਰੌ। ਗਯਾਕੂਟੇ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਾਦਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਸੰਗਮ ਤੇ ਅੰਗਾਰਕ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰਗ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਯਾ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਭਸ੍ਮਕੂਟੇ ਭਸ੍ਮਨਾਥਂ ਨਤ੍ਵਾ ਚ ਤਾਰਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ । ਤ੍ਯਕ੍ਤਪਾਪੋ ਭਵੇਨ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਙ੍ਗਮੇ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਭਸਮਕੂਟ ਤੇ ਭਸਮਨਾਥ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇष੍ਟਿਂ ਚਕ੍ਰੇऽਸ਼੍ਵਮੇਧਾਖ੍ਯਂ ਵਸਿष੍ਠੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ। ਇष੍ਟਿਤੋ ਨਿਰ੍ਗਤਃ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਵਰਂ ਵृਣੁ ਵਸਿष੍ਠਕਮ੍ ।। ੫੦.

ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਨਾਮਕ ਯਜਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਯਜਨ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੰਭੂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ।'

ਪ੍ਰਾਹੇਤਿ ਤਂ ਵਸਿष੍ਠੋऽਪਿ ਸ਼ਿਵ ਤੁष੍ਠੋऽਸਿ ਮੇ ਯਦਿ। ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਚਾਤ੍ਰ ਦੇਵੇਸ਼ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੫੦.

ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਵੱਸੋ।' ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ 'ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕ ਗਏ।

ਪਿਣ੍ਡਦੋ ਧੇਨੁਕਾਰਣ੍ਯੇ ਕਾਮਧੇਨੁਪਦੇषੁ ਚ। ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਤ੍ਵਾਥ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਨਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ ।। ੫੦.

ਧੇਨੁਕ ਅਰਣਯ ਤੇ ਕਾਮਧੇਨੂ ਦੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਨਮਸਕਾਰ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਰ੍ਦ੍ਦਮਾਲੇ ਗਯਾਨਾਭੌ ਮੁਣ੍ਡਪृष੍ਠਸਮੀਪਤਃ। ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦਿਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਿਤॄਣਾਮਨृਣੋ ਭਵੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਕਰਦਮ ਸਰੋਵਰ, ਗਯਾ ਨਾਭੀ ਤੇ ਮੁੰਡਪ੍ਰਿਸ਼ਠ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਆਦਿਕ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਫਲ੍ਗੁਚਣ੍ਡੀਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਕ੍ਸ਼ੀਮਙ੍ਗਲਾਦ੍ਯਾਃ ਸਮਰ੍ਚ੍ਚਯੇਤ੍। ਗਯਾਯਾਞ੍ਚ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਾਤ੍ਰਿਃ ਸਪ੍ਤਕੁਲਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਫਲਗੂ, ਚੰਡੀ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ, ਅਕ੍ਸ਼ੀ, ਮੰਗਲਾ ਆਦਿਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਯਾ ਵਿਚ ਵੱਛਾ ਛੱਡ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸੱਤ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾ ਦੇਵਾ ऋषਯੋऽਪਿ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ । ਆਦ੍ਯਂ ਗਦਾਧਰਂ ਧ੍ਯਾਯਞ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਪਿਣ੍ਡਾਦਿਦਾਨਤਃ ।। ੫੦.

ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਜਿਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਪਿੰਡ ਆਦਿਕ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਕੁਲਾਨਾਂ ਸ਼ਤਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਨਯੇਤ੍ ਪਿਤॄਨ੍। ਗਯਾ ਗਯੋ ਗਯਾ ਦਿਤ੍ਯੋ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਚ ਗਦਾਧਰਃ ।। ੫੦.

ਸੌ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਯਾ, ਗਯਾ, ਗਯਾਦਿੱਤ, ਗਾਯਤਰੀ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਸਭ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਗਯਾ ਗਯਾਸੁਰਸ਼੍ਚੈਵ षਙ੍ਗਯਾ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਯਕਾਃ। ਗਯਾਖ੍ਯਾਨਮਿਦਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਯਃ ਪਠੇਤ੍ਸਤਤਂ ਨਰਃ ।। ੫੦.

ਗਯਾ, ਗਯਾਸੁਰ ਤੇ ਛੇ ਗਯਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਗਯਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸਦਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—

ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍। ਪਾਠਯੇਦ੍ਵਾ ਗਯਾਖ੍ਯਾਨਂ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਪੁਣ੍ਯਕृਨ੍ਨਰਃ ।। ੫੦.

ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਗਯਾ ਦੀ ਕਥਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍। ਗਯਾਯਾ ਮਹਿਮਾਨਞ੍ਚ ਹ੍ਯਭ੍ਯਸੇਦ੍ਯਃ ਸਮਾਹਿਤਃ ।। ੫੦.

ਉਸ ਲਈ ਗਯਾ ਸ਼ਰਾਧ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਇਆ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਗਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—

ਤੇਨੇष੍ਟਂ ਰਾਜਸੂਯੇਨ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧੇਨ ਨਾਰਦ। ਲਿਖੇਦ੍ਵਾ ਲੇਖਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਪੁਸ੍ਤਕਮ੍ ।। ੫੦.

ਉਸ ਲਈ ਰਾਜਸੂਯ ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਵਰਗਾ ਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਾਰਦ। ਜਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਦਾ ਜਾਂ ਲਿਖਵਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਪੂਜਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯ ਗੇਹੇ ਸ੍ਥਿਰਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਉਪਾਖ੍ਯਾਨਮਿਦਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਗृਹੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਪੁਸ੍ਤਕਮ੍ ।। ੫੦.

ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁੰਨਿਆਂ ਭਰੀ ਕਥਾ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਚਿਰਕਾਲੀ ਤੇ ਸੁਭਾਗ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।

ਸਰ੍ਪਾਗ੍ਨਿਚੌਰਜਨਿਤਂ ਭਯਂ ਤਤ੍ਰ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪਠੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਗਯਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੦.

ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੱਪ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਗਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—

ਵਿਧਿਹੀਨਨ੍ਤੁ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਿਤॄਣਾਨ੍ਤੁ ਗਯਾਸਮਮ੍। ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਤਾਨਿ ਦृष੍ਟਾਨਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ। ਯੇਨ ਜ੍ਞਾਤਂ ਗਯਾਖ੍ਯਾਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਵਾ ਪਠਿਤਂ ਮੁਨੇ ।। ੫੦.

ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ—even ਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਾ ਹੋਣ—ਗਯਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਉਥੇ ਹੀ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਕੋਈ ਗਯਾ ਦੀ ਕਥਾ ਜਾਣਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰੋ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਾਯ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਕਥਾਞ੍ਚਾਥ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ। ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਵਨੈਰੁਪੇਤਂ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਸਂਗੀਤਗੁਰੁਂ ਜਗਾਮ ।। ੫੦.

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਪੁੰਨਿਆਂ ਭਰੀ ਕਥਾ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਵਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੀ, ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ, ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ।